Դժգոհությունների ալիք Վանաձորում

Այսօր, սույն թվի հունիսի 1-ին, ժամը 11-12-ի սահմաններում Վանաձորի Տերյան փողոցի վրա գտնվող Կարմիր Խաչի գրասենյակի առաջ մի խումբ տարեց կանայք էին հավաքված, որոնք բուռն վիճաբանության մեջ էին մտել գրասենյակի կամավորների հետ/որոնցից մեկը, ըստ կրծքին փակցրած վկայականի՝Աշոտ Հովհաննիսյան/։Կանանց դժգոհության առիթն առաջին հերթին գրասենյակի դռան փակ լինելն էր՝ներսից․2 կամավորները մուտքի մոտ կանգնած՝թույլ չէին տալիս ներս մտնել/չնայած կանայք դիմակներ էին կրում․որքան հասկացա՝ձեռնոց էլ էին պահանջում գրասենյակ մտնել թույլ տալու համար/, ու կանանցից մեկը զայրացած ասաց․,,Ոնց որ բանտի դուռ լինի, ես հիմա կգնամ նախարարին կզանգեմ,,։

,,Ներս գնաք՝որ ինչ, դուռը ձեզ համար չի բաց, աշխատողների համար է, եթե օգնության ցուցակներում ձեր անունները կան, ուրեմն կստանաք, գնացեք տանը նստեք՝սպասեք,,։Ինչքան՞ սպասենք, ուրեմն հարեվանս ամեն ինչով ապահովված, Ամերիկայից բոլ-բոլ փողեր ու օգնություններ է ստանում հարազատներից,Ամերիկան թալանած տանում է,  նրան Կարմիր Խաչն օգնություն է տալիս, իսկ ես, որ ոչ մի տեղից օգնություն  չունեմ, ինձ չի հասնու՞մ,,-զայրացած վկայակոչում էր 72 տարեկան/իր հավաստմամբ/ մի կին։Երբ կամավորը ճշտեց կնոջ տարիքը, ու ասեց, որ Կարմիր Խաչն օգնություններ է հատկացնում միայնակ, անժառանգ, անկողնուն գամված թոշակառուներին, ես էլ հիշեցրի, որ այդ չափանիշներով մի կին,  83 տարեկան է, բնակվում էր տնակում, բայց ոչ Կարիտասից ետկարանտինային օգնություն ստացավ, ոչ Կարմիր Խաչից/ու օրերս էլ մահացավ՝տնակում/, կամավորն անտարբեր ասաց․,,է ինչ անեմ, գնացեք Կարիտասին բողոքեք, որ ինչի չի օգնություն տալիս/։Չհամոզեց նաեւ այն հակափաստարկս, որ ,,Կարիտասը,, կարանտինի օրերին տնային այցեր չի կատարել՝չթույլատրվելու պատճառով։Կամավորական Ա․Հովհաննիսյանն իմ հետ զրույցում պատճառաբանում էր, թե ցուցակները Երեվանից են ուղարկվում, Երեվանն է գործի պատասխանատուն/դա էլ հո նպաստների համակարգ չի, որ Երեվանը հաստատի, ում է նպաստ հասնում, ում չի հասնում-Գ․Հ․/,սակայն դա համոզիչ չէ , քանի որ Երեվանում նստած սոցապի աշխատողը չի կարող իմանալ, թե Վանաձորում ովքեր են իրական կարիքավորները, եւ ուրեմն գործի պատասխանատուն Վանաձորի սոցիալական մարմիններն են/կամ քաղաքապետարանի, կամ մարզպետարանի/։Ի դեպ, Հովհաննիսյանը չբացառեց, որ տեղական մարմինների աշխատողները հնարավոր է՝խտրականություն ցուցաբերած էլ լինեն ցուցակներ կազմելիս։Դժգոհողներից մի կին էլ վկայակոչեց, որ Նիկոլ Փաշինյանն ասել է, թե ,,մեր նպատակն է գտնել իրական կարիքավորներին,,։/Դե Նիկոլ, դու համոզիր, որ գտնեն իսկական կարիքավորներին, հայ-հա՜յ․․․էս երկիրն էն գլխից է ծուռ, ու էդպես ծուռ էլ գնում է՝երկրաշարժի թվերից ի վեր․ ոնց որ էն ժամանակ էին օգնությունները ,,մինումեջ,, ու ,,փայ-փայ,, անում, էդպես էլ՝հիմա/։Իսկ երբ կամավորական մյուս աշխատողը, որի անունը չկար փակցրած հագուստի վրա, հարեվանից դժգոհող կնոջը խորհուրդ տվեց հայտնել նրա անունը, կինը զայրացած ասաց․,,Ինչի հո ես գործ տվող չեմ,,։

Հետաքրքիր է այն, որ դեռ փետրվար-մարտ ամիսներին հնարավոր էր մտնել գրասենյակ․անաձմբ մտել եմ եւ զրուցել աշխատողների հետ/իրեղեն ապացույց հոդվածը կա սույն բլոգում/։Բայց հիմա՝փակ են պահում այցելուների համար․ինչու՞։Կանանց  դժգոհությունը մեղմելու նպատակով, կամավորական աշխատողը խորհուրդ տվեց դիմել սոցապ նախարարություն․այն բանից հետո, երբ կինն ինքն ասաց, որ զանգելու է։,,114,,-հավելեց Կարմի Խաչի աշխատակիցը։Երբ նկատեցի, որ չկա հրապարակայնություն՝օգնությունների հատկացման հարցում, աշխատողը հրահրող տոնով ասեց․,,Բա դուք ո՞նց եք նախորդ անգամ իմացել օգնությունների մասին,,․ասացի, որ պատահաբար փողոցում տեսել եմ Կարմիր Խաչի մեքենան․մի անգամ՝գրասենյակի մոտքի մոտ, մի անգամ՝քիմիագործների մշակույթի պալատի առաջ, երբ արդեն իսկ 19 կգ-անոց ծանրոցներն առաքում էին շահառուներին, եւ 70 տարեկան մի կնոջ տվյալներ ճշտելուց , եւ այդ առթիվ իմ հետ հեռախոսային խոսակցություն ունենալուց հետո խոստացան ուղարկել՝2 շաբաթվա ընթացքում։Մինչեւ հիմա՝այդ կինը/Դեմիրճյան 8 շենքի բնակիչ/ տանն սպասում է, եւ միամտորեն հավատում, որ ,,միգուցե բերեն,,։

