Ու՞մ համար է ,,լացում,, անցումային արդարադատությունը

Մեկ տարի առաջ Վանաձորի քաղաքապետարանի՝տնակների հարցերով զբաղվող մարմնից այցելել են Վանաձորի քիմիագործների թաղամասի տնակային ավան, որ ի՞նչ անեն, եթե ոչինչ չէին անելու՝ բնակիչների խնդիրներով զբաղվելու ուղղությամբ։Աշուն-գարուն ժամանակահատվածում էլ բնակիչներին 3 անգամ տարել-բերել են քաղաքապետարան՝հաշվառելու եւ կրկին ու երիցս հաշվառելու, որ տեսնեն ,,ով՝սաղ, ով՝մեռած,,․․․իսկ այս գարնանն էտված ծառերի գերաններն էլ էլի լավ է, որ ամառնամուտին հասցրին մի քանիսին՝անցնցում ձմեռ անցկացնելուց հետո/նախորդ էտից ,,փայ չհասավ,, բոլորին․ԽԾԲ-ով էր երեւի, չնայած՝դիմումներ գրել էլ տվին, գլխների տակ էլ փափուկ բարձ դրին, թե ,,դուք հանգիստ մնացեք, ձեր փայտը կհասցվի,,․բայց՝խոստացողի ձեռքից այդ գործը վերցրին, նորանշանակն էլ արդեն ,բնականաբար, կարող էր ,,իրավասու չլինել,, այլ պաշտոնյայի խոստման համար․․․․Լավ, գերանները հասցրիք՝լավ արիք/լավ է ուշ, քան՝երբեք/, բա չեք մտածու՞մ, թե միայնակ,անժառանգ թոշակառուն ո՞նց է ջարդելու այդ գերանները, հիմա էլ ընկնելու է ,,դրուժբա,, ման գա՞, որ սղոցի գործը գլուխ բերի՝,,փողին մուննաթ,, տարբերակով․․․մանավանդ, եթե տվյալ թոշակառուն այն թաղամասի բնակիչ է, որ 8-10 տարի առաջ դավադրաբար զրկվել է ջրամատակարարումից էլ, կոյուղու համակարգից էլ, ու երեւի թե 8-10 տարի է՝ջուր է կրում ավելի քան 50-100մետրից․․․․Արդյունքում՝ժամանակ առ ժամանակ տղամարդու նման փայտ ջարդող, որեւէ կամեցողից սայլակով փայտ քարշ տվող ու օրական 20լիտր ջուր կրող/5 լիտրանոց տարաներով/, միայնակ, անժառանգ թոշակառու, նախկին երկարամյա քիմիագործ, բռնադատվածի ժառանգ Քնարիկ Պապիկյանը ժամանակ առ ժամանակ առողջականի հետ կապված ծանր խնդիրներ է ունենում, որի հետեւանքով երեկ ուշ երեկոյան վերջինիս այցելել է շտապօգնությունը, անհրաժեշտ օգնություն ցույց տվել, խորհուրդներ տվել, մինչեւ սկսի բուժզննում անցնել՝պետպատվերի շրջանակներում, որն ավելի մեծ փորձություն ու քար-առողջություն է պահանջում, քան՝ջուր կրելը, որովհետեւ անալիզ հանձնելու, ռենտգեն անցնելու համար պետք է մի քանի օր վազեցնեն հիվանդին/թե որ դիմանա/։

,,Էս կաբինետով վազվզի, էն կաբինետով վազվզի,մատից անալիզ տուր, ոտից անալիզ տուր, դիշի-նե դիշի,գնալ-գալուց հետո ավելի եմ վատացել․․․հիմա էլ ասում են մի քանի օր սպասի, մինչեւ շաբաթ կիրակին անցնի, տենանք անալիզի պատասխաններն ինչ են ասում, որ եզրակացություն տանք․․․է կարող է ես էդ ընթացքում չդիմանամ․․․,,-դառնությամբ նկատում է Քնարիկը,ում, ըստ էության՝հիվանդանոցային համալիր ստուգում է պետք՝պետպատվերի շրջանակներում, բայց, ըստ տեղեկությունների, դրա համար հատուկ հերթագրում է պետք, ու անգամ շաբաթներով սպասում․․․շտապօգնությունը հրաժարվել է հիվանդանոց տեղափոխել, պատճառաբանելով, թե իրավասու չէ․բա էլ ի՞նչն է փոխվել հեղափոխությունից հետո, առողջապահության համակարգում․․․իսկ հիվանդությունը չի սպասում․․․ու կարող է շատ ծանր հետեանքներ ունենալ․առավել եւս՝30 տարի շարունակ տնակում բնակվող միայնակ ,տարեց թոշակառուի համար, որին թաղամասային բժշկուհին/ որ հավանաբար Քնարիկի տարիքին լինի, եթե ոչ՝ավելի մեծ/, խորհուրդ է տվել․․․․ծերանոց գնալ։,,Դուք ուզում եք, որ ես երկու օր հետո մեռնե՞մ,,-դառնությամբ նկատել է Քնարիկը, որ սարսափում է ,,ծերանոց,, բառից․․․սիրում է իր անկախությունն ու ինքնուրույնությունը, բայց կյանքի հանդեպ մեծ սիրով է լցված․․․․

