вторник, 16 июля 2019 г.

Քաղաքական ինքնակենսագրություն

                                          Այն սկսվում է սովետական տարիներից

1986թվին Կիրովականի քիմմանրաթելի գործարանի կողմից ընտրվել եմ Կիրովականի ժողդատարանի ատենակալ․մինչեւ՝1996թիվը, դատաիրավական բարեփոխումները, որից հետո ատենակալների համակարգը լուծարվեց։

1988թվին ՀԼԿԵՄ ուղեգրով գործուղվել եմ Բելառուս՝որպես մանկավարժ, ,,Զուբրյոնոկ,, միջազգային ճամբարում ստեղծված ժամանակավոր հայկական դպրոցում դասավանդելու՝աղետի գոտուց էվակուացված երեխաներին, մինչեւ դպրոցի փակվելը,6 ամիս ժամանակով։Դասավանդել եմ ՍՍՀՄ պատմություն, հասարակագիտություն, իրավունքի հիմունքներ, հայոց լեզու եւ գրականություն։Մանկավարժ աշխատելու ընթացքում հայաստանյան ,,Ավանգարդ,, եւ կիրովականյան,,Կայծ,, թերթերում լուսաբանել եմ ճամբարի առօրյան՝Բելառուսից լուսանկարներ եւ թղթակցություններ ուղարկելով։

1989թ․վերադառնալով Հայաստան, որտեղ արդեն աշխատանքային մեծ կրճատումներ էին սկսվել քիմմանրաթելի գործարանում, աշխատանքի անցա Կիրովականի ժողդատարանում՝որպես գրասենյակի գործավար։1990թվին մասնակցել եմ արդարադատության համակարգի աշխատողների մեկամսյա դասընթացներին՝Երեվանում, ստանալով համապատասխան վկայական։1994թվին ստիպված էի ազատվել աշխատանքից՝իրավա-քաղաքական դրդապատճառներով,որի առթիվ առանձին ծավալուն հոդված ունեմ. ,,Ինչպես ես մկրտվեցի իմ իրավունքների պաշտպանության գործում,,։

1994թվին աշխատանքի անցա Վանաձորի մանկավարժական ինստիտուտի գրադարանում՝որպես մատենագետ․զուգահեռաբար՝թղթակցում էի եւ թարգմանական հոդվածներով հանդես գալիս վանաձորյան եւ հանրապետական թերթերում․/1994-1998թվեր/, ինչը որոշ ժամանակ անց սկսեց ակնհայտորեն դուր չգալ բուհի ղեկավարությանը, քանի որ նախկին ռեկտորը համայնքի ավագանու անդամ էր, իսկ ես տեղական իշխանությունների համակարգի խախտումներին էլ էի անդրադառնում․առավել եւս, որ 1997թվին մասնակցել էի Հայկական սահմանադրական իրավապաշտպան կենտրոնի կազմակերպած՝մարդու իրավունքների դասընթացներին եւ ստացել վկայական։

1998թվին, ՀՀ իշխանափոխությունից հետո, ստիպված էի բուհի ղեկավարության եւ գրադարանի վարիչի ճնշման եւ ուղղակի պահանջի տակ/,,Դիմում գրի՝դուրս արի,,/դիմում գրել՝աշխատանքից ազատվելու ,,խնդրանքով,,․,,այլ աշխատանքի անցնելու,, պատճառաբանությամբ․իսկ իրականությունն այն էր, որ ցանկացա ամբողջապես զբաղվել լրագրությամբ՝կախում չուենալով տեղական իշխանություններից եւ նրանցից կախում ունեցող պաշտոնյաներից։Աշխատանքից ազատվելուց հետո ,ռեկտորը մի երկարամյա լրագրողի միջնորդությամբ ետ հրավիրեց՝այլ աշխատանք առաջարկելու պատրաստակամությամբ, սակայն մերժեցի, չցանկանալով իմ լրագրողական գործունեությունը կախվածության մեջ դնել մարդու իրավունքները ոտնահարող պաշտոնյաներից։

․․․1996-2004թվին թղթակցել եմ ,,Վերածնունդ,, ,,Առավոտ,,    ,,Գիտություն,, ,,Կանչ նախնյաց,,   ,,Ընտանիք,, ,,Տեսադաշտ,,  ,,,Բանբեր,,թերթերին/որոնցից հիմնական հաստիքով,4 ու կես տարի՝,,Առավոտի,, հետ/։2000-2005թվերին համագործակցել եմ ,,Հակաստվեր,, իրավական-հասարակական կազմակերպության հետ/ղեկավար՝Վ․Ամիրխանյան/, հանդիսանալով կազմակերպության  ներկայացուցչը՝Վանաձորում, եւ թղթակցելով վերջինիս հիմնադրած ,,Մամուլն ընդդեմ կոռուպցիայի,, տեղեկագրին, որում 1999-2005թվերին լուսաբանել եմ կոռուպցիոն դրսեւորումները Վանաձորում, մասնակցել եւ զեկուցումներով հանդես եկել կազմակերպության վանաձորյան 2 սեմինարների, առանձին հետաքննություններ կատարել՝կազմակերպության դրամաշնորհային ծրագրի շրջանակներում/որ ավարտվեց 2005թվին/։

2002թվին ,,Ֆեմիդա,, դատաիրավական լրագրողների միության/ղեկավար՝Ջ․Ամիրխանյան/ հրավերով մասնակցել եմ Սեւանում կազմակերպված սեմինարին՝հանդես գալով ,,Դատաիրավական լրագրության ներկան, անցյալը եւ զարգացման հեռանկարները Վանաձորում,, զեկուցմամբ, 2002-2003թվերին թղթակցել միության ,,Մամուլ եւ իրավունք,, տեղեկագրին, լուսաբանել տնակային դատարանի խնդիրներն ու դատական նիստերը, մարդու իրավունքների ոտնահարման վերաբերվող հետաքննություններով հանդես եկել։