Ի դեպ, այսօր պատահաբար տեսանք, որ օգնություններ են բաշխվում նաեւ ,,Օրրան,, կազմակերպության գրասենյակից․թե նրանց շահառուներն ինչ չափանիշներով են ընտրվել՝մի առանձին հետաքննություն կպահանջվի։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր

Կարմիր Խաչի ծանրոցները Վանաձոր էլ հասան․ովքեր չեն շահառուները

Կարանտինի 3-րդ ամսում նոր-նոր՝Կարմիր Խաչը Վանաձորում էլ սկսեց ծանրոցների բաշխումը/հիշեցնենք, որ դեռ կարանտինի սկզբից էինք սույն բլոգում ահազանգել, որ Կարմիր Խաչը միայն մայրաքաղաքում է ծանրոցներ բաժանում, իսկ մարզերում, եւ տվյալ դեպքում՝Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքում միայն բուլետներ է բաժանում․կարանտինի հետ կապված հիգիենիկ խնամքին վերաբերվող։

Երեկ, սույն թվի մայիսի 16-ի կեսօրին ,,Կարմիր Խաչի,, սպիտակ մեքենան կայանել էր Վանաձորի քիմիագործների մշակույթի պալատի առջեւ, եւ, ինչպես պարզվեց, այդտեղից ծանրոցների առաքում էր կազմակերպում։Տեղեկացանք, որ 19կգ-անոց ծանրոցներ են հատկացվելու 75 տարեկանից բարձր տարեցների՝խոցելի խմբերի պատկանող։Բաշխումն իրականացվում է ըստ սոցիալական մարմինների կողմից ներկայացված ցուցակների, ու այդ ցուցակներում ընդգրկված չեն նրանք, ովքեր հաշվառված են ,,Կարիտաս,, կամ ,,Առաքելություն Հայաստան,, կազմակերպություններում, նրանցից չեն օգնություններ ու ծառայություններ ստանում։

Ի՞նչ է ստացվում․ուրեմն եթե 31 տարվա տնակի/արդեն վաղուց ժանգոտած ու տարրական կենղացային հարմարություններից,ջրից-կոյուղուց զրկված/ տարեց բնակիչը, 1937թվի բռնադատվածի ժառանգ, այն էլ՝1 ամիս անկողնուն գամված՝ոտքը վնասելու եւ գիպսի մեջ դնելու հետեւանքով, ,,Կարիտասից,, փետրվարին թե մարտին սննդամթերքի ծանրոց է ստացել՝մոտ5-7կգ-անոց,պետք է Կարմիր Խաչի 19կգ-անոց ծանրոցից զրկվի՞։Ամենաէքստրեմալ պայմաններում բնակվող միայնակ, տարեց, հաշմանդամության ճանապարհն արդեն բռնած կինը մի ծանրոցի էլ չէր արժա՞ն․․․չէ՞ որ նախորդն ստացել է կարանտինից առաջ, ու հենց կարանտինի հետեւանքով է ոտքը վնասել, որովհետեւ դեպրեսիոն վիճակ է ունեցլ՝տեղեկանալով, որ պետք է արդեն տանից դուրս չգա՝որպես ,,մեծահասակ,, ու տան մեջ վայր է ընկել, ապրիլի 13-ին էլ շտապօգնության մեքենան ժամանել է տարել հիվանդանոց՝ոտքը գիպսի մեջ դրել ու տուն ուղարկել/ավելի ճիշտ՝տնակ/․դեպի անհույս միայնություն։Մինչ այդ այնքան կայտառ է եղել, որ անգամ՝երիտասարդ զարմիկի հարսանիքին է մասնակցել ու պարել,ինքնուրույն ուղեվորվել է խանութներ, գնումներ կատարել։

Դե 75-ն անց միայանակ, անկողնուն գամված ու հաշմանդամության դուռը հասած կին․ չնչին թոշակ-նպաստից քո բուժման ու խնամքի, դեղորայքի ու հիգիենիկ պարագաների հետ կապված ահռելի ծախսեր հովանավորի՝այն էլ տարրական կենղացային պայմաններից զրկված։Որովհետեւ պետական աջակցություն չի հասնում, թոշակային հավելում՝կարանտինի հետ կապված, չկա, ,,Կարիտասն,, էլ ոչ դեղորայք է հատկացնում կարանտինի շրջանում, ոչ՝ հիգիենիկ պարագաներ, որոնց մշտական անհրաժեշտություն ունի, քանի դեռ ոտքը անշարժ վիճակում պետք է լինի։Ու կյանքիդ վերջին հատվածում այդպես էլ կարոտ մնա, թե քեզ երբեւէ գոնե սոցիալական բնակարան կհատկացնեն։Քանիցս ֆեյբսուքում հարց եմ բարձրացրել․ինչու՞ Գյումրիում տնակի բնակիչ տարեցներին սոցիալական բնակարան է հատկացվում, Վանաձորում՝չի հատկացվում․ինչու՞ է ակնհայտ խտրականություն ցուցաբերվում 88-ի աղետից տուժած տարբեր քաղաքների հանդեպ՝ պետական կամ ՝բարեգործական աջակցության հարցում/չէ՞ որ երբեմն բարեգործականներն էլ ուղղորդվում են պետականի կողմից/։Ինչու՞ պիտի Վանաձորի տնակային ավանի 31տարվա բնակիչը, որ երկրաշարժի հետեւանքով է բնակարան կորցրել, հետո էլ տխուր հանգամանքներից ելնելով՝վաճառել/ու որը կենցաղային պայմանների զոհ է նաեւ,քանի որ 7 տարի առաջ թաղամասը նախկին քաղաքապետի ապօրինությունների հետեւանքով զրկվել է ջրատար-կոյուղատար համակարգից, ու 7 տարի է՝ջուր է կրում ,,դրսից,, / առնվազն սոցիալական բնակարան չունենա, որտեղ կարող էր մինչեւ կյանքի վերջն ապրել՝մարդկային պայմաններում, ու հիմա միակ այլընտրանքը մնացել է  լավագույն դեպքում՝ծերանոցը կամ՝խնամքի տունը․․․Հիմա այս կինն ունի՞ իրավունք,ասելու՝,,Հըբը կյանքս ինչի՞ անցավ,,։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր

Կարանտինը գործողության մեջ

Կարանտինը մեծ հարված հասցրեց իմ լրագրողական ազատ, անկախ գործունեությանը, քանի որ 18 օր շարունակ զրկվեցի քաղաքացիական լրագրությամբ զբաղվելու հնարավորությունից՝չունենալով անձնական համակարգիչ, բայց՝կարանտինի հետեւանքով ստիպված եղա զբաղվել հասարակական գործունեությամբ՝զբաղվելով սոցիալապես խոցելի խավերի խնդիրներով/ինքս էլ լինելով սոցիալապես խոցելի խավ, քանի որ ոչ թոշակառու եմ, ոչ նպաստառու, ոչ՝աշխատող, այլ՝քաղաքացիական նախաձեռնության կարգով համացանցային լրագրող՝որեւէ պետական կամ դրամաշնորհային աջակցություն չստացող 9 տարվա բլոգեր.25 տարվա լրագրողական ստաժով, որն ամբողջությամբ հաստատելու համար դեռ պետք է մի հսկայական իրավական ճանապարհ անցնեմ՝մինչեւ թոշակի անցնելս/:

Կարանտինի օրերին, հանգամանքների բերումով, ինձ դիմած միայնակ, տարեց, անժառանգ թոշակառուների խնդրանքով կամ՝իմ անձնական նախաձեռնությամբ  շփվել եմ սոցիալական ու բուժական հաստատությունների հետ, այդ ընթացքում կամա-ակամա լրագրողական հետաքննություն կատարելով, ու եկել այն եզրակացության, որ սոցիալապես ամենախոցելի խավերը/միայնակ, տարեց թոշակառուներ, գործազուրկներ/, եթե մնային պետության հույսին, ապա հաստատ շունչները փչած կլինեին ավելի շուտ, քան՝նրանց ապաշխարանքի ժամը:Ու՞մ եւ ի՞նչ կարգով պետք է դիմեն միայնակ, անժառանգ թոշակառուները՝արտակարգ իրավիճակում հայտնված, ո՞վ է այս երկրում պարտավոր օգնել նրանց առաջին հերթին, եթե ոչ՝պետությունը:Բայց այս խավերից ամենախոցելիները՝միայնակ, անժառանգ, տնակներում 30 տարուց ավելի բնակվող, այդպես էլ մարդասիրական ծանրոցներից չօգտվեցին, ու մնացին դրանց նամակին սպասող:Միգուցե ոմանք ստացել են։Համենայն դեպս, ինձ դիմածները եւ նրանց ծանոթները չեն ստացել։

Ով չդիմացավ ու չլլսեց ,,մնա տանը,, հորդորը՝հեռուստաալիքներից հնչող,ով անկողնային հիվանդ չէր,զայրացած գնաց-հասավ Վանաձորի սոցիալական ծառայության դուռը, ահազանգեց իր իմացած  տեսուճանաչ լրագրողի/բայց ո՞նց լուսաբանես, եթե համակարգչից զրկված ես, որովհետեւ անձնական համակարգիչ չունես/:

,,Ինչու՞ որեւէ լրագրող չի գրում կամ հեռուստատեսությամբ ասում, որ Վանաձորում ծանրոցներ չեն բաժանում, կարող է Նիկոլը չգիտի,,-հեռախոսով ահազանգեց միայնակ, տարեց, անժառանգ թոշակառու Սվետլանան, որ 88-ի երկրաշարժի  հետեվանքով կորցրել է սիրասուն դստերը՝անչափահաս, ու մորը/մնացել են փլատակների տակ/, այնուհետ ՝ամուսինն է անհետ կորել, հետո հայրը մահացել/.վկայակոչում է, որ իր ծանոթ ինչ-որ մարդկանց ծանրոցներ հատկացրել են.թերեւս՝քաղաքապետարանի կողմից:Տարիներ առաջ անհիմն օպտիմալացված մանկավարժ Հասմիկն էլ, որ միայնակ թոշակառու է, մանկավարժի թոշակ է ստանում,զարմացել է, որ որեւէ ծանրոց չի հատկացվել իրեն/ինչպես նաեւ՝էլի ուրիշների/...ո՞վ է այդ ամենի մեղավորը, սոցիալական ծառայությու՞նը, թե՞ քաղաքապետարանը....Քիմիագործների այգուն հարող տնակային ավանի բնակիչներն էլ էին զայրացած, որ ոչ պետական, ոչ բարեգործական ծանրոցներ չեն ստացել/այս տարածքում միայն ,,Կարիտասն,, է իր հատուկենտ շահառուներին 2 ամիսը մեկ սննդամթերքի ծանրոց հատկացնում/՞։

.....13 ապրիլի, 2020թ..Զանգահարում է ինձ ծանոթ մի կին՝միայնակ, անժառանգ թոշակառու, եւ հայտնում, որ իր ծանոթ միայնակ, տարեց կնոջն էր զանգել, որ Զատիկի հետ կապված մթերք ուղարկեր, բայց՝պարզվել է, որ վերջինս տանը վայր է ընկել, ոտքը չի կարողանում շարժել:Միասին գնացինք տեսության, եւ տեսնելով, որ դրությունն իսկապես ծանր է, չի կարողանում տեղաշարժվել, զանգահարեցինք հարազատներին, որոնք եկան եւ շտապօգնություն կանչեցին:Այնուհետ շտապօգնության մեքենան ժամանեց, եւ մեծ դժվարությամբ նեղլիկ տնակից հանելով՝հասցրեցին հիվանդանոց.այնտեղ ոտքը գիպսի մեջ դնելուց հետո,կրկին ուղարկել են իր տնակը:Ահա այստեղ է, որ հարց է ծագում.մի՞թե բուժումը չպետք է շարունակվեր հիվանդանոցում, եթե մարդը միայնակ, անժառանգ, տարեց թոշակառու է:Արդյունքում, 1  օր անց՝կրկին վայր է ընկնում տան մեջ.այս անգամ մահճակալից, երբ փորձել է ինքնուրույն տեղաշարժվել.ու ողջ գիշեր մնացել է հատակին ընկած, եւ միայն առավոտյան կարողացել  է մի կերպ զանգել ծանոթներին:Նրա՝ վաղ առավոտյան տագնապալի հեռախոսազանգից ու անհասկանալի խոսակցությունից հետո երբ ուղեվորվեցինք դեպքի վայր, հայտնաբերեցինք մահճակալի ու սեղանի արանքում հատակին ընկած, վերմակն ու ներքնակը վրան ընկած, գլուխը մի կերպ հանած բայց՝գլխարկով ծածկած, որ չմրսի:Ստիպված էինք մոտակա կենցաղսպասարկման կետից մարդկային օգնություն խնդրել,ու բարի մարդիկ եկան, վերջինիս բարձրացրին-դրեցին անկողնու վրա:

16 ապրիլի, 2020թ.Այցելեցինք Վանաձորի ,,Գուգարք,, համաբուժարան.շեմքում հավաքված-կանգնած էին սպիտակ խալաթավոր բուժաշխատողներ՝դիմակներով:Մի փոքր բանակցությունից հետո միայն՝ ներս են թողնում, երբ տեղեկանում են, որ ոչ թե անձնական հարցով եմ, այլ՝հիվանդի հարցով/որովհետեւ հետաքրքրվեցին, թե ինչու չեմ դիմակով/:Տեղեկացնում եմ, որ այսինչ հասցեում գտնվող միայնակ, տարեց, անժառանգ թոշակառուին բժշկական օգնություն է անհրաժեշտ, եւ խնդիրը ներկայացնելուց հետո հետաքրքրվում եմ, թե արդյո՞ք թաղամասային բժիշկը չի կարող այցելել.պարզաբանում են, որ դրա համար պետք է կանչ գրանցվի, եւ առաջարկում են հաջորդ օրը զանգել:Հաջորդ օրը, երբ հիվանդի հարազատները կրկին գալիս են, եւ զանգում համաբուժարան, պաշտոնապես բժիշկ հրավիրելով, վերջապես ժամանում է թերապեվտը՝70-ն անց մի կին, որ դեռ մեկ տարի առաջ այդ տարեց թոշակառուին խորհուրդ էր տվել տեղափոխվել ծերանոց/ որպեսզի միայնակության եւ դրանից բխող հնարավոր խնդիրներ չունենա/, եւ նշանակում է արյան շրջանառությունը կարգավորող դեղահաբ.ու բանավոր հանձնարարություն, որ ,,Կարիտասին,, դիմել է պետք, որ նրա աշխատողները գան-օգնեն տարեց կնոջը՝ կենցաղային հարցերում:Զանգահարում եմ ,,Կարիտաս,,.փոխանցում բժշկի խորհուրդը, նրանք էլ պատճառաբանում են, որ կարանտինի օրերին ,,Կարիտասի,, աշխատողներին արգելված են տնային այցերը:Ու միայնակ թոշակառուի հետագա խնամքի հոգսը մնում է հարազատների ու մասնավորի խնամքի հույսին:Եւ ոչ մի պետական աջացություն՝բուժման նպատակով, բացի ամենամսյա թոշակ-նպաստը/ի դեպ, միայն նպաստն էր, որ ապրիլ ամսում 18հազարից դարձել էր 24 հազար.երեւի թե ՝ժամանակավոր, կարանտինի հետ կապված/:Ծանոթների միջոցով գտնում եմ մի կին՝ավագ սերնդի, որ համաձայնվում է որոշակի գումարով սանիտարական-հիգիենիկ խնամք տանել հիվանդի հանդեպ՝որոշակի գումարով, որ պետք է փոխհատուցվեր հիվանդի թոշակ-նպաստից:Ֆինանսական որոշակի աջակցություն է ցուցաբերում նաեւ ,,դրսում,, ապրող հարազատներից մեկը:Իսկ ի՞նչ կլիներ այդ հիվանդի հետ, եթե կողքից օժանդակ օգնություն չունենար..... 

21 ապրիլի․ուղեվորվեցինք Կարմի խաչի գրասենյակ․վերջապես՝բաց էր/նախորդ օրը դռան առաջ ,,բռնեցրինք,, վարորդին, որ ասաց, որ վաղն են աշխատելու, որովհետեվ այդ պահին գտնվում են ,,Դիմաց,, թաղամասի գրասենյակում/։Հաշվի առնելով, որ ցուցանակի վրա նաեւ գրված է ,,,,Տնային խնամք,,՝ուստի հետաքրքրվեցինք, թե ինչո՞վ կարող է Կարմիր խաչն օգնել միայնակ, տարեց, անժառանգ եւ խնամքի կարիք ունեցող թոշակառուներին։Այդտեղ գտնվող երիտասարդ աղջիկներից մեկը պարզաբանեց, որ իրենք այդ կարգի շահառուների հետ աշխատում են պայմանագրային հիմունքներով, տարբեր արժողության պայմանագրեր կնքելով․սկսած՝10հազար դրամից, որի մեջ մտնում է շաբաթական 2թե 3 օր հատկացվող տնային խնամքը։Ծառայությունը մատուցվում է պայմանագրի կնքումից անմիջապես հետո։Բայց՝կա եւս մի պայման․շահառուն չպետք է գրանցված լինի այլ բարեգործական կազմակերպությունում, նրանցից աջակցություն ստանալիս չլինի։/Հետաքրքիր է, իսկ արդյո՞ք Երեվանում կարանտինի օրերին բաշխվող ծանրոցները միայն շահառուներին էին հատկացվում/։Հարցիս, թե ինչու՞ հայաստանյան Կարմիր Խաչը միայն Երեւանում է ծանրոցներ բաժանել, իսկ մարզերում, եւ տվյալ դեպքում Վանաձորում չի բաժանել, պարզաբանվեց, որ հիմա արդեն կբաժանեն․բայց՝Լոռու մարզի գյուղական համայնքներում/,,ծրագիրը փոխվել է,,-սա էր բացատրությունը, որ ամենեւին համոզիչ չէր/։Ի՞նչ է ստացվում․կարանտինի օրերին ,,Կարիտասը,, տնային այցեր չի կատարում, շահառուների խնամքով չի զբաղվում, Կարմիր խաչն էլ կզբաղվի՝բայց վճարովի հիմունքներով ու պայմանով, որ ,,Կարիտասից,, դուրս գան․․․․բա գոնե պետական աջակցություն՝կարանտինի հետ կապված, դեղորայքի, հիգիենայի պարագաների, չի հասնու՞մ այդ կարգի մարդկանց․․․․ոնց որ թե չի հասնում․․․․միակ ,,առաջընթացն,, այս ոլորտում այն էր, որ միայնակ թոշակառուների 18 հազար դրամ նպաստի չափը 6հազար դրամով ավելացել էր/իսկ թոշակները մնացել էին նույնը/․․․բայց արդյո՞ք նպաստի այդ չափը կպահպանվի, թե՞ միայն փետրվարի կտրվածքին է վերաբերվում․․․․թերեւս կախված է կառավարությունից․․․