․․․Կենցաղային խնդիրների մի ողջ կույտ է նստած տնակային թաղամասում․ինչպես Քնարիկը, այստեղ բնակվող մյուս ընտանիքներն էլ են ստիպված ջուր կրել 50-100մետր հեռավորությունից, զրկված մնալ կայուղատար համակարգից այն բանից հետո, երբ ,,ներքի թաղում,, գտնվող մի տարածք վաճառվել է նախկին քաղաքապետի կողմից, ու տարածքի սեփականատերն էլ այդտեղ շինարարություն է կատարել, ջրատար համակարգն ու կոյուղատար համակարգն էլ վերացրել․ու 8-10 տարի այդպես էլ ոչ մի պատկան մարմին չի մտահոգվում, թե ինչպե՞ս կարելի է այդ անմարդկային պայմաններում ապրել/մի քրեական գործ էլ հարկավոր է հարուցել այդ ոճրագործության հեղինակների դեմ․ահա թե ում համար է ,,լացում,, արդարադատությունը/․մի՞թե դժվար է ջրատար համակարգի կառուցումը, չէ՞ որ մենք 21-րդ դարում ենք․․․Կամ մի՞թե բռնադատվածի ժառանգը, երկարամյա քիմիագործն ու նախկին շախմատիստ-թենիսիստը պետության հանդեպ այնքան ,,ամագ,, չունի, որ գոնե նրան մի որեւէ արտոնություն հասցվեր, ոչ թե՝ծերանոցի ճամփան ուղղորդեին․․․բա մի սանատորիայի ուղեգիր էլ չէր հասնու՞մ 30 տարի տնակում տառապող բնակչին․ իսկ 30 տարի ինչու՞ է գտնվել տնակում․որովհետեւ երկրաշարժից հետո կառուցված որոշ շենքեր՝,,Տարոն,, թաղամասում, հանձնվել են անորակ, ուստի բնակիչները հրաժարվել են տեղափոխվել այնտեղ․․․/այդ առթիվ անգամ՝հանձնաժողով կազմվեց 98-ի իշխանափոխությունից հետո, քննարկումներ եղան Լոռու մարզպետարանում, բայց բնակիչներն այդպես էլ չստացան շինարարության համար խոստացված գումարները, որ պետք է տրվեր անորակ կառուցանողների կողմից, իսկ մեղավորներից ոմանք անգամ մեդալներ ստացան՝երկրաշարժի 20-ամյա տարելիցի կապակցությամբ/։

Այսպիսով՝երկրաշարժից տուժածները մի հատ էլ՝90-ականներին են տուժել, հետո էլ ՝1998թվի իշխանափոխությունից հետո․․․իրենք տնակներում տառապել են, մյուսները նրանց հաշվին հարստացել, ծլել-ծաղկել-բարգավաճել, դղյակների ու ,,մալումուլքի,, տեր դառել․․․Իսկ ո՞վ պետք է պատասխան տա այս աննախադեպ ոճրագործության համար, որ տեղի ունեցավ տարածքի վաճառքի արդյունքում․մեկի ջրազրկման հաշվին՝մյուսի համար շինարարություն է արվել․եւ որն է ամենահետաքրքիրը․այդ շինարարությունն էլ նպատակային չէր, փաստորեն, քանի որ տարիներ շարունակ՝մի ցուցանակ է հայտնված,որի վրա գրված է ,,վաճառվում է,,։ Ինչպես նշել ենք մի առիթով, Պապիկյանը մեծ սեր ունի կենդանիների հանդեպ, իր համեստ թոշակ-նպաստի պայմաններում պատսպարում է կատուների ու շների,մայրական հոգատարություն ցուցաբերում վերջիններիս հանդեպ․․․արտերկրում նման մարդկանց արտոնություններ են հասնում, իսկ մեր երկրում ճնշու՞մ են․․․

,,Ցավ քիչ ունեինք՝ծաղիկ էլ հանեցինք,,․ ժողովրդական ասացվածքն այս դեպքին է վերաբերվում․2 ամիս առաջ էլ Քնարիկի տնակից գողություն կատարած մի երիտասարդ ստահակի հայտնաբերեց ոստիկանությունը՝թարմ հետքերով գնալով ու վերջինիս մոտ գտնվող Պապիկյանի բջջայինն ու գողացված 1000դրամն առգրավելով․բայց մինչեւ հիմա՝Պապիկյանին ետ չի հանձնվել գողոնը․սա անփութությու՞ն է, դիտավորությու՞ն, թե՞անտարբերություն․․․․միգուցե հենց այդ դեպքից հետո/երբ Պապիկյանին որպես տուժող գիշերով տարան ոստիկանության բաժանմունք՝վկայություն տալու/Պապիկյանի մոտ առողջության վատթարացում է տեղի ունեցլ․չէ՞ որ նրա մոտ կարող էր ուժեղ սթրես առաջանալ՝իր գաղտնի շրջանով․․․