2002-2005թվերին հասարակական հիմունքներով թղթակցել եմ Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի/ղեկավար՝Ա․Սաքունց/ հիմնադրած ,,Քաղաքացիական նախաձեռնություն,, երկշաբաթաթերթին, հանդես գալով հետաքննական նյութերով՝մարդու իրավունքների ոտնահարման վերաբերյալ, լուսաբանել եմ զինվորական դատական գործեր,  հետաննություններով հանդես եկել՝հասարակական հիմունքներով, որի համար արժանացել եմ շնորհակալագրերի, իսկ 2004թվին՝մրցանակ ստացել՝,,Լրագրողներն ընդդեմ կոռուպցիայի,, մրցույթին մասնակցելով։

2004թվին թղթակցել եմ Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեի/նախագահ՝Ա․Իշխանյան/ ,,Մարդու իրավունքները Հայաստանում,, տեղեկագրին՝/,,Դիտորդ,,/ 3 հետաքննական նյութեր հրապարակելով զինվորական համակարգի չարաշահումների, անհիմն օպտիմալացված մանկավարժների, ինչպես նաեւ՝  մարդասիրական օգնության պահածոների վաճառքի վերաբերյալ։

2005թվին,,Առավոտ,, թերթում իմ աշխատանքային պայմանագրի դադարեցման պատճառով/հնարավոր է՝Վանաձորի նախորդ իշխանությունների միջամտության շնորհիվ/, անցա հոնորարային թղթակցության՝այլ թերթերում/,,168ժամ,,   ,,Փակագիծ,,   ,,ժամանակ-Երեւան,, ,,Հրապարակ,,/։Հասարակական հիմունքներով միաժամանակ թղթակցել եմ ,,Տարեգիր,, ,,Չորրորդ իշխանություն,,  ,,Օրինաց երկիր,, ,,Հայաստանի կոմունիստ,, թերթերին, ,,Զորավիգ,, իրավապաշտպան թերթին, ,,Անկախ,, եւ ,,7օր,, ,,Իրատես,,լրատվական կայքերին։

2011թվին, հիմնավոր կասկածներ ունենալով, որ տեղական իշխանությունների չար ձեռքը հասնում է այն թերթերին, որոնց կայուն թղթակցում եմ, ստեղծեցի AZAT ANKAKH  բլոգը, որի միջոցով առ այսօր շարունակում եմ լրագրողական-իրավապաշտպան գործունեությունս․բայց՝առանց որեւէ դրամաշնորհային ծրագրի աջակցության, առանց պետական հովանավորության, քաղաքական որեւէ ուժից կախում չունենալով, անձնական խնայողությունների ու նվիրատվությունների հաշվին․առանց անձնական համակարգչի՝օգտվելով ինտերնետ-ծառայություններից․չեմ կարող չխոստովանել, սակայն, որ այդ ընթացքում բլոգը կայացել է նաեւ՝շնորհիվ հարազատներիս ու բարի կամեցողների ֆինանսական աջակցության՝հնարավորության սահմաններում։Իսկ որեւէ մրցույթի մասնակցելու կամ գրանտային ծրագրից օգտվելու ջանքերս անօգուտ են եղել․թերեւս այն պատճառով, որ քաղաքական ուղղվածություն չունեմ կամ՝,,գրանտ պոկելու,,  ,,արվեստին,, չեմ տիրապետում։Իսկ բլոգներին աջակցելու մրցույթի երբեւէ չեմ հանդիպել՝որեւէ կազմակերպության կողմից/ հետո էլ ասում են՝,,մեր երկրում խրախուսվում են քաղաքացիական նախաձեռնությունները,,/։/

AZAT ANKAKH-ի եւ ֆեյսբուքյան նյութերիցս մեծ քանակությամբ արտատպել են նաեւ այլ կայքեր՝գովազդներից սնվող, որից կարող էր թյուրիմացաբար տպավորություն ստացվել, թե բլոգի հեղինակն էլ է այդ գովազդներից օգտվում․ամեն դեպքում՝արտատպությունները նպաստել են բլոգում կամ ֆեյսբուքում բարձրացված հարցերի հասարակական հնչեղությանը, որի համար էլ եմ շնորհակալ/։Ստեղծել եմ նաեւ ,,Լրագրողական նոթեր,, եւ Պատմաքաղաքական բլոգները, ֆեյբուքյան խմբեր/,,Ձորագէս,,   ,,Մարդու իրավունքները Վանաձորում,,     ,,Սփյուռաահայեր,,    ,,Հայկական պետություն,,   ,,Մարդ եւ օրենք,, ,,Կիրովական,,  ,,Գրական-երաժշտական աշխարհ,,/միաժամանակ համագործակցելով նաեւ այլ խմբերի հետ։

Ներկայումս չեմ աշխատում ոչ պետական, ոչ մասնավոր հատվածում, թոշակառու չեմ։Այսպիսով, 1998թվին զրկվելով պետական համակարգում աշխատելուց, կորցրել եմ ավելի քան 14 տարվա աշխատանքային ստաժ, քանի որ 24 տարվա լրագրողական գործունեությանս միայն 4 ու կես տարին է գրանցված աշխատանքային գրքույկում,մնացածը՝հոնորարային կարգով կամ բանավոր պայմանավորվածությամբ վարձատրությամբ, որպես ստաժ չեն հաշվարկվում/ինչը կապված է օրենքի անկատարության հետ/։

Մշտապես մասնակցել եմ ընդդիմության վանաձորյան հանրահավաքներին՝սկսած 1997թվից։Լրագրողական ակտիվ գործունեության եւ քաղաքացիական ակտիվ դիրքրոշման համար պարբերաբար ենթարկվել եմ հալածանքների ու սոցիալական ճնշումների՝տեղական իշխանությունների կողմից, որի մասին կա հստակ ժամանակագրություն, մամուլի եւ համացանցի հրապարակումներ,նամակներ՝իրավապաշտպան կառույցներին տարբեր ժամանակներում տարբեր բնույթի հալածանքների մասին տեղեկացվող, իսկ ավելի վաղ այն արձանագրվել է 2002թվին՝ԱՄՆ ՄԶԳ-ի կողմից Վանաձորում կազմակերպված սեմինարի ժամանակ, որի ընթացքում իմ ելույթը ձայնագրվում էր՝Վաշինգտոնի ներկայացուցչի կողմից/այդ սեմինարի մասին կա հրապարակում՝,,Առավոտ,, թերթի 2002թվի մայիսին/։Միաժամանակ առկա է տեղեկանք՝տրված ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի կողմից՝իմ եւ իմ ընտանիքի անդամներին հալածանքների ենթարկելու մասին։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր



пятница, 5 июля 2019 г.