․․․Ի դեպ, սույն թվի մայիսի 1-ին վերոնշյալ խնդիրների մի մասը, որ ընդհանրական բնույթի էին, ներկայացրի ,,Լոռի,, հեռուստատեսության նկարահանող խմբին, երբ շրջայց էին կատարում եւ պատահաբար՝ինձ էլ ներառեցին հարցվողների մեջ․ հարցերը վերաբերվում էին սննդամթերքի եւ ծանրոցների բաշխմանը։Ավելի վաղ՝համառոտ անդրադարձել եմ նաեւ ֆեյսբուքում։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր

 

Կարմիր խաչն առայժմ մարզերում միայն բուկլետներ է բաժանում

Երեկ հեռուստատեսությամբ, պաշտոնական լրատվությամբ տեղեկացանք, որ Կարմիր խաչը 1600ծանրոց է պատրաստել՝հանձնելու միայնակ, տարեց թոշակառուներին, հաշմանդամներին/կապված՝կորոնավիրուսի հետ/, բայց թե ի՞նչ կարգով, միայն մայրաքաղաքու՞մ, թե/ նաեւ մարզերում, եւ արդյո՞ք 1600-ից չի ավելանալու այդ թիվը․սրանք հարցեր են, որ պետք է գտնվեն սոցապ մարմինների, համայնքապետարանների ուշադրության կենտրոնում եւ վերահսկվեն ՀՀ պարետի՝փոխվարչապետի կողմից։

,,Դե մենք հո չե՞նք գնալու Կարմիր խաչ, ասենք մեզ ծանրոց տվեք,,-իրավացիորեն նկատում է վանաձորաբնակ միայնակ, տարեց թոշակառու մի կին։Իսկ քիմիագործների թաղամասի տնակային ավանի 30 տարվա մի տարեց բնակչուհի էլ՝երկրաշարժի հետեւանքով անօթեւան դարձած, տրտմությամբ հիշատակում է, որ մեկ տարի առաջ՝Նոր տարվա շեմին, ինքը Վանաձորի Կարմիր Խաչից հետաքրքրվել էր ծանրոցների մասին, բայց՝ասել էին, որ ,,արդեն վերջացել է,,։Հուսով ենք, գոնե այս օրերին  Կարմիր խաչը չի անտեսի աղետի գոտու տնակային ավաններում գոյություն քարշ տվող, կենցաղային տարրական պայմաններից զրկված միայնակ տարեցներին։Իսկ արդյո՞ք Վանաձորում կա նման գործընթաց․այս հարցի պատասխանը այսօր պատահաբար ստացանք,Վանաձորի կենտրոնական հատվածում Կարմի Խաչի բուկլետներ բաժանող երիտասարդ ակտիվիստների հանդիպելով։Հետաքրքրվեցինք, թե արդյո՞ք Վանաձորում ծանրոցների բաշխում չի կատարվում․երիտասարդներից մեկն ասաց, որ դա միայն մայրաքաղաքում է, բայց՝ակնկալվում է նաեւ մարզերում/համենայն դեպս՝իրենք դեռ հրահանգավորում չեն ստացել/։Նրանք բաժանում էին կորոնայից պաշտպանվելու մասին հրահանգով բուկլետներ։

Ի դեպ, ըստ հավաստի տեղեկությունների, այս օրերին, կորոնավիրուսի հետ կապված՝ Վանաձորի քաղաքապետարանն էլ իր հերթին է ծանրոցներ հատկացնում միայնակ տարեցներին․թեպետ՝դեռ ոչ բոլորն են ստացել/հավանաբար՝ըստ տարածքների է/։Բայց տեղին կլիներ, եթե Կարմիր Խաչը չբավարարվեր միայն մայրաքաղաքով, չէ՞ որ ամենախոցելին մարզերում բնակվողներն են ու հատկապես՝աղետյալները, տնակային պայմաններում, վթարային շենքերում բնակվող միայնակ տարեցները։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր

Լոֆտը հասավ Վանաձոր

Կա՞ավելի մեծ աբսուրդ,քան՝այն, որ գրադարանի ընթերցասրահը կարող է ցերեկը որպես ընթերցասրահ ծառայել, որպես մշակութային միջոցառումների վայր, երեկոյան ժամը 18-20-ից հետո՝որպես ,,ժամանցի կենտրոն,,․խոհանոցով ու խոհանոցային ատրիբուտներով, սեղանի խաղերով։Ոչ մի կերպ հնարավոր չէ  մարդկային նորմալ ուղեղի մեջ տեղավորել այդ աբսուրդը, բայց, արի ու տես, որ ԿԳ նախարարության համար անհնարին ոչինչ չկա, ու այդ անհնարինը որոշել են փորձարկել Լոռու մարզային գրադարանի գլխին՝հակառակ այդ մշակութակործան․ հրեշավոր գաղափարի դեմ ընդվզող Լոռվա մտավորականության արդար զայրույթի, որին ականատես եղանք երեկ՝Լոռւ մարզային գրադարանի լեփլեցուն դահլիճում։Մանրամասները՝ստորեւ

