Ինչո՞ւ են թանկացել միջքաղաքային ուղեվարձերը

168.am

Գայանե ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ | Փետրվար 24, 2005, 

Անցյալ տարվա մայիսից Վանաձոր-Երեւան միջքաղաքային միկրոավտոբուսների գները 1000 դրամից բարձրացան 1200-ի (խոսքը վերաբերում է Երեւանի «Այրարատ» կինոթատրոնի մոտ գտնվող ոչ պետական միկրոավտոբուսներին, որոնց մեկնարկային կետը Վանաձորում պետական ավտոկայանին հարող տարածքն է)։ Սա վերջին 7 տարում այդ բնագավառում տեղի ունեցած առաջին թանկացումն էր` այն դեպքում, երբ նախկինում նույնիսկ 800 դրամ դառնալու փաստ է «գրանցվել»։ Ամիսներ առաջ, աշնանը, վերոհիշյալ երթուղու գների բարձրացման առիթով հարց բարձրացվեց ԱԺ-ում` Լոռուց ընտրված մի պատգամավորի կողմից։ Եվ, չնայած, կապի եւ տրանսպորտի նախարարը խոստացավ, որ կհետաքրքրվի եւ հարցը կկարգավորի, սակայն հարցը մոռացության մատնվեց թե՛ պատգամավորի, թե՛ նախարարի կողմից։ Իսկ գները շարունակում են մնալ նույնը` այն դեպքում, երբ տարադրամի կուրսը վերջին մեկ տարում ահռելիորեն ընկել է, եւ առնվազն այդ պատճառով գները պետք է իրենց նախկին դիրքն ընդունեին։ Նշենք, որ միջքաղաքային երթուղիների սպասարկման մրցույթները կայանում են մայրաքաղաքում, եւ այս ոլորտը բավականին փակ է։

Հ.Գ. Սույն արխիվային հրապարակումից, որ տպագրվել է 168 Ժամ թերթում 2005թ. փետրվարի 24-ին, պարզ է դառնում, որ նախորդ թանկացումը եղել է 8 տարի առաջ` 2004թ. մայիսիÝ: Եվ, քանի որ այդ առթիվ ԱԺ-ում բարձրացված հարցը այն ժամանակ անուշադրության մատնվեց, ուստի հիմա էլ 2-րդ թանկացումն է արվում` ուղեվարձը դարձնելով 1400 դրամ, ինչի մասին ազդարարվեց օրերս: Հետաքրքիր է այն, որ պատճառաբանվում է բենզինի թանկացումը, մինչդեռ ընդամենը վերջերս հեռուստատեսությամբ ասվեց, որ չնայած դոլարի կուրսը բարձրացել է, սակայն դիզվառելիքն էժանացել է: Հիշեցնենք, որ մինչև 2005թ., երբ երթուղայինների ուղեվարձը 1000 դրամ էր, դոլարի կուրսը շատ ավելի բարձր էր, քան` հիմա: Հարկ է նկատել նաև, որ թանկացումն արվում է խորհրդարանական ընտրությունները "հորով-մորով" անելուց 1 ամիս անց, ինչը, թերևս, նույնպես ընտրությունների ծախսերից դուրս ալու մի ձև է գծատերերի կողմից:  