Ազատությունը գողին, գողացված բջջայինն ու 1000դրամը՝ոստիկանությանը՞

Ապրիլ ամսին Վանաձորի քիմիագործների թաղամասի տնակային ավանի 30 տարվա բնակիչ, միայնակ թոշակառու, բռնադատվածի ժառանգ, նախկին երկարամյա քիմմանրաթելագործ Քնարիկ Պապիկյանի տնակից կատարված գողության գործը, որ չնայած բացահայտվել է տեղնուտեղը՝թարմ հետքերով եւ հարեւանային ահազանգով, գողն էլ նույն օրը՝ժամեր անց խոստովանական ցումունք է տվել եւ փաստերի ճնշման տակ ներկայացրել գողոնը՝Պապիկյանի բջջային հեռախոսն ու 1000դրամը/որ անմիջապես առգրավվել է ոստիկանության կողմից,Պապիկյանի ներկայությամբ/,ոչ փակվել է, ոչ կարճվել է, տուժողին էլ մինչ օրս չի վերադարձվել բջջայինն ու 1000դրամը/ով զավեշտ ու ողբալի արդարադատություն/:Փաստորեն, այս գործի վրա ,,նստած,,՝4 ամիս աշխատավարձ են ստանում ,,փառապանծ,, ոստիկանները.մեկը բացահայտում է, մեկը՝քննում, մեկը՝վկաների ցուցմունքները կրկին ի մի է բերում....Ըստ այդմ, պարզվում է, երեկ առավոտյան այս գործով կրկին ոստիկան էր այցելել Պապիկյանին, ու կրկին տարածքում տեղազննություն կատարել, կրկին բացատրություն վերցրել, ոտքերը մի կերպ քարշ տվող կիսահիվանդ կնոջը/որ վատառողջության պատճառով ի վիճակի չէ անգամ համաբուժարան գնալ, թաղամասային բժիշկն էլ համառորեն հիվանդանոցի ուղեգիր չի տալիս/ կրկին պտտեցրել է հարակից տարածքներով/երեւի որ այս տարածքի հետ կապված մյուս գողություններն էլ կցվեն նույն գործին, որովհետեւ հարակից խորդանոցն էլ է եղել թիրախի տակ, ինչի մասին պաշտոնապես նշվել է ոստիկանական հաղորդագրության մեջ՝դեռ ապրիլյան գողության ժամանակ/:Հընթացս էլ հարեւաններից ցուցմունքներ է փորձել վերցնել.այդ թվում՝ապրիլ ամսին կատարվածի առթիվ ահազանգած մի կնոջից/:Իբր քիչ էր Պապիկյանի՝ապրիլին ունեցած սթրեսը, երբ տնակի բակում օր-ցերեկով դեմը հայտնվում է աժդահա երիտասարդը՝կիսամերկ, կացինը ձեռքին, ու ,,այ տղա դու ով ես, ինչ գործ ունես իմ տնակի մոտ,, հարցին հոխորտում, թե ,,էկել եմ ծառ կտրեմ,,.ու դրանից հետո էլ երբ տնակ մտնելով հասկանում է, որ երիտասարդ աժդահան ոչ միայն ծառ կտրելու էր եկել/ապօրինի ծառահատում/, այլեւ՝գողության, ու վերջինիս հայ-հավարին հարեւհաս մարդկանցից մեկը զանգում է ոստիկանություն, գալիս են գողին բերման ենթարկում՝հարակից տնակներից մեկից, տուժող Պապիկյանին էլ ուշ գիշերով ոստիկանական մեքենայով տանում ոստիկանություն՝ցուցմունք վերցնելու....ի՞նչ հոգեվիճակում կհայտնվեր տարեց կինը.հաստատ՝ոչ նախանձելի, որի հետեւանքով էլ, թերեւս, վերջինս երկու ամիս է՝բուժման կուրս է անցնում՝տնային պայմաններում, հարազատների ու բարին կամեցողների հոգածությամբ, ու հիմա կրկին վերջինիս նյարդային համակարգը խանգարվելու եւ սթրեսի ենթարկվելու վտանգ կա.այսինքն՝ողջ բուժումը կարող է հօդս ցնդել.մանավանդ, որ երեկ, վերջինիս հեռախոսազանգին ի պատասխան, թե ե՞րբ է վերադարձվելու իր բջջայինը,քննիչը սառնասրտորեն ասել է, թե մինչեւ գործը չավարտվի՝չի վերադարձվի.այսինքն՝մինչեւ ազատ արձակված գողի կատարած նոր գողությունը՝Արագածոտնի մարզում, կցվի այս գործին, եւ միգուցե նաեւ այլ գողություններ էլ կցվեն, հետո նոր՝թե որ տուժողն այդքան համբերություն ունենա ու դիմանա, եւ կամ միգուցե համաձայնվի գնալ Արագածոտնի մարզում էլ ցումունք տալ՝նոր բջջայինն ու 1000դրամը վերադարձնեն...Չգիտես խնդաս, թե լաս...երեւի ողբաս՝արդարադատության վրա..../վրացիք կասեին՝վայ մե դեդա՜..../