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Էս ինչքա՞ն ենք հետ մնացել ,,մոդեռն կյանքից․․․Պարզվում է, որ երկրի կառավարման մեջ տարիներ շարունակ մեծ դերակատարում ունեցող ու ծրագրերով ուղղորդող Սորոսից ու մասոնից բացի, կա նաեւ ոմն Լոֆտ։Սույն թվի մարտի 3-ին հայտնի դարձավ, որ սույն Լոֆտը/որ պարզվում է, Վանաձորում արդեն իսկ 3 տեղ կառույցներ ունի՝որպես յուրօրինակ ժամանցի կենտրոն՝երիտասարդության համար/, ,,սպառնում,, է իր շոշափուկները հասցնել նաեւ Լոռու մարզի՝105 տարվա պատմություն ունեցող, տարիներ առաջ փառավոր եվրանորոգված գրադարանին, ու խաթարել գրադարանի բնականոն կյանքը, գրական-մշակութային միջոցառումները, վտանգել ընթերցասրահի տպագիր մամուլից անվճար օգտվող ընթերցողների՝մատչելի տեղեկատվություն ստանալու իրավունքը․․․․

Դռները բացեք՝մեծ Լոֆտն է գալիս․․․․․

Ժամը 17-18-ի սահմաններում գրադարանի աշխատողները, մշտական ընթերցողները/որոնց թվում՝լրագրողներ/, կազմ ու պատրաստ, խիստ զայրացած ու մարտականորեն տրամադրված՝

սպասում էին ԿԳ նախարարության պաշտոնյաների ժամանմանը, որպեսզի քննարկում տեղի ունենա՝Լոֆտի ծրագրի առթիվ։Ժամը 18-ն անց մի ահագին, ի վերջո, ժամանեցին  ԿԳ փոխնախարար Նարինե Թուխիկյանը եւ նախարարի խորհրդական Արթուր Հովսեփյանը։Դե Թուխիկյանը մտավորական հանրության համար անհայտ անձ չէ, ու թերեւս դրա համար էլ չներկայացրին լսարանին՝նախքան նրա ելույթը, բայց այ՝նրա ուղեկից Արթուր Հովսեփյանի պաշտոնն ու անուն-ազգանունը մի կերպ կորզվեց լրագրողների կողմից՝համառ հարցապնդումներից հետո։

,,Էդքան լավ ծրագիր է՞՝թող տանեն առաջ Գյումրիում կամ Երեվանում, ազգային գրադդարանում, մատենադարանում  անեն, ,Լոռու մարզը հո փորձադաշտ չի՞,,-դեռ մինչեւ քննարկումն ու հյուրերի ժամանումը հնչում էին այս կարգի դժգոհություններ, որոնք ներկայացվեցին նաեւ ԿԳ-ականներին։Ի դեպ, նախարարության ներկայացուցիչ Ա․Հովսեփյանը կարծես թե դատական կարգադրիչի կարգավիճակով էր, քանի որ կոշտ միջամտություններ էր անում, որոշում, թե որ հարցն է խելացի, որը՝հրահրիչ կամ իրականությունը ,,խեղաթյուրելուն,, միտված։Իսկ Թուխիկյանն սկզբում փորձում էր համոզել, թե որքան հրաշալի ու գրադարանին հույժ անհրաժեշտ ծրագիր է Լոֆտի ծրագիրը/,,առողջացման,, ,,ուժեղացման,,/։Իսկ երբ տեսավ, որ ,,խաթրով,, համոզելն օգուտ չի տալիս, մտավորականները մնում են իրենց կարծիքին՝ծրագիրը մերժելուն, հասկացրեց, որ այն կառավարության կողմից արդեն որոշված ծրագիր է եւ պետք է անցկացվի/մնում էր ասեր՝,,շշուկներդ չլսեմ,,/։Ու նրան այդ գործում աջակցում էր Ա․Հովսեփյանը, որ կտրուկ տոնով հայտարարեց, որ գրադարանի աշխատողն իրավունք չունի ասել, թե ,,սա իմ տարածքն է՝դուրս չեմ գալիս,, ։,,Բայց գրադարանը հանրային տարածք է, հանրությանն է պատկանում,,-փոխնիփոխ աղաղակեցին ավագ սերնդի երկարամյա խմբագիր-լրագրողները,որոնցից ,ի դեպ, ակտիվությամբ ու ծրագիրը մերժելու պատրաստակամությամբ հետ չէին մնում նաեւ նոր սերնդի լրագրողներ։Դրանից հետո՝Թուխիկյանը փորձեց ծրագրի հանդեպ ,,անհյուրընկալ,, մոտեցումը բարդել գրադարանի երիտասարդ վարիչի վրա, նրան ուղղված հարցերի միջոցով փորձելով պարզել, թե արդյո՞ք ծրագիրը ներկայացվել է քննարկման։

Իսկ վերջինս ավելի շատ դիտորդի կարգավիճակում էր , եւ ծրագրի հանդեպ բուռն դիմադրությունն ավելի շատ աշխատակիցների ու ընթերցողների կողմից էր․ կարելի էր այս առումով հպարտանալ լոռեցի մտավորականների հպարտ, չընկճվող կեցվածքով։

,,Ինչու՞ ժամանցի կենտրոն չեք ուզում կազմակերպել մեկ այլ տեղ, քաղաքում լիքը ազատ տարածքներ կան, ինչպե՞ս կարելի է գրադարանի տարածքում խրախճանքի  կենտրոն ստեղծել,,-այս եւ այլ համանման հարցերին մեկ պատասխան կար․մարզային գրադարանը հանրապետության լավագույն գրադարաններից է՝դրա համար։Մի մտավորական էլ/իրավապաշտպան Գեւորգ Մանուկյանը/, նկատի ունենալով, որ այդ ծրագրով նախատեսվում է սեղան-աթոռները փոխարինել բազկաթոռներով, նշեց, որ գիտականորեն ապացուցված է, որ բազկաթոռին նստած մարդը հակված է քնելու։Իսկ գրադարանում գիտական աշխատանքներով զբաղվողների աշխատանքի հանգստավետության համար մտահոգ հնագույն աշխատակցուհու նկատառումը հարուցեց Թուխիկյանի քամահրանքը․,,Դե լավ էլի՜․․․,,։,,Մենք հիմա 21-րդ դարում ենք ապրում, դուրս եկեք հնացած կարծրատիպերից,,-փորձում էր համոզել Թուխիկյանը՝վկայակոչելով այլ երկրների ,,առաջավոր փորձը,,/այս առնչությամբ, ի դեպ, մի լոռեցի մեր հետ զրույցում ասաց՝,,ԱՄՆ կոնգրեսի գրադարանը աշխարհի ամենամեծ գրադարանն է, ինչ է, այնտես դիսկոտեկա են դնու՞մ,,։
Քննարկմանը ներկա մշակութային ոլորտի երկարամյա մի պաշտոնյա չխուսափեց հայտարարել, որ ԿԳ ներկայացուցիչները երեւի թե փորձում են Լոֆտի ծրագիրը հապշտապ կոտրել գրադարանի գլխին, որպեսզի անկախության տարեդարձի օրը՝սեպտեմբերի 21-ին, երբ Նիկոլ Փաշինյանը ժամանի Վանաձոր, պարծենալու բան ունենան։