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Նախկինում կայացած ապօրինի դատական վճիռների հրապարակայնացման կոչ՝տուժողներին ուղղված․ի՞նչ միջոցների հաշվին

ԱԺ փոխնախագահ Լենա Նազարյանը երեկ կոչ արեց դատարանների ապօրինի որոշումներից տուժած քաղաքացիներին՝հրապարակել այդ որոշումները/այսօր էլ ԱԺ լսումների ժամանակ, որ նվիրված էր անցումային արդարադատությանը, մի մասնակից գրեթե նույնն առաջարկեց՝որպես օգնություն փաստահավաք խմբին/ԻԻսկ դա որեւէ օգուտ տալու է՞ այդ ապօրինի որոշումներից տուժածներին կամ նրանց հարազատներին, իրավահաջորդներին, բացի՝նոր ֆինանսական ծախսերի մեջ ներքաշվելը, թե՞ ուղղակի այդ վճիռներն օգտագործվելու են որպես զենք՝դատավորների դեմ։Հրապարակայնություն եք ուզու՞մ՝դրամաշնորհային մրցույթ հայտարարեք, որին մասնակցելու իրավունք ստանան կայքեր, բլոգներ, իրավական թեմաներ, կոռուպցիոն թեմաներ  լուսաբանող  անկախ լրագրողներ․․․Կամ ինչու՞ միայն դատավորների ապօրինի վճիռները․համայնքապետերը քիչ ե՞ն ապօրինի որոշումներ կայացրել, ԲՇՏ-ների լուծարումը, ձեւական ստորագրություններով, ձեւական ժողովներով համատիրությունների ստեղծումը ապօրինություն չէ՞/որի առթիվ անգամ  դատախազության կողմից իրավական գնահատական է տրվել՝դեռ 1998թվի իշխանափոխության շեմին ու դրանից հետո,բայց՝մեղավորները չեն պատժվել, իսկ տուժողները, որ այդ մասին ահազանգել են իրավապահ մարմիններին, թերթերին․ ավելի շատ են ճնշման ենթարկվել, ընդհուպ՝մինչեւ ընտանիքի նկատմամբ հալածանքներն ու բոլոր տիպի օդերի հաջորդաբար փակում ը/սա՝իմ անձնական դառը փորձից/․․․Իսկ մի՞թե անցումային արդարադատության մեջ չի մտնելու այն, որ մարդիկ հարկադրանքով դիմում են գրել՝աշխատանքից ազատվելով/բարոյահոգեբանական անառողջ մթնոլորտի կամ ճնշման արդյունքում/։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Գողություններ, ասպատակություններ ու ապօրինի ծառահատումներ՝Վանաձորի քիմիագործների տնակային ավանում

Գողոնն առգրավել են, բայց միայնակ թոշակառուին հատկացվելիք 1000դրամն ու բջջայինը դեռ չի հանձնվել իրեն.թեպետ՝գողն արդեն բաց է թողնվել

--------------------------------------------------------------------------------

Հեռախոսային ահազանգ ստացանք քիմիագործների թաղամասի տնակային ավանի մի բնակչից, որ միայնակ թոշակառու, տնակային ավանի 30 տարվա բնակիչ, 1937թվի բռնադատվածի ժառանգ Քնարիկ Պապիկյանի տնակից 2 օր առաջ գողություն է կատարվել, որի հետեւանքով վերջինս մնացել է առանց հեռախոսի, աշխարհից կտրված, ու խնդրել է, որ իր ,,ծանոթ ժուռնալիստին,, կատարվածի մասին տեղեկացնի զանգահարողը:Այցելելով Պապիկյանի խարխուլ տնակ/որտեղ սովորաբար մշտական ,,պարետապահակային պահպանություն,, են իրականացնում Պապիկյանի հավատարիմ 2 շներն ու հարակից տնակներից մեկի տանտերերի հոգածությամբ  բնակվող սեւ,ահռելի գամփռը՝Լեդի անվանումով, որ հենց՝օտար ոտնաձայն է զգում, անմիջապես հայտնվում է ու սկսում ողջ ող ուժով հաչալ, քանի դեռ տանտերը չի սաստել:Իսկ 3 թե 4 կատուները նրա մշտական ընկերակիցներն են, առանց որոնց՝միայնակ, անժառանգ թոշակառուն չի պատկերացնում կյանքը, սիրում է մայրական սիրով ու երբեմն էլ մոր  իրավունքով՝զայրանում վրաները, երբ բարկացնում են:Այդ անսահման բարի, բնության ու կենդանիների մեծ սիրահար կնոջը  գտանք ճգնաժամային ծանր իրավիճակում,այլայլված,գունատ ու անքնության ակնհայտ հետեւանքներով, քանի որ նախօրեին ծանր ապրումներ էր ունեցել ու տհաճ իրավիճակում հայտնվել, ու այդ առթիվ պատմեց հետեւյալը:

,,Ապրիլի 12-ին, ժամը 17-ի կողմերը տանից դուրս եկա՝ինձ հյուր եկած հարազատիս ճանապարհելու, Ռուսաստանից էր վերադարձել ու ինձ այցելել, հետո էլ պետք է գնայի մոտիկ խանութ, մեկ էլ մի 20 րոպե հետո,տուն վերադառնալիս տեսնեմ տնակիս մոտ մի երիտասարդ՝մոտ 25 տարեկան, կացինը ձեռքին, դրան էլի եմ տեսել էս կողմերում,հետն էլ իր շունը՝շղթայով, ինքն էլ սպիտակ մայկայով.ասի՝ի՞նչ ես անում էստեղ, ասեց՝էկել եմ ծառ կտրեմ.զայրացա, ասի՝ես նույնիսկ մթի,ցրտի տարիներին չեմ ծառ կտրել, ինչքան էլ տեղս նեղ է եղել, դու հիմի էկել ես իմ տարածքի մոտ ծառ կտրելու՞, էն է՝լ պտղատու ծառ, թող գնա էստեղից,,:Ու ինքը գնաց, բայց ես դեռ տուն չմտած՝ասի կարող է՞  դա մտած լինի տուն, սեղանիս վրայի փողը վերցրած, որովհետեւ դուռը չեմ փակում՝մոտիկ տեղ գնալիս, ու կասկածներս ճիշտ դուրս եկան.մտա տեսնեմ ոչ փողս կա՝1000դրամ, ոչ բջջայինս,,:

Տեղի ունեցածի առթիվ ահավոր ծանր զգացողություն ապրած՝Պապիկյանը գնում է հարեւանի տուն ու պատմում տեղի ունեցածը.բարեբախտաբար՝հարեւանի երիտասարդ աղջիկն անմիջապես զանգում է ոստիկանություն, որտեղից էլ մոտ 20 րոպե անց՝ժամանում են ոստիկանության աշխատողներն ու Քնարիկի պատմածով, նկարագրածով,թարմ հետքերով՝գնում հարակից տնակներից մեկում հայտնաբերում են երիտասարդ հանցագործին, որ, ըստ Քնարիկի պատմածի, տեւական ժամանակ է, ինչ բնակվում է իր ընկերոջը պատկանող տնակներից մեկում/ որի տերն էլ այդտեղ չի բնակվում/, ու այն օգտագործում է կասկածելի նպատակներով:Դա դեռ քիչ է՝սույն ,,ղաչաղը,,ժամանակ առ ժամանակ էլ, երբ խելքին փչի, Քնարիկի տնակին շատ մոտ հարեւանությամբ  գտնվող միահարկ, քարաշեն կառույցն է ասպատակության ենթարկում/այն կառույցը, որ Վանաձորի քաղաքապետի բանավոր թույլտվությամբ  հանձնված է Պապիկյանին, որ եթե ցանկանա՝այն նորոգի, վերակառուցի, ու այնտեղ բնակվի,քանի որ Պապիկյանի 30 տարվա ժանգոտ տնակի համեմատությամբ կարող է առավելություն ունենալ/:Պարզվում է, այս երիտասարդ ..ղաչաղն,, այս տարածքներում իրեն լիակատար տեր է զգում, պտղատու ծառեր կտրում/Պապիկյանը ցույց տվեց հատված ծառերի հետքերը/. Պապիկյանին քաղաքապետի թույլտվությամբ տնօրինության հանձնված քարաշեն կառույցի փականը հանում՝իրեն դուր եկած պիտանի ու անպետք իրերը/լարեր, երկաթեղեն, փայտեղեն/ ջոկջկում, տարածքն աղտոտում՝այն որպես պետքարան էլ օգտագործելով.մի խոսքով՝զգում է այնպես, ինչպես իր անձնական ֆազենդայում.լավ է նապաստակ ու եղնիկ չկա այս տարածքում, թե չէ դրանց որսով էլ կզբաղվեր: Ինչեւէ, դա արդեն այլ թեմա է, իսկ տեղի ունեցած հանցագործության օրը, ոստիկանների ճնշման տակ, հանցագործն ստիպված է լինում խոստովանել, որ գումարն էլ է վերցրել, բջջայինն էլ/թեպետ՝սկզբում հերքել է/:

,,Սկզբում ատկազ եկավ, բայց հետո խոստովանեց, հեռախոսն էլ սկզբում բերեց ուրիշ տվեց, բայց որ ես տեսա, որ դա իմը չի, ու ասեցի՝սա իմ հեռախոսը չի, նոր դրանից հետո բերեց իմ հեռախոսը հանձնեց,,-պատմում է Քնարիկն ու ավելացնում, որ հետո ակտ է կազմվում ոստիկանության կողմից, իրեն ու հանցագործին տարբեր մեքենաներով տանում են ոստիկանություն, ու 3 ժամ քննիչի մոտ ցուցմունք է գրում, որից հետո,ուշ գիշերով, իրեն տուն են տանում, ու հավաստիացնում, որ հաջորդ օրը հեռախոսն ու 1000դրամը կբերեն, բայց՝այսօրվա դրությամբ տարեց,միայնակ կինը մնացել էր դեռեւս առանց հեռախոսի, ու հարազատների հետ որեւէ կապ չէր կարող ունենալ, մտահոգ էր, որ  նրանք հիմա անհանգիստ կլինեն իր համար, տեսնելով, որ հեռախոսը անհասանելի է.մանավանդ, չէր էլ հասցրել լիցքավորել:

,,Միլիցիայից ինձ մի ուրիշ հեռախոս տվին, մինչեւ իմը տան, բայց ես էդ հեռախոսով ի՞նչ անեմ,դրանով չեմ կարողանում օգտվել, իմ ամբողջ տեղեկատուն, ծանոթներիս ու բարեկամներիս համարներն իմ հեռախոսի վրա էին, ես էս հեռախոսով ի՞նչ անեմ, եթե գողին արդեն բաց են թողել, իմ հեռախոսն ու գումարն ինչի՞չեն վերադարձնում,,-զարմանում ու նեղվում էր տիկին Քնարիկը:

....Լավ, ու՞ր է հասել մարդկային խիղճը.ո՞նց կարելի է ասպատակության ենթարկել միայնակ թոշակառուի տնակը, այն էլ՝Մեծ պասի օրոք, բա դրանց չեն սովորեցրե՞լ ,,Մի գողանարը,,:

....Հուսանք, որՊապիկյանը շատ չի սպասի իր հեռախոսի ու գումարի վերադարձին:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, Վանաձոր,ազատ լրագրող, բլոգեր

Եթե ժողովրդի խնդիրներից անտեղյակ են, ինչի՞ են առաջադրվել

Ուրեմն պարզվում է, պատգամավորները տեղյակ էլ չեն, թե ժողովուրդն ինչ հիմնախնդիրներ ունի, ու առաջարկություն հնչեց ամբիոնից, որ 4-ական հոգով ավտոներ նստեն, գնան ժողովրդի դուռը, որ իրենց հուշեն, թե ինչ օրենք կարելի է ստեղծել։Եթե ժողովրդի խնդիրներից անտեղյակ են, ինչի՞ են առաջադրվել ու ընտրվել, թող նրանք հայտնվեին խորհրդարանում, ովքեր լավ տեղեկացված են։Չնայած՝ժողովրդի դուռը պարբերաբար գնալն ու ,,ֆուխարայի հալով,, հետաքրքրվելն իրենց ուղիղ պարտականությունն է։Իսկ եթե ցանկանում են օրենքներ ընդունել, բայց չգիտեն, թե ի՞նչ ընդունեն, ապա սիրով կհուշենք․չնայած՝մի հարյուր անգամ գրել ենք այդ մասին բլոգում էլ, ֆեյսբուքում էլ։

1․Մի օրենք է պետք մշակել, որ եթե մարդը կենսաթոշակային տարիքին մոտ է, եւ ունի աշխատանքային ստաժը հաստատող փաստաթուղթ, գրքույկ,նրան թոշակավորելու համար չպահանջեն էս ու էն լուծարված կամ թեկուզ՝չլուծարված հիմնարկների դռներն ընկնել, որ իրենց տեղեկանք տան, թե ինչքան մուծումներ են կատարվել իրենց համար՝կենսաթոշակային ֆոնդին։

2․Վերանայել ՀՀ-ում մարդկանց թոշակային տարիքի նվազագույն շեմը, որ նախկին 55-ից 1990-ականներին դարձրին 63-ը․անկախության ծանր ու դժվար տարիների ընթացքում մարդիկ հազարումի տառապանքներ են կրել, առողջություն քայքայել, աշխատունակությունից մասամբ ընկել, այդ մարդիկ ինչպե՞ս գոյատեւեն՝մինչեւ 63-ի ,,ձգելը․․առավել եւս՝հիմնարկների լուծարման ու աշխատատեղերի կրճատման պայմաններում։Հետեվաբար, անհրաժեշտ է թոշակի շեմն առնվազն 60-ի հասցնել կամ՝նախկին 55-ին բերել, որ ավագ սերունդն ստիպված չլինի երկրից հեռանալ ռուսաստան, որ գոնե կարողանա մինչեւ 60 տարին լրանալը թոշակավորվի։

3․Մի օրենք էլ պետք է, որ տնակային պայմաններում աշխատած անձանց ստաժը հավասարեցվի վտանգավոր պայմաններում աշխատածների կարգավիճակին․չէ՞ որ մինչեւ 2000թվերի սկիզբը, հատկապես աղետի գոտու հիմնարկներում՝ մարդիկ փայտի ու ածուխի ծուխումուր են կուլ տվել, առողջություն քայքայել, հիվանդություններ ձեռք բերել․․․

4․Մի օրենք էլ պետք է՝ԽՍՀՄ ավանդների վերադարձի մասին օրենքում փոփոխություններ կատարելու, փոխհատուցման ինդեքսավորումը բարձրացնելու եւ բաշխման հստակ ժամկետներ տալու երաշխիքների մասին․եւ նկատի ունենալ, որ այդ ավանդները 30 տարի առաջ են դրվել, ու պետք է փոխհատուցվեն 30 տարվա տոկոսադրույքներով։