....4-րդ ամիսն է գնում՝գողությունը բացահայտվել է, գողոնն առգրավվել, բայց տուժողի բջջայինը դեռ գտնվում է ոստիկանությունում;Էլ ի՞նչ իմաստ ուներ գողության բացահայտումը:Փաստորեն, այս գործով մի քանի ոստիկաններ են ներգրավված..ոնց որ՝,,փաստահավաք խումբը,,՝2008թվի մարտի մեկի գործով....մի հասարակ գողության գործը վեր է ածվել աղմկահարույց սպանության գործի...Այս ամենի մասին ահազանգել ենք ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի ֆեյսբուքյան էջին, բայց՝մի ռոբոտացված պատասխան է հրամցվել, թե ինչպես կապվել ՄԻՊ թեժ գծի հետ.կարող է Թեժ գծին էլ կապվեն՝այնտեղից էլ ասեն՝,,գրեք մեր ֆեյբսուքյան էջին...փողեր է , որ անկապ ծախսվում են պետական ոլորտում՝գործ չանելու դիմաց....էլ ի՞նչն է փոխվել իրավապահ համակարգում, որ դեռ ոստիկանապետն էլ այսօր  պարգեւատրվում է ՝ՀՀ նախագահի կողմից, սահմանադրության օրվա առթիվ....
ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

пятница, 31 мая 2019 г.

Ու՞մ համար է ,,լացում,, անցումային արդարադատությունը

Մեկ տարի առաջ Վանաձորի քաղաքապետարանի՝տնակների հարցերով զբաղվող մարմնից այցելել են Վանաձորի քիմիագործների թաղամասի տնակային ավան, որ ի՞նչ անեն, եթե ոչինչ չէին անելու՝ բնակիչների խնդիրներով զբաղվելու ուղղությամբ։Աշուն-գարուն ժամանակահատվածում էլ բնակիչներին 3 անգամ տարել-բերել են քաղաքապետարան՝հաշվառելու եւ կրկին ու երիցս հաշվառելու, որ տեսնեն ,,ով՝սաղ, ով՝մեռած,,․․․իսկ այս գարնանն էտված ծառերի գերաններն էլ էլի լավ է, որ ամառնամուտին հասցրին մի քանիսին՝անցնցում ձմեռ անցկացնելուց հետո/նախորդ էտից ,,փայ չհասավ,, բոլորին․ԽԾԲ-ով էր երեւի, չնայած՝դիմումներ գրել էլ տվին, գլխների տակ էլ փափուկ բարձ դրին, թե ,,դուք հանգիստ մնացեք, ձեր փայտը կհասցվի,,․բայց՝խոստացողի ձեռքից այդ գործը վերցրին, նորանշանակն էլ արդեն ,բնականաբար, կարող էր ,,իրավասու չլինել,, այլ պաշտոնյայի խոստման համար․․․․Լավ, գերանները հասցրիք՝լավ արիք/լավ է ուշ, քան՝երբեք/, բա չեք մտածու՞մ, թե միայնակ,անժառանգ թոշակառուն ո՞նց է ջարդելու այդ գերանները, հիմա էլ ընկնելու է ,,դրուժբա,, ման գա՞, որ սղոցի գործը գլուխ բերի՝,,փողին մուննաթ,, տարբերակով․․․մանավանդ, եթե տվյալ թոշակառուն այն թաղամասի բնակիչ է, որ 8-10 տարի առաջ դավադրաբար զրկվել է ջրամատակարարումից էլ, կոյուղու համակարգից էլ, ու երեւի թե 8-10 տարի է՝ջուր է կրում ավելի քան 50-100մետրից․․․․Արդյունքում՝ժամանակ առ ժամանակ տղամարդու նման փայտ ջարդող, որեւէ կամեցողից սայլակով փայտ քարշ տվող ու օրական 20լիտր ջուր կրող/5 լիտրանոց տարաներով/, միայնակ, անժառանգ թոշակառու, նախկին երկարամյա քիմիագործ, բռնադատվածի ժառանգ Քնարիկ Պապիկյանը ժամանակ առ ժամանակ առողջականի հետ կապված ծանր խնդիրներ է ունենում, որի հետեւանքով երեկ ուշ երեկոյան վերջինիս այցելել է շտապօգնությունը, անհրաժեշտ օգնություն ցույց տվել, խորհուրդներ տվել, մինչեւ սկսի բուժզննում անցնել՝պետպատվերի շրջանակներում, որն ավելի մեծ փորձություն ու քար-առողջություն է պահանջում, քան՝ջուր կրելը, որովհետեւ անալիզ հանձնելու, ռենտգեն անցնելու համար պետք է մի քանի օր վազեցնեն հիվանդին/թե որ դիմանա/։

,,Էս կաբինետով վազվզի, էն կաբինետով վազվզի,մատից անալիզ տուր, ոտից անալիզ տուր, դիշի-նե դիշի,գնալ-գալուց հետո ավելի եմ վատացել․․․հիմա էլ ասում են մի քանի օր սպասի, մինչեւ շաբաթ կիրակին անցնի, տենանք անալիզի պատասխաններն ինչ են ասում, որ եզրակացություն տանք․․․է կարող է ես էդ ընթացքում չդիմանամ․․․,,-դառնությամբ նկատում է Քնարիկը,ում, ըստ էության՝հիվանդանոցային համալիր ստուգում է պետք՝պետպատվերի շրջանակներում, բայց, ըստ տեղեկությունների, դրա համար հատուկ հերթագրում է պետք, ու անգամ շաբաթներով սպասում․․․շտապօգնությունը հրաժարվել է հիվանդանոց տեղափոխել, պատճառաբանելով, թե իրավասու չէ․բա էլ ի՞նչն է փոխվել հեղափոխությունից հետո, առողջապահության համակարգում․․․իսկ հիվանդությունը չի սպասում․․․ու կարող է շատ ծանր հետեանքներ ունենալ․առավել եւս՝30 տարի շարունակ տնակում բնակվող միայնակ ,տարեց թոշակառուի համար, որին թաղամասային բժշկուհին/ որ հավանաբար Քնարիկի տարիքին լինի, եթե ոչ՝ավելի մեծ/, խորհուրդ է տվել․․․․ծերանոց գնալ։,,Դուք ուզում եք, որ ես երկու օր հետո մեռնե՞մ,,-դառնությամբ նկատել է Քնարիկը, որ սարսափում է ,,ծերանոց,, բառից․․․սիրում է իր անկախությունն ու ինքնուրույնությունը, բայց կյանքի հանդեպ մեծ սիրով է լցված․․․․