․․․Այն, որ Լոֆտի ծրագիրը գրադարանի առողջացման նպատակ է հետապնդում/երբ որ գրադարանում շատ առողջ մթնոլորտ է, ու աշխատակիցներից մեկը փաստարկներ ներկայացրեց, որ իրենք եւ երիտասարդների, եւ տարեցների համար ծրագրեր են իրականացնում/, կասկածելի է, եթե նկատի ունենանք, որ հանրապետության մեկ այլ վայրում էլ գրադարանը ցանկանում են դարձնել ,,սգո սրահ,,/եւ այդ մաիսն հրապարակում եղել է տպագիր մամուլում/։Ինչ վերաբերվում է Լոռու մարզային գրադարանի ընթերցասրահի, միգուցե նաւ՝մատենագիտության բաժնի ճակատագրին/որոնց տարածքների վրա էլ է Լոֆտի աչքը/, ապա որոշվեց, որ գրադարանի աշխատողները եւս մեկ քննարկում կկազմակերպեն ու իրենց գրավոր դիտողությունները, առարկությունները կներկայացնեն ԿԳ նախարարություն/Բա ընթերցողների կարծիքը՞, հաշվի մեջ չէ՞․․․Գ․Հ․/

Ի դեպ, հավաստիացվեց, որ աշխատողները չեն կրճատվելու։

Ինչպե՞ս կարելի է մշակութային կենտրոնը երեկոյան ժամերի հանձնել մշակույթից միգուցե կիլոմետրերով հեռու մարդկանց, միգուցե՝դեբոշիստների, սա արհամարհանք է գիր ու գրականության հանդեպ։Սրանից մշակութային օջախների մեջ ,,դրսից,, ,,փայ մտնելու,, եւ տարածքներ յուրացնելու հոտ է՝ փչում, ու հայտնի չէ, թե ովքեր եւ ինչ նպատակներ հետապնդող մարդիկ կարող են լինել ,,փայատերերը,,․որոնց ընտրությունը կլինի Լոֆտի կողմից, բայց թե ինչ հիմունքներով, ինչ գործոններ հաշվի առնելով՝չկարողացավ պարզել մշակույթի երկարամյա պաշտոնյաներից մեկը։

Իսկ ի՞նչ է նշանակում Լոֆտ,այս հարցին Թուխիկյանը պատասխանեց․,,Վերնատուն,,։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող-բլոգեր

Ակնկալում են Հայաստանի եւ Վրաստանի իրավապաշտպանների աջակցությունը

Հունվարի 27-ին, ժամը 12-ին Վրաստանի Բոլնիս քաղաքի շրջանային դատարանում կկայանա ՀՀ քաղաքացի Մ․Հ-ի դեմ հարուցված քրեական գործով դատական նիստը, որին անդրադարձել ենք այս թեմայով նախորդ հրապարակման մեջ՝միաժամանակ այն ուղարկելով համապատասխան կառույցների։Մ․Հ․-ի ծնողները, որոնք վատառողջ թոշակառուներ են, ակնկալում են Հայաստանի եւ Վրաստանի իրավապաշտպան կառույցների ներգրավվածությունը՝գործին։Չնայած այս գործին քաջատեղյակ են ՀՀ արտգործնախարարությունում, Վրաստանում Հայաստանի դեսպանատանը, ՀՀ օմբուդսմենի գրասենյակում, Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակում, սակայն Մ․Հ․-ի ծնողները չգիտեն, թե արդյո՞ք վերջիններս կարող են ապահովել արդար ու անաչառ դատավարություն։Որքան հասկացանք Մ․Հ-ի մոր հետ զրույցից, Վրաստանում ՀՀ դեսպանատան իրավաբանը/որ ազգությամբ հայ է/, շատ ավելի գործուն աջակցություն է ցուցաբերում/մեր տպավորությամբ/, քան՝մասնավոր փաստաբանը, որին վարձել են հապճեպ, միջնորդավորված կարգով, եւ որը չի տիրապետում ոչ հայերենին, ոչ ռուսերենին, ինչը դժվարությունների տեղիք է տալիս։Մեզ չհաջողվեց նաեւ պարզել, թե արդյո՞ք Մ․Հ-ն ծանոթացել է իրեն ներկայացվող մեղադրական եզրակացությանը/որ, բնականաբար, վրացերեն է լինելու․ենթադրաբար/, իսկ Մ․Հ-ի ծնողները շատ քիչ ինֆորմացիա ունեն այս գործով, որդու հետ էլ հաճախ չեն շփվում հեռախոսով։Հայրը վատառողջության պատճառով չի կարող մեկնել Վրաստան, բայց՝մայրը պատրաստվում է մեկնել՝մասնակցելու դատական նիստին, սակայն վստահ չէ, թե արդյո՞ք կարող է հանդիպել որդուն, որ մոտ 10 օր է՝հացադուլ է հայտարարել։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր

Հ․Գ․Հոդվածը պատրաստ էր, երբ հենց նոր տեղեկացանք, որ Մ․Հ-ի ծնողներն այսօր գրավոր նամակ են ստացել առ այն, որ արտգործնախարարությունն զբաղվում է խնդրով