Օմբուդսմենի գրասենյակը խուսափու՞մ է այցելուներից

   Դեռևս 2011թ. նոյեմբերի 25-ին նախատեսված էր մարդու իրավունքների պաշտպանի այցերը մարզեր, որոնց թվում` Լոռի: Սակայն վաղահաս ձմռան անբարենպաստ եղանակն ու նախօրեին տեղացած առատ ձյունը պատճառ հանդիսացան, որ այդ հանդիպումը Վանաձորում չկայանար (տես` «Azatankakh»-ի 2011թ. նոյեմբերի 30-ի «Իսկ օմբուդսմենի հանդիպումը Վանաձորում չկայացավ» հոդվածը): Հանդիպումը հետաձգվեց 1-2 ամսով, ինչպես մամուլով հավաստիացրել էին պաշտպանի գրասենյակից: Դա էլ չկայացավ: Եվ ահա, 6 ամիս անց, 2012թ. հունիսի 6-ին օմբուդսմենը ժամանեց Վանաձոր, բայց ոչ թե քաղաքացիների հետ հանդիպելու, այլ` մարզային գրասենյակի պաշտոնական բացման արարողության կապակցությամբ: «Կարևորն այն է, որ մարդիկ իմանան այս գրասենյակի տեղը և դիմեն»,- նշեց ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Կարեն Անդրեասյանը, որի ելույթն ունկնդրեցինք 3 հեռուստաալիքներով (որոնց թվում` 1 վանաձորյան, 2 հանրապետական` Հ1 և Հ2): Զարմանալին այն է, որ 3 հեռուսաալիքներից ոչ մեկով այդպես էլ չնշվեց, թե որ հասցեում է գործում գրասենյակը, որն, ըստ հավաստիացումների, գործում է շուրջ 2 ամիս և 28 դիմում է ստացել այդ ընթացքում: Ի սկզբանե էլ հանրային ռադիոն ավետեց, որ «Վանաձորում այսօր տեղի կունենա մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակի բացումը», բայց գրասենյակի հասցեն չմատնանշվեց: Հետաքրքիր է, ո՞րն է այս դեպքում տեղեկատվության իմաստը, որպեսզի հրապարակայնության պատրա՞նք ստեղծվի: Կարևորը, գրասենյակի հասցեն, փաստորեն, գիտեն մարզի ու քաղաքի բարձրաստիճան պաշտոնյաները, իրավապահ մարմինների ներկայացուցիչներ, որոնք ներկա էին գրասենյակի պաշտոնական բացմանը: Թերևս, սա կիսաավտորիտար հասարակության (ինչպես բնորոշել էր Freedom House-ը Հայաստանը) առանձնահատկություններից մեկն է, երբ քաղաքացիական որոշ կառույցներ աշխատում են հնարավորինս խուսափել քաղաքացիներից կամ այցելությունները նվազագույնի հասցնել: Չէ՞ որ իրենք էլ չեն համոզված, թե նրանց բողոքներին ի վիճակի են ընթացք տալ: Ասվածի ապացույց է այն, որ օմբուդսմենն արդարացման կարգով նշեց, թե իրենց դիմած քաղաքացիների բողոքների 40%-ին է դրական լուծում տրվել: Հարկ է հիշատակել, որ դեռևս 2011թ. նոյեմբերի 25-ին Վանաձորում կայանալիք հանդիպման տեղն ու ժամն էլ չէին մատնանշել: Ի դեպ, մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը Լոռու մարզում բացվել է միջազգային ֆինանսավորմամբ: Ենթադրվում է, թե մի առանձին պետական ֆինանսավորում էլ պետք է, որպեսզի գրասենյակի տեղը մատնանշեն:

                                                              Գայանե Հովսեփյան

Ովքե՞ր չեն քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները

  ԱՄՆ պետքարտուղարի` հունիսի 4-ին Հայաստան ժամանելու նախօրեին ԶԼՄ-ներում նշվում էր, որ նա, ի թիվս այլ հանդիպումների, կհանդիպի նաև «քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների» հետ (նույնը նշվեց նաև Վրաստան ծրագրված այցի պարագայում): Տպավորություն է ստացվում, թե մենք` հայաստանաբնակներս, անկախ պետության 22 տարիների ընթացքում այդպես էլ ամբողջական քաղաքացիական հասարակություն չենք ձևավորել, և հասարակարգը տարանջատված է քաղաքացիականի և ոչ քաղաքացիականի: Այս վարկածը հաստատվեց Freedom House հանրահայտ իրավապաշտպան կազմակերպության զեկույցում օրերս տրված գնահատականով, ըստ որի, Հայաստանը դասվում է կիսատոտալիտար պետությունների շարքը: Եվ, քանի որ հունիսի 5-ին ԶԼՄ-ներում լուսաբանվեց, որ պետքարտուղարը, ՀՀ նախագահից ու արտգործնախարարից բացի հանդիպել է նաև իրավապաշտպան կառույցների, բնապահպանների ու մի քանի ԶԼՄ-ների հետ, ուստի մնում է ենթադրել, որ «քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներ» ասելով նկատի են առնվում հենց այդ կառույցները: Այսինքն, հենց այդ կառույցներն են, որ քաղաքացիական հասարակության շահերն են ներկայացնում (բարեբախտաբար, ընդդիմադիր կուսակցություններից բացի, իշխող կուսակցության ներկայացուցիչներ էլ էին ներկա գտնվել պետքարտուղարի հանդիպմանը, հակառակ պարագայում իշխող կուսակցությունն ինքնաբերաբար կարող էր հայտնվել ոչ քաղաքացիական կառույցների շարքում): Ընդհանրապես, «քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչ» ասելով պետք է նկատի ունենալ ոչ միայն իրավապաշտպան կառույցներն ու ընդդիմադիր կամ անկախ ԶԼՄ-ներին, այլև` այն քաղաքացիներին, որոնք ակտիվ քաղաքացիական դիրքորոշում ունեն, ընտրակեղծիքներին ոչ միայն չեն մասնակցում, այլև պայքարում են դրա դեմ, ոչ միայն մարդ չեն ծեծում կամ բռնություն գործադրում, այլև փորձում են նման դեպքերում պաշտպան կանգնել, ոչ միայն մտահոգված են հասարակության շահերով, այլև փորձում են իրենց լուման ներդնել այդ շահերի պաշտպանության հարցում: Հասարակության պասիվ ընտրազանգվածը, որ մշտապես առաջնորդվում է «Ով` տեր, մենք` ծառա» սկզբունքով կամ իր վերափոխիչ դերը չի տեսնում հասարակության առաջընթացի հարցում, բնականաբար, քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչ կոչվել չի կարող: Ցավոք, այս պայմաններում, երբ հասարակարգն առայժմ տարանջատված է քաղաքացիականի ու ոչ քաղաքացիականի, իշխանությունը մնում է «ոչ քաղաքացիական հասարակության» ներկայացուցիչ:

                                             Գայանե Հովսեփյան

Լոռվա ետընտրական խճանկար

«Հավատանք, որ փոխենք» գներն ու տանիքները

  Մի վանաձորցի ընտրություններից հետո գլուխն օրորելով ասաց. «Էսա գները կբարձրանան»: Երբ նկատեցի, որ գներն արդեն իսկ բարձրացել են, և դրա մեղավորը նաև ժողովուրդն է, որ գնաց ընտրակաշառք վերցրեց, ու հիմա այդ ոլորտը տնօրինող օլիգարխներն իրենց ծախսածն այդ կերպ հետ են բերում, իմ զրուցակից մանկավարժը հավանություն տալով ասաց. «Մենակ տեսներիր, թե ինչ էր կատարվում մեր մոտ էդ օրերին… Բայց գիտե՞ս, ես էլ եմ վերցրել»: Ու ինքնագոհ ծիծաղեց: Ակամա հիշեցի վանաձորյան հեռուստատեսությամբ ցուցադրվող մի տեսանյութ, որտեղ հարցվող երիտասարդը հարցին հարցով է պատախանում. «Հըմիկ որ քեզ 10.000 դրամ տային, դու չէիր վերունի՞»: Իսկ Լոռու մարզի գյուղերից մեկում միայնակ թոշակառուն վիրավորվել էր, որ չնայած ինքը Հանրապետականին է ձայն տվել, բայց իրեն ընտրակաշառք չի հասել. «Հենց գիտեն ես Հանրապետական չեմ ընտրել, բայց ախր ընտրել եմ է~… Վարչապետին շատ եմ սիրում, դե որ ինքը լոռեցի ա… Բայց իրան խի՞ չեն սիրում»: Նաև կասկածում էր, որ իրեն չվստահելու և կասկածելու մի պատճառ կարող էր լինել այն, որ կատակով ասել է` «Հավատանք, որ փոխենք տանիքները». «Դե էդ օրերին տանիքները փոխում էին»: Մի զավեշտ էլ այն էր, որ իմ զրուցակիցը կարծում էր, թե շաքարավազի ներկրման մենաշնորհը… ԲՀԿ-ականի է պատկանում. «Սաղ օրն ասում են` «Բարգավաճ հա Բարգավաճ, բա ինչի՞ չեն հարցնում, թե էդ գներն ինչի ա բարձրացնում: Բա էդ թանկ գնով բերած պեսոկի պարտիան չհատա՞վ»: Ով շաքարավազի ներկրման մենաշնորհ ունենա, ում մեղադրեն:

ՀԱԿ-ին հավատում են, Հանրապետականին ձայն տալիս

  Ընդդիմադիր ՀԱԿ թերթը կարդալուց հետո մի լոռեցի զայրացած ասաց. «Ճիշտ են գրում էլի, բա ինչ, կարդում ես` սարսափում»: Նա շատ տպավորվել էր հատկապես Շարլ Ազնավուրի հարցազրույցից (ՀԱԿ թերթում արտատպված), որտեղ Ազնավուրը խիստ գնահատական էր տվել Հայաստանի ներքաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական վիճակին: Բայց … մի քանի օր անց նույն մարդը շատ ոգևորված էր ընտրակաշառքներով. «Ասում են գյուղում էսօր փող են բաժանելու, շուտ գնամ ստանամ` չպրծնի»:

                                                        Գայանե Հովսեփյան

Azatankakh-ը` կայացման փուլում, առանց աջակցման

  Azatankakh լրատվական-վերլուծական բլոգը գործում է 2011թ. հուլիսի 24-ից. այսինքն` մայիսի 24-ին լրացավ բլոգի գործունեության 10-րդ “հոբելյանական” ամիսը: 2011թ. հուլիս-դեկտեմբեր ամիսներին այդտեղ տեղ են գտել 52, 2012թ.` 30 հրապարակումներ իրավական, սոցիալ-տնտեսական, ներքաղաքական, Ազգային բանակին, Հայոց Մեծ եղեռնի  զոհերին նվիրված, կրթամշակութային թեմաներով, տեղեկատվություն, ակնարկ, գրախոսական, 4 հետաքննություն, որոնցից 2-ը` կանանց ու երեխաների իրավունքներին առնչվող, նաև` բլոգի հեղինակի առանձին նյութեր մամուլի արխիվից, որոնցում բարձրացված հարցերը շարունակում են մնալ արդիական: Որոշ հոդվածներ հետգրությամբ ավելացումներ են ունեցել` կապված բարձրացված հարցերի առթիվ արձագանքների հետ: Այս ընթացքում բլոգը ձեռք է բերել բազմաթիվ ընթերցողներ (Facebook և Twitter  ցանցերի միջոցով, որոնց օգնությամբ տարածվել են բլոգի հոդվածները) ոչ միայն Հայաստանում, այլև` արտերկրում: Ըստ բլոգում գործող վիճակագրական սանդղակի, ընթերցանությունների թիվը մայիսի 23-ի դրությամբ կազմել է շուրջ 2300: Ընդ որում` թվով 2-րդ տեղում Ամերիկան է (բնականաբար, Հայաստանից հետո), այնուհետ` Ռուսաստանը, Գերմանիան, Ֆրանսիան, Հունաստանը, Չեխիան: Ցավոք, բլոգը տեխնիկապես զարգացնելու, հոդվածներն ըստ ոլորտների տեսակավորելու, լուրերը տարանջատելու, քաղաքացիների բողոքներին ավելի հաճախ անդրադառնալու, գովազդներ տեղադրելու ֆինանսական հնարավորություններ առայժմ չկան, քանի որ բլոգը դրամաշնորհային ծրագրեում ընդգրկելու առթիվ համացանցում տեղադրվող հայտարարություններն առայժմ արդյունք չեն տվել: Ըստ այդմ, որոշեցինք բացել բանկային հաշիվ` Զարգացման հայկական բանկում, որն, ի դեպ, եզակի բանկերից էր, որտեղ հաշվի համարի բացման համար գումար չէր գանձվում: Նրանք, ովքեր ցանկանում են նպաստել այլընտրանքային, բայց անկողմնակալ լրատվությանն ու ժողովրդավարության զարգացմանը` ի դեմս Azatankakh բլոգի, կարող են փոխանցումներ կատարել Զարգացման հայկական բանկում հետևյալ հաշվի համարներով`

 ՀՀ դրամով          (AMD) 1810004845330100

ԱՄՆ դոլարով     (USD)  1810004845330101

Եվրոյով              (EUR)  1810004845330150

Ռուս. ռուբլով    (RUR)  1810004845330158

  Azatankakh բլոգի հիմնադիր հեղինակ` Գայանե Հովսեփյան

Էլ.հասցե` gayane1960@gmail.com

                               gayanehovsepyan91@gmail.com

                             Հեռ.             +374 (322) 4-61-17

Երբ ծեծողն իրավապահ է…

  Մայիսի  14-ին ինտերնետային տարբեր կայքեր ու “Ազատություն” ռադիոկայանը, ավելի ուշ` “Արմենիա” հեռուստատեսությունն ու Հ1-ը ահազանգեցին, որ շաբաթ օրը դաժան ծեծի է ենթարկվել “Ռեգնում” գործակալության խմբագիրը. այն էլ` Կոտայքի մարզի դատախազի կողմից: Ընդ որում, դեպքը տեղի էր ունեցել ծեծվողի հղի կնոջ, մոր ու 2 երեխաների ներկայությամբ: Վեճի առիթը եղել են երեխաները, որոնք դատախազի մեքենայի մոտ խաղալիս են եղել` մինչև մեքենան գործի գցելը: Ինչպես “Ազատություն” ռ/կ-ով հավաստեց անձամբ դատախազն ինքը` “Ասեցի էս ում լակոտներն են, բա սրանք մեր չունե՞ն”, որից հետո հայտնվել է տուժողը (որ այդ պահին դեռ տուժող չէր) ու ասել` “Ունեն, մեր ունեն”, որին էլ հաջորդել է լեզվամարտը` “Ասեցի բա որ ունեն, ինչի՞ չի գալիս իրա երեխեքին տիրություն անում, բա որ ավտոյի տակ ընկնեն, ասեց` գցողը