․․․Կենցաղային խնդիրների մի ողջ կույտ է նստած տնակային թաղամասում․ինչպես Քնարիկը, այստեղ բնակվող մյուս ընտանիքներն էլ են ստիպված ջուր կրել 50-100մետր հեռավորությունից, զրկված մնալ կայուղատար համակարգից այն բանից հետո, երբ ,,ներքի թաղում,, գտնվող մի տարածք վաճառվել է նախկին քաղաքապետի կողմից, ու տարածքի սեփականատերն էլ այդտեղ շինարարություն է կատարել, ջրատար համակարգն ու կոյուղատար համակարգն էլ վերացրել․ու 8-10 տարի այդպես էլ ոչ մի պատկան մարմին չի մտահոգվում, թե ինչպե՞ս կարելի է այդ անմարդկային պայմաններում ապրել/մի քրեական գործ էլ հարկավոր է հարուցել այդ ոճրագործության հեղինակների դեմ․ահա թե ում համար է ,,լացում,, արդարադատությունը/․մի՞թե դժվար է ջրատար համակարգի կառուցումը, չէ՞ որ մենք 21-րդ դարում ենք․․․Կամ մի՞թե բռնադատվածի ժառանգը, երկարամյա քիմիագործն ու նախկին շախմատիստ-թենիսիստը պետության հանդեպ այնքան ,,ամագ,, չունի, որ գոնե նրան մի որեւէ արտոնություն հասցվեր, ոչ թե՝ծերանոցի ճամփան ուղղորդեին․․․բա մի սանատորիայի ուղեգիր էլ չէր հասնու՞մ 30 տարի տնակում տառապող բնակչին․ իսկ 30 տարի ինչու՞ է գտնվել տնակում․որովհետեւ երկրաշարժից հետո կառուցված որոշ շենքեր՝,,Տարոն,, թաղամասում, հանձնվել են անորակ, ուստի բնակիչները հրաժարվել են տեղափոխվել այնտեղ․․․/այդ առթիվ անգամ՝հանձնաժողով կազմվեց 98-ի իշխանափոխությունից հետո, քննարկումներ եղան Լոռու մարզպետարանում, բայց բնակիչներն այդպես էլ չստացան շինարարության համար խոստացված գումարները, որ պետք է տրվեր անորակ կառուցանողների կողմից, իսկ մեղավորներից ոմանք անգամ մեդալներ ստացան՝երկրաշարժի 20-ամյա տարելիցի կապակցությամբ/։

Այսպիսով՝երկրաշարժից տուժածները մի հատ էլ՝90-ականներին են տուժել, հետո էլ ՝1998թվի իշխանափոխությունից հետո․․․իրենք տնակներում տառապել են, մյուսները նրանց հաշվին հարստացել, ծլել-ծաղկել-բարգավաճել, դղյակների ու ,,մալումուլքի,, տեր դառել․․․Իսկ ո՞վ պետք է պատասխան տա այս աննախադեպ ոճրագործության համար, որ տեղի ունեցավ տարածքի վաճառքի արդյունքում․մեկի ջրազրկման հաշվին՝մյուսի համար շինարարություն է արվել․եւ որն է ամենահետաքրքիրը․այդ շինարարությունն էլ նպատակային չէր, փաստորեն, քանի որ տարիներ շարունակ՝մի ցուցանակ է հայտնված,որի վրա գրված է ,,վաճառվում է,,։ Ինչպես նշել ենք մի առիթով, Պապիկյանը մեծ սեր ունի կենդանիների հանդեպ, իր համեստ թոշակ-նպաստի պայմաններում պատսպարում է կատուների ու շների,մայրական հոգատարություն ցուցաբերում վերջիններիս հանդեպ․․․արտերկրում նման մարդկանց արտոնություններ են հասնում, իսկ մեր երկրում ճնշու՞մ են․․․

,,Ցավ քիչ ունեինք՝ծաղիկ էլ հանեցինք,,․ ժողովրդական ասացվածքն այս դեպքին է վերաբերվում․2 ամիս առաջ էլ Քնարիկի տնակից գողություն կատարած մի երիտասարդ ստահակի հայտնաբերեց ոստիկանությունը՝թարմ հետքերով գնալով ու վերջինիս մոտ գտնվող Պապիկյանի բջջայինն ու գողացված 1000դրամն առգրավելով․բայց մինչեւ հիմա՝Պապիկյանին ետ չի հանձնվել գողոնը․սա անփութությու՞ն է, դիտավորությու՞ն, թե՞անտարբերություն․․․․միգուցե հենց այդ դեպքից հետո/երբ Պապիկյանին որպես տուժող գիշերով տարան ոստիկանության բաժանմունք՝վկայություն տալու/Պապիկյանի մոտ առողջության վատթարացում է տեղի ունեցլ․չէ՞ որ նրա մոտ կարող էր ուժեղ սթրես առաջանալ՝իր գաղտնի շրջանով․․․

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

пятница, 24 мая 2019 г.