5․Մի օրենք էլ պետք է՝պետական հիմնակրների ղեկավարներին պարտադրել, որ իրենց հիմնարկներում առկա թափուր աշխատատեղերի մասին պարտադիր իրազեկեն հանրությանը՝մամուլի եւ հեռուստատեսության միջոցներով, ու դրա հսկողությունը հանձնարարվի սոցապ մարմիններին։

6․Օրենք այն մասին, որ եթե տվյալ համայնքի ղեկավարը, որ ընտրովի մարմին է, ու թերանում է պարտականություններում, կառավարությունն իրավունք ունենա ազատել պաշտոնից, ոչ թե՝մարդիկ հույսները դնեն, թե ավագանին պետք է այդ համայնքապետի հրաժարականը պահանջի․եթե տվյալ համայնքապետին իր ,,դրած,, ավագանին է բերել, նա այդ համայնքապետին անվստահություն կհայտնի՞։,,Պառավն իր  թանին թթու կասի՞,,։

7․Մի օրենք՝լրատվական դաշտի մասին, որ լրագրողի թղակցությունն էլ համարվի աշխատանքային ստաժ․չէ՞ որ նրանց անունից հոնորարներ են դուրս գրվել, չի խանգարի, եթե այդ թվում՝համացանցային անկախ գործունեությունն էլ դիտարկվի որպես հասարակական աշխատանք, քաղաքացիական գործունեություն, եւ այդ տարիներն էլ ներառվեն աշխատանքային ստաժի մեջ․բա թե չէ էլ ինչի՞ համար ենք քաղաքացիական հասարակություն կոչվում։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր

Ձմեռային էտն ու ԽԾԲ-ով բաժանվող ,,փետը,,՝ Վանաձորում

Ձմեռային օրերին էլ է Վանաձորում ծառերի էտ արվում.եթե եղանակներն արեւային են լինում:Հերթականը շաբաթ օրն էր՝վարչապետ Փաշինյանի այցի օրը, Տիգրան Մեծ պողոտայում:Բայց թե հետո ինչ  նպատակի են ծառայեցվում հատված ճյուղերը՝այդ ոլորտում, չկա հրապարակայանություն:Համենայն դեպս՝տնակային ավանի բնակիչները՝քիմիագործների թաղամասում,մնացին այս տարվա վառելափայտին սպասող.այն դեպքում, երբ քաղաքապետարանում կազմվել էր հատուկ հանձնաժողով՝տնակների բնակիչների խնդիրներն ուսումնասիրելու նպատակով՝դեռ ամռանը:Վերջերս էլ կրկին հաշվառում էին տնակների բնակիչներին....երեւի որ տեսնեն, թե քանիսն են դիմացել՝առանց վառելափայտի բավարար պաշարներ ունենալու, առանց պետական աջակցության.միգուցե այն հույսով, թե ,,չկա մարդ, չկա պրոբլեմ....,,
...,,Որ փողոցում ասես՝ծառեր են կտրում, յարաբ ի՞նչ են անում....ու՞մ են բաժանում,,-ասում են տնակային ավանի բնակիչները:Ամենայն հավանականությամբ, այս ոլորտում էլ ԽԾԲ կա....
ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Մարդ կա՝ավանդների վերադարձին է սպասում, մարդ կա՝վաուչերների 70 տոկոսին, մարդ էլ կա՝ անցումային արդարադատությանը