Վրաստանի մեկուսարանում պահվող ՀՀ քաղաքացին՝ճնշման տակ

              Սպառնում է դիմել հացադուլի

2019թվից ,,Յանդեքս,,տաքսու անհատական վարորդ, ՀՀ քաղաքացի Մ․Հ-ն նույն թվի նոյեմբերի 9-ից գտնվում է Թբիլիսիի/Գլդանի/մեկուսարանում։,,Նոյեմբերի 6-ից ոչ մի լուր չունեինք որդուցս, հեռախոսազանգերին չէր պատասխանում, նոյեմբերի 7-ի երեկոյան զանգեց եւ տեղեկացրեց, որ Թբիլիսիից Երեվան վերադառնալիս Վրաստանի մաքսատանը տաքսու 2 ուղեվորների բեռն ստուգելիս հայտնաբերել են չգրանցված ոսկեղեն, ու դրա հետ կապված՝իրեն պահում են մաքսատանը, մինչեւ ուղեվորները կներկայանան։Հաջորդ օրն արդեն՝ուրիշի հեռախոսով զանգեց եւ ասաց․,,Չանհանգստանաք, ինձ տանում են Մառնեուլ,,։Ավելի ուշ տեղեկացանք, որ Մառնեուլից էլ տեղափոխել են Թբիլիսիի մեկուսարան իրեն եւ ուղեվորներից մեկին, ով խոստովանել է,որ բեռն իր պարունակությամբ՝իրեն է պատկանում։Մեքենայի մեջ գտնվող մյուս ուղեվորին, որ, ըստ տեղեկությունների, նախկին ոստիկան է, ազատ են արձակել ,,-պատմում է կասկածյալի մայրը։Ընդ որում, 2 օր մաքսատնից թույլ չեն տվել հեռանա, որից հետո հրահրել են վեճ, եւ դրա հետ կապված՝ գործ հարուցել, ու այդ հիմքով ձերբակալել, որովհետեւ, ըստ մեր զրուցակցի՝,,ուրիշ հիմք չեն ունեցել,,։Նա համոզմունք հայտնեց, որ իր որդու ,,գլխին սարքել,, են, եւ ուզում են, որ ուրիշի մեղքն իր վրա վերցնի՝օգտվելով հայրենիքից հեռու գտնվելու հանգամանքից։

Նոյեմբերի 12-ին Մ․Հ-ի մայրը եւ հարազատներից մեկն ուղեվորվել են Թբիլիսի, փաստաբան վարձել/հայրը, որ արցախյան պատերամի վետերան է, չի կարողացել նրանց հետ մեկնել, քանի որ վատառողջ է/։Իսկ փաստաբանն էլ, որ ազգությամբ վրացի է, չի տիրապետում ոչ հայերենին, ոչ ռուսերենին/միջնորդի միջոցով նրան են կարողացել հապշտապ վարձել՝այլընտրանք չունենալով/։Հատկանշական է, որ փաստաբանը, համոզված լինելով, որ Մ․Հ․-ն մեղավոր չէ, փորձում է նրան համոզել, որ իր վրա վերցնի բեռն իրենը պատկանելու հանգամանքը, երբ որ ուղեվորն արդեն իսկ խոստովանել է, որ այն իրենն է, ոչ թե՝տաքսու վարորդինը։Ու այս ուղղությամբ մեկուսարանում Մ․-ին սկսել են ճնշումների ենթարկել, որի հետ կապված՝վերջինս որոշել է դիմել հացադուլի/ինչը կարող է բացասաբար անդրադառնալ առողջականի վրա, մանավանդ, որ առողջական խնդիրներ ունի/։

Այժմ Մ․Հ․-ի ծնողները, որոնց միակ հենարանն է վերջինս,ու որոնք թոշակառուներ են եւ վատառողջ, դիմել են ՀՀ արտգործնախարարին՝խնդրանքով, որ վերջինս  Վրաստանում ՀՀ դեսպանատան միջոցով հսկողության տակ վերցնի գործը եւ հայերենին տիրապետող իրավասու անձի ներկայություն ապահովի դատական նիստի ընթացքում, որ նշանակված է հունվարի 27-ին/սկզբում նշանակված է եղել դեկտեմբերի 27-ին, բայց՝ինչ-ինչ պատճառներով հետաձգվել է/։Դիմել են նաեւ Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակ, որտեղից, սակայն, հայտնել են, որ իրենք ոչնչով չեն կարող օգնել, որովհետեւ այդ առումով իրավասություն չունեն, եւ կարող էին Վրաստանում փաստաբանի ներկայություն ապահովել, եթե ավելի վաղ տեղեկացվեին։Բայց ասել են, որ կարող են միջնորդության կարգով դիմել օմբուդսմենին։

Ի դեպ,Մ․Հ․-ի մայրը Վանաձորից հեռախոսով կապվել է ՀՀ օմբուդսմենի գրասենյակի հետ, որտեղից էլ խորհուրդ են տվել դիմել Վրաստանի օմբուդսմենին։,,Նրանք էլ ոչ հայերեն գիտեն, ոչ ռուսերեն, նրանց օմբուդսմենի հետ ի՞նչ լեզվով խոսենք, վրացերեն սովորե՞նք,,-վրդովմունք է հայտնում Մ․Հ․-ի մայրը։Իսկ առայժմ ՀՀ քաղաքացին շարունակում է  պահվել Վրաստանի մեկուսարանում, եւ, ըստ վերջինիս մոր, ծեծի է ենթարկվել ՝չարած հանցանքը խոստովանելու համար։Պատկերն էլ ավելի տխուր է դառնում, քանի որ Մ․-ի կողմից որպես տաքսի վարձակալած մեքենայի պարապուրդային օրերի համար էլ վարձ է ավելանում, տերն էլ, բնականաբար, պահանջում է մեքենան եւ վարձակալության գումարը։Միաժամանակ գումար է պահանջվում նաեւ մաքսատանը կանգնեցված լինելու ժամանակահատվածի համար՝օրերի քանակով։

Մ․Հ․-ի հարազատներին հետաքրքրում էր, թե ու՞մ պետք է դիմել, որպեսզի միջնորդեն, որ գործն ուղարկվի Հայաստան։Իսկ ինձ, որպես լրագրող-բլոգեր, հետաքրքրում է, թե արդյո՞ք Կովկասի գծով օմբուդսմեն չկա։

․․․Ելնելով անմեղության կանխավարկածից, կասկածյալի անուն-ազգանունը չենք նշել։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող-բլոգեր