Նախկինում կայացած ապօրինի դատական վճիռների հրապարակայնացման կոչ՝տուժողներին ուղղված․ի՞նչ միջոցների հաշվին

ԱԺ փոխնախագահ Լենա Նազարյանը երեկ կոչ արեց դատարանների ապօրինի որոշումներից տուժած քաղաքացիներին՝հրապարակել այդ որոշումները/այսօր էլ ԱԺ լսումների ժամանակ, որ նվիրված էր անցումային արդարադատությանը, մի մասնակից գրեթե նույնն առաջարկեց՝որպես օգնություն փաստահավաք խմբին/ԻԻսկ դա որեւէ օգուտ տալու է՞ այդ ապօրինի որոշումներից տուժածներին կամ նրանց հարազատներին, իրավահաջորդներին, բացի՝նոր ֆինանսական ծախսերի մեջ ներքաշվելը, թե՞ ուղղակի այդ վճիռներն օգտագործվելու են որպես զենք՝դատավորների դեմ։Հրապարակայնություն եք ուզու՞մ՝դրամաշնորհային մրցույթ հայտարարեք, որին մասնակցելու իրավունք ստանան կայքեր, բլոգներ, իրավական թեմաներ, կոռուպցիոն թեմաներ  լուսաբանող  անկախ լրագրողներ․․․Կամ ինչու՞ միայն դատավորների ապօրինի վճիռները․համայնքապետերը քիչ ե՞ն ապօրինի որոշումներ կայացրել, ԲՇՏ-ների լուծարումը, ձեւական ստորագրություններով, ձեւական ժողովներով համատիրությունների ստեղծումը ապօրինություն չէ՞/որի առթիվ անգամ  դատախազության կողմից իրավական գնահատական է տրվել՝դեռ 1998թվի իշխանափոխության շեմին ու դրանից հետո,բայց՝մեղավորները չեն պատժվել, իսկ տուժողները, որ այդ մասին ահազանգել են իրավապահ մարմիններին, թերթերին․ ավելի շատ են ճնշման ենթարկվել, ընդհուպ՝մինչեւ ընտանիքի նկատմամբ հալածանքներն ու բոլոր տիպի օդերի հաջորդաբար փակում ը/սա՝իմ անձնական դառը փորձից/․․․Իսկ մի՞թե անցումային արդարադատության մեջ չի մտնելու այն, որ մարդիկ հարկադրանքով դիմում են գրել՝աշխատանքից ազատվելով/բարոյահոգեբանական անառողջ մթնոլորտի կամ ճնշման արդյունքում/։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

воскресенье, 14 апреля 2019 г.

Գողություններ, ասպատակություններ ու ապօրինի ծառահատումներ՝Վանաձորի քիմիագործների տնակային ավանում

Գողոնն առգրավել են, բայց միայնակ թոշակառուին հատկացվելիք 1000դրամն ու բջջայինը դեռ չի հանձնվել իրեն.թեպետ՝գողն արդեն բաց է թողնվել

--------------------------------------------------------------------------------

Հեռախոսային ահազանգ ստացանք քիմիագործների թաղամասի տնակային ավանի մի բնակչից, որ միայնակ թոշակառու, տնակային ավանի 30 տարվա բնակիչ, 1937թվի բռնադատվածի ժառանգ Քնարիկ Պապիկյանի տնակից 2 օր առաջ գողություն է կատարվել, որի հետեւանքով վերջինս մնացել է առանց հեռախոսի, աշխարհից կտրված, ու խնդրել է, որ իր ,,ծանոթ ժուռնալիստին,, կատարվածի մասին տեղեկացնի զանգահարողը:Այցելելով Պապիկյանի խարխուլ տնակ/որտեղ սովորաբար մշտական ,,պարետապահակային պահպանություն,, են իրականացնում Պապիկյանի հավատարիմ 2 շներն ու հարակից տնակներից մեկի տանտերերի հոգածությամբ  բնակվող սեւ,ահռելի գամփռը՝Լեդի անվանումով, որ հենց՝օտար ոտնաձայն է զգում, անմիջապես հայտնվում է ու սկսում ողջ ող ուժով հաչալ, քանի դեռ տանտերը չի սաստել:Իսկ 3 թե 4 կատուները նրա մշտական ընկերակիցներն են, առանց որոնց՝միայնակ, անժառանգ թոշակառուն չի պատկերացնում կյանքը, սիրում է մայրական սիրով ու երբեմն էլ մոր  իրավունքով՝զայրանում վրաները, երբ բարկացնում են:Այդ անսահման բարի, բնության ու կենդանիների մեծ սիրահար կնոջը  գտանք ճգնաժամային ծանր իրավիճակում,այլայլված,գունատ ու անքնության ակնհայտ հետեւանքներով, քանի որ նախօրեին ծանր ապրումներ էր ունեցել ու տհաճ իրավիճակում հայտնվել, ու այդ առթիվ պատմեց հետեւյալը:

,,Ապրիլի 12-ին, ժամը 17-ի կողմերը տանից դուրս եկա՝ինձ հյուր եկած հարազատիս ճանապարհելու, Ռուսաստանից էր վերադարձել ու ինձ այցելել, հետո էլ պետք է գնայի մոտիկ խանութ, մեկ էլ մի 20 րոպե հետո,տուն վերադառնալիս տեսնեմ տնակիս մոտ մի երիտասարդ՝մոտ 25 տարեկան, կացինը ձեռքին, դրան էլի եմ տեսել էս կողմերում,հետն էլ իր շունը՝շղթայով, ինքն էլ սպիտակ մայկայով.ասի՝ի՞նչ ես անում էստեղ, ասեց՝էկել եմ ծառ կտրեմ.զայրացա, ասի՝ես նույնիսկ մթի,ցրտի տարիներին չեմ ծառ կտրել, ինչքան էլ տեղս նեղ է եղել, դու հիմի էկել ես իմ տարածքի մոտ ծառ կտրելու՞, էն է՝լ պտղատու ծառ, թող գնա էստեղից,,:Ու ինքը գնաց, բայց ես դեռ տուն չմտած՝ասի կարող է՞  դա մտած լինի տուն, սեղանիս վրայի փողը վերցրած, որովհետեւ դուռը չեմ փակում՝մոտիկ տեղ գնալիս, ու կասկածներս ճիշտ դուրս եկան.մտա տեսնեմ ոչ փողս կա՝1000դրամ, ոչ բջջայինս,,:

Տեղի ունեցածի առթիվ ահավոր ծանր զգացողություն ապրած՝Պապիկյանը գնում է հարեւանի տուն ու պատմում տեղի ունեցածը.բարեբախտաբար՝հարեւանի երիտասարդ աղջիկն անմիջապես զանգում է ոստիկանություն, որտեղից էլ մոտ 20 րոպե անց՝ժամանում են ոստիկանության աշխատողներն ու Քնարիկի պատմածով, նկարագրածով,թարմ հետքերով՝գնում հարակից տնակներից մեկում հայտնաբերում են երիտասարդ հանցագործին, որ, ըստ Քնարիկի պատմածի, տեւական ժամանակ է, ինչ բնակվում է իր ընկերոջը պատկանող տնակներից մեկում/ որի տերն էլ այդտեղ չի բնակվում/, ու այն օգտագործում է կասկածելի նպատակներով:Դա դեռ քիչ է՝սույն ,,ղաչաղը,,ժամանակ առ ժամանակ էլ, երբ խելքին փչի, Քնարիկի տնակին շատ մոտ հարեւանությամբ  գտնվող միահարկ, քարաշեն կառույցն է ասպատակության ենթարկում/այն կառույցը, որ Վանաձորի քաղաքապետի բանավոր թույլտվությամբ  հանձնված է Պապիկյանին, որ եթե ցանկանա՝այն նորոգի, վերակառուցի, ու այնտեղ բնակվի,քանի որ Պապիկյանի 30 տարվա ժանգոտ տնակի համեմատությամբ կարող է առավելություն ունենալ/:Պարզվում է, այս երիտասարդ ..ղաչաղն,, այս տարածքներում իրեն լիակատար տեր է զգում, պտղատու ծառեր կտրում/Պապիկյանը ցույց տվեց հատված ծառերի հետքերը/. Պապիկյանին քաղաքապետի թույլտվությամբ տնօրինության հանձնված քարաշեն կառույցի փականը հանում՝իրեն դուր եկած պիտանի ու անպետք իրերը/լարեր, երկաթեղեն, փայտեղեն/ ջոկջկում, տարածքն աղտոտում՝այն որպես պետքարան էլ օգտագործելով.մի խոսքով՝զգում է այնպես, ինչպես իր անձնական ֆազենդայում.լավ է նապաստակ ու եղնիկ չկա այս տարածքում, թե չէ դրանց որսով էլ կզբաղվեր: Ինչեւէ, դա արդեն այլ թեմա է, իսկ տեղի ունեցած հանցագործության օրը, ոստիկանների ճնշման տակ, հանցագործն ստիպված է լինում խոստովանել, որ գումարն էլ է վերցրել, բջջայինն էլ/թեպետ՝սկզբում հերքել է/:

,,Սկզբում ատկազ եկավ, բայց հետո խոստովանեց, հեռախոսն էլ սկզբում բերեց ուրիշ տվեց, բայց որ ես տեսա, որ դա իմը չի, ու ասեցի՝սա իմ հեռախոսը չի, նոր դրանից հետո բերեց իմ հեռախոսը հանձնեց,,-պատմում է Քնարիկն ու ավելացնում, որ հետո ակտ է կազմվում ոստիկանության կողմից, իրեն ու հանցագործին տարբեր մեքենաներով տանում են ոստիկանություն, ու 3 ժամ քննիչի մոտ ցուցմունք է գրում, որից հետո,ուշ գիշերով, իրեն տուն են տանում, ու հավաստիացնում, որ հաջորդ օրը հեռախոսն ու 1000դրամը կբերեն, բայց՝այսօրվա դրությամբ տարեց,միայնակ կինը մնացել էր դեռեւս առանց հեռախոսի, ու հարազատների հետ որեւէ կապ չէր կարող ունենալ, մտահոգ էր, որ  նրանք հիմա անհանգիստ կլինեն իր համար, տեսնելով, որ հեռախոսը անհասանելի է.մանավանդ, չէր էլ հասցրել լիցքավորել:

,,Միլիցիայից ինձ մի ուրիշ հեռախոս տվին, մինչեւ իմը տան, բայց ես էդ հեռախոսով ի՞նչ անեմ,դրանով չեմ կարողանում օգտվել, իմ ամբողջ տեղեկատուն, ծանոթներիս ու բարեկամներիս համարներն իմ հեռախոսի վրա էին, ես էս հեռախոսով ի՞նչ անեմ, եթե գողին արդեն բաց են թողել, իմ հեռախոսն ու գումարն ինչի՞չեն վերադարձնում,,-զարմանում ու նեղվում էր տիկին Քնարիկը:

....Լավ, ու՞ր է հասել մարդկային խիղճը.ո՞նց կարելի է ասպատակության ենթարկել միայնակ թոշակառուի տնակը, այն էլ՝Մեծ պասի օրոք, բա դրանց չեն սովորեցրե՞լ ,,Մի գողանարը,,:

....Հուսանք, որՊապիկյանը շատ չի սպասի իր հեռախոսի ու գումարի վերադարձին:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, Վանաձոր,ազատ լրագրող, բլոգեր



среда, 27 марта 2019 г.

Եթե ժողովրդի խնդիրներից անտեղյակ են, ինչի՞ են առաջադրվել

Ուրեմն պարզվում է, պատգամավորները տեղյակ էլ չեն, թե ժողովուրդն ինչ հիմնախնդիրներ ունի, ու առաջարկություն հնչեց ամբիոնից, որ 4-ական հոգով ավտոներ նստեն, գնան ժողովրդի դուռը, որ իրենց հուշեն, թե ինչ օրենք կարելի է ստեղծել։Եթե ժողովրդի խնդիրներից անտեղյակ են, ինչի՞ են առաջադրվել ու ընտրվել, թող նրանք հայտնվեին խորհրդարանում, ովքեր լավ տեղեկացված են։Չնայած՝ժողովրդի դուռը պարբերաբար գնալն ու ,,ֆուխարայի հալով,, հետաքրքրվելն իրենց ուղիղ պարտականությունն է։Իսկ եթե ցանկանում են օրենքներ ընդունել, բայց չգիտեն, թե ի՞նչ ընդունեն, ապա սիրով կհուշենք․չնայած՝մի հարյուր անգամ գրել ենք այդ մասին բլոգում էլ, ֆեյսբուքում էլ։