Մի լոռեցի կին, որ տարիներ առաջ այլ բնակավայրից է տեղափոխվել Վանաձոր, ու ոչ միայն տուն չունի, այլեւ անգամ՝տնակ-կացարան,ու բնակվում է ընկերուհիների տանը, պարբերաբար զայրացած ասում է․,,Նիկոլն ինչի՞ չի իմ ավանդը տալիս, ես ինչո՞վ ապրեմ, ոչ աշխատանք ունեմ, ոչ թոշակառու եմ, ոչ նպաստ եմ ստանում,,։Մատնանշում եմ համապատասխան կառույցներ, ում պետք է դիմի՝առնվազն կացարան ստանալու խնդրով, ասում է․,,Ի՜․․․․ում ասես դիմել եմ, ուր ասես՝գնացել եմ, սաղ գիտեն ինձ, դու թազա բան ասա, Նիկոլը ե՞րբ պետք ա իմ ավանդը տա․․․,,։Ու ես այս հարցում պատասխան չունեմ անգամ այն բանից հետո, երբ արդեն քանի տարի է, այդ հարցը բարձրացնում եմ համացանցում․․․սկսած՝2011թվից․բայց՝ձայն բարբառո․․․․Ոչ հանձնաժողով է ստեղծվում, որ պարզեն, թե ով է ստացել, ով է մնացել, ով է ապօրինի ստացել, ում մեղքով են հազարավորները դուրս մնացել ցուցակներից․․․․Բայց՝այս հարցում օրերս մի ,,առաջընթաց,, նկատեցի․ի թիվս ժողովրդի համար կարեւորություն ներկայացնող խնդիրների, վարչապետ Փաշինյանը նշեց ,,թոշակների բարձրացում եւ այլ, եւ այլն․․․․,,։Միգուցե այդ ,,եւայլնների,, մեջ ավանդների վերադարձն է՞լ լինի ներառված։Իսկ ավագ սերնդի մի վանաձորցի մտահոգված է ոչ թե ավանդների, այլ՝քաղաքացիների հանդեպ պետության 70 տոկոս պարտքի մասին՝կապված 1990-ականններին սեփականաշնորհման գործընթացի, ժողովրդին այդ գործընթացից մասնաբաժին հանելու հետ։Իմ զրուցակիցը պնդում է, որ ինքն անձամբ է լսել, որ 1997թվին ՀՀ առաջին նախագահ Լեւոն տեր-Պետրոսյանն ասել է, որ քաղաքացիներին վաուչերներ հանձնելով՝պետությունը դրանով կատարում է իր պարտքի 30 տոկոսը, մնացած 70 տոկոսը հետագայում կհանձնվի։,,Բա ու՞ր է մեր 70 տոկոսները, կերել են, չկա, Հանրապետականը կերել է,այդ հարցին է պետք անդրադառնալ,,-պնդում է իմ զրուցակիցը։Փորձեցինք որոնողական համակարգով գտնել 1997թվին Լեւոն տեր-Պետրոսյանի ելույթը, բայց՝այն չգտնվեց։Բայց մենք էլ հիշում ենք, որ 90-ականներին իրոք մարդկանց արժեթղթեր հանձնեցին/յուրաքանչյուրին՝մեկ հատ/, ու դրանք վալյուտային արժեք էին համարվում, բայց՝դարձան սպեկուկյացիայի աղբյուր․շուկայական նվազագույն արժեքը 1500դրամ էլ էր իջել, քանի որ երկրում աղքատությունը մեծ էր, մարդիկ ստիպված չնչին գներով վաճառում էին դրանք,հետո միանգամից հասավ 20հազար դրամի,ով հնար չուներ՝ծախում էր, ով միջոց ուներ, դիրք ուներ պաշտոն էր զբաղեցնում՝առնում -կուտակում էր ու այդ ստվերային բիզնեսի շնորհիվ շատերի բառացիորեն ,,հերկուլեսներ,, դարձան՝մեծ քանակի արժեթղթերով ձեռք բերելով գործարանններ, արտադրական ենթակառուցվածքներ․․․․իսկ ժողովուրդն անգամ մոռացավ, որ պետությունն իր հանդեպ 70 տոկոսի պարտավորություն ունի․չհաշված՝ԽՍՀՄ ավանդների վերադարձի պարտավորությունը։Տեր-Պետրոսյանի խոստումը չիրականացավ, որովհետեւ այդ ելույթից մեկ տարի անց/եթե ելույթը եղել է 1997թվին/նա հարկադրաբար հրաժարական տվեց՝,,հայտնի ուժերի ճնշման տակ,,․ իսկ 1999թվի հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործությունից հետո, երբ ,,Միասնություն,, դաշինքը գլխատվեց, եւ իշխանությունն անցավ Հանրապետականների ու դաշնակցականների ձեռքը, արդեն ոչ միայն նախորդների խոստումը մոռացվեց, այլեւ՝տեր-Պետրոսյանի կառավարության օրոք սահմանված ժողովրդանպաստ օրենքներն արհամարհվեցին․օրինակ՝1995թվի կառավարության այն որոշումը, որով արգելվում էր երկրի ռազմավարական կառույցները վաճառքի հանել, բայց՝2000թվից հետո մենք տեսանք, թե ինչպես վաճառքի հանվեց հեռախոսակապը,ՀԷՑ-ը, իսկ 2016թվին՝ջուրը/ոչ միայն լավ հիշում եմ, այլեւ՝անձնական արխիվներիս մեջ պահպանվում է այդ տարիներին Վանաձորի երկաթուղայինների ակումբում ՀՅԴ անդամ պատգամավորների հանդիպման ժամանակ լուսահոգի Վահան հովհաննիսյանի այն կարծիքը՝Արմենթելի վաճառքի մասին,, որ ,,հանցագործ եւ դաժան մարդ է եղել նա, ով վաճառել է այն,,/։Առհասարակ ռազմավարական կառույցների վաճառքն ամենաիսկական դավաճանություն է՝երկրի անկախության հանդեպ։

․․․Մարդ կա՝ավանդների վերադարձին է սպասում, մարդ կա՝վաուչերների խոստացված 70 տոկոսին, մարդ էլ կա՝անցումային արդարադատությանը․թավշե հեղափոխության ժամանակ խոստացված։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Հեղափոխությանն աջակցել ենք, որ ՀՀԿ-ի զոռբաները շարունակեն մեզ դուխով ճնշե՞լ