1․Մի օրենք է պետք մշակել, որ եթե մարդը կենսաթոշակային տարիքին մոտ է, եւ ունի աշխատանքային ստաժը հաստատող փաստաթուղթ, գրքույկ,նրան թոշակավորելու համար չպահանջեն էս ու էն լուծարված կամ թեկուզ՝չլուծարված հիմնարկների դռներն ընկնել, որ իրենց տեղեկանք տան, թե ինչքան մուծումներ են կատարվել իրենց համար՝կենսաթոշակային ֆոնդին։

2․Վերանայել ՀՀ-ում մարդկանց թոշակային տարիքի նվազագույն շեմը, որ նախկին 55-ից 1990-ականներին դարձրին 63-ը․անկախության ծանր ու դժվար տարիների ընթացքում մարդիկ հազարումի տառապանքներ են կրել, առողջություն քայքայել, աշխատունակությունից մասամբ ընկել, այդ մարդիկ ինչպե՞ս գոյատեւեն՝մինչեւ 63-ի ,,ձգելը․․առավել եւս՝հիմնարկների լուծարման ու աշխատատեղերի կրճատման պայմաններում։Հետեվաբար, անհրաժեշտ է թոշակի շեմն առնվազն 60-ի հասցնել կամ՝նախկին 55-ին բերել, որ ավագ սերունդն ստիպված չլինի երկրից հեռանալ ռուսաստան, որ գոնե կարողանա մինչեւ 60 տարին լրանալը թոշակավորվի։

3․Մի օրենք էլ պետք է, որ տնակային պայմաններում աշխատած անձանց ստաժը հավասարեցվի վտանգավոր պայմաններում աշխատածների կարգավիճակին․չէ՞ որ մինչեւ 2000թվերի սկիզբը, հատկապես աղետի գոտու հիմնարկներում՝ մարդիկ փայտի ու ածուխի ծուխումուր են կուլ տվել, առողջություն քայքայել, հիվանդություններ ձեռք բերել․․․

4․Մի օրենք էլ պետք է՝ԽՍՀՄ ավանդների վերադարձի մասին օրենքում փոփոխություններ կատարելու, փոխհատուցման ինդեքսավորումը բարձրացնելու եւ բաշխման հստակ ժամկետներ տալու երաշխիքների մասին․եւ նկատի ունենալ, որ այդ ավանդները 30 տարի առաջ են դրվել, ու պետք է փոխհատուցվեն 30 տարվա տոկոսադրույքներով։

5․Մի օրենք էլ պետք է՝պետական հիմնակրների ղեկավարներին պարտադրել, որ իրենց հիմնարկներում առկա թափուր աշխատատեղերի մասին պարտադիր իրազեկեն հանրությանը՝մամուլի եւ հեռուստատեսության միջոցներով, ու դրա հսկողությունը հանձնարարվի սոցապ մարմիններին։

6․Օրենք այն մասին, որ եթե տվյալ համայնքի ղեկավարը, որ ընտրովի մարմին է, ու թերանում է պարտականություններում, կառավարությունն իրավունք ունենա ազատել պաշտոնից, ոչ թե՝մարդիկ հույսները դնեն, թե ավագանին պետք է այդ համայնքապետի հրաժարականը պահանջի․եթե տվյալ համայնքապետին իր ,,դրած,, ավագանին է բերել, նա այդ համայնքապետին անվստահություն կհայտնի՞։,,Պառավն իր  թանին թթու կասի՞,,։

7․Մի օրենք՝լրատվական դաշտի մասին, որ լրագրողի թղակցությունն էլ համարվի աշխատանքային ստաժ․չէ՞ որ նրանց անունից հոնորարներ են դուրս գրվել, չի խանգարի, եթե այդ թվում՝համացանցային անկախ գործունեությունն էլ դիտարկվի որպես հասարակական աշխատանք, քաղաքացիական գործունեություն, եւ այդ տարիներն էլ ներառվեն աշխատանքային ստաժի մեջ․բա թե չէ էլ ինչի՞ համար ենք քաղաքացիական հասարակություն կոչվում։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր

вторник, 26 февраля 2019 г.

Ձմեռային էտն ու ԽԾԲ-ով բաժանվող ,,փետը,,՝ Վանաձորում

Ձմեռային օրերին էլ է Վանաձորում ծառերի էտ արվում.եթե եղանակներն արեւային են լինում:Հերթականը շաբաթ օրն էր՝վարչապետ Փաշինյանի այցի օրը, Տիգրան Մեծ պողոտայում:Բայց թե հետո ինչ  նպատակի են ծառայեցվում հատված ճյուղերը՝այդ ոլորտում, չկա հրապարակայանություն:Համենայն դեպս՝տնակային ավանի բնակիչները՝քիմիագործների թաղամասում,մնացին այս տարվա վառելափայտին սպասող.այն դեպքում, երբ քաղաքապետարանում կազմվել էր հատուկ հանձնաժողով՝տնակների բնակիչների խնդիրներն ուսումնասիրելու նպատակով՝դեռ ամռանը:Վերջերս էլ կրկին հաշվառում էին տնակների բնակիչներին....երեւի որ տեսնեն, թե քանիսն են դիմացել՝առանց վառելափայտի բավարար պաշարներ ունենալու, առանց պետական աջակցության.միգուցե այն հույսով, թե ,,չկա մարդ, չկա պրոբլեմ....,,
...,,Որ փողոցում ասես՝ծառեր են կտրում, յարաբ ի՞նչ են անում....ու՞մ են բաժանում,,-ասում են տնակային ավանի բնակիչները:Ամենայն հավանականությամբ, այս ոլորտում էլ ԽԾԲ կա....
ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