Վանաձորի  քաղաքային ոչ լեգիտիմ ու ,,Հանրապետական,, իշխանությանն անգործության մեջ մեղադրող ֆեյսբուքյան այսօրվա հրապարակմանս/,,էշը կերել են, պոչում խռովել,, վերնագրով/հոդվածից 2 ժամ էլ չէր անցել, երբ մեր բնակարան այցելեց համատիրության տեսուչն ու մատյանը ձեռքին ներկայանալով որպես ,,նոր աշխատող,, հետաքրքրվեց, թե ինչու՞ չենք մինչեւ հիմա/թերեւս՝մի 10 տարի/, համատիրության ,,սպասարկման վարձ,, մուծում:Ակամա հիշեցի ,,Վիտամինի,, Վաչոյին՝,,Ահա՜.....,,....էնա մենակ ,,սպասարկման վարձն,, էր  պակասում մեզ՝,,լիակատար երջանկության,, համար...էդ ո՞նց է լինում, որ հենց քաղաքային իշխանության կամ նրա հովանավորյալների ,,պոչին կպչում,, ենք՝նոր են հիշում այդ ,,կույր աղիք,, վարձի մասին: Ո՞ր կարգի ,,սպասարկման ,, համար պետք է քաղաքացին վարձ մուծի, եթե բնակարանը սեփականաշնորհված է, իսկ նրա տան մեջ էլ սպասարկում չի արվում/չի էլ կարող արվել՝եթե բնակիչը պահանջ չդնի/:Մի խոսքով, ստիպված էի հիշեցնել, որ այդ վարձը ամբողջ հանրապետության մասշտաբով բողոքարկման  փուլում է, եւ ես էլ, մյուս բողոքավորների նման, չեմ էլ պատրաստվում որեւէ մուծում անել այդ ,,ծառայությանը,,.առավել եւս՝հեղափոխությունից հետո.../,,հեղափոխություն,, բառի վրա տեսուչ կինը ներողամտորեն ժպտաց ու խոստացավ էլի այցելել..../,,ահա՜....,,-ասած ,,Վիտամինի Վաչեին/:Իբր մյուս վարձերի տալից շատ ենք կարողանում դուրս գալ, մնաց՝ողջ ազգաբնակչության վզին նստած էդ ,,կույր աղիք,, վարձը, որ փորձում են անգամ՝դատական սպառնալիքով կորզել:Տվեք, գնացեք դատի տվեք/այդպես էլ փոխանցել եմ/, մեկ է՝արդեն դատարանում ինձ պաշտպանելու փորձ ունեմ. որտեղ ջրի ապօրինի բարձրացված վարձը, այնտեղ էլ՝համատիորթյան չհիմնավորված վարձը, հետո էլ միգուցե՝ աղբը/ոչ լեգիտիմ քաղաքապետի կողմից  վրան ոչ լեգիտիմ տոկոս դրած/, էներգիան՝թանկացած...Ինչ լավ է չէ, քաղաքապետին ես կչում՝համատիրության վարձն են հիշում, ՀԷՑ-ի տնօրինությանն ես քննադատում, որ 30 տարվա բնակիչներին մարդկանց  է բնակարաններն  ազատել՝առանց փոխհատուցման, ապօրինաբար, այդ ժամանակ էլ էլցանցի տեսուչներն են տարեմուտի շեմին  վերջին գրոշներդ ,,տանում,,....էս է՞ր հեղափոխությունը, սրա համար էի՞նք պայքարում ու քայլ անում, որ 20 տարի շարունակ ՀՀԿ-ի տեղական մաֆիոզների կողմից հալածվելուց , աշխատանքից ու ապրուստի միջոցից զրկվելուց հետո հիմա էլ շարունակենք ճնշվենք...բա հեղափոխության առաջնորդները հարթակից  ասում էին՝վարձ մեք մուծի....բա տեր եղեք էդ ոչ լեգիտիմ վարձեր մուծելուց հրաժարվողներին, տեր եղեք մարդկանց իրավունքներին,գոնե մարդկանց ավանդները վերադարձրեք, որ կարողանան բազում վարձերի տակից դուրս գալ, ինչ է, եկամտազրկված մարդիկ պարտավոր են վարձ մուծել, որ ապրելու իրավուն ք ստանա՞ն...Ահա ձեզ հեղափոխություն, հպարտ քաղաքացի....ՀՀԿ-ի օրոք տարիներով հալածված մարդիկ հիմա էլ Նոր Հայաստանում ե՞ն հալածվելու....միգուցե էն աշխարհում է՞լ են պատրաստվում հետապնդել....

Իսկ Վանաձորի Հանրապետական քաղաքապետի ,,դուխը,, հազար է խփում հեղափոխությունից առաջ էլ, հետո էլ...ջհանդամ, թե սահմանադրական դատարանը ոչ լեգիտիմ է ճանաչել նրա ավագանու գործունեությունը...,,զատո,, ՀՀ նոր իշխանությունները ,,պրիզնատ,, են եկել երեւի թե.... Ու դրա համար՝որ քաղաքում կամ գյուղում, որ կոլեկտիվում ասես պահանջում են իրենց համայնքապետերի, ղեկավարների  հրաժարականները, իսկ Վանաձորում ,,արշալույսները,,խաղաղ են, եւ միայն՝հատուկենտ հպարտ քաղաքացիներ են ,,բզբզում,, ու վերջինիս ոչ լեգիտիմության կամ անգործունեության մասին հիշեցնում ,,վերեւներին,,:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,ք.Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր, ՀՀԿ-ի զոռբաներից տուժած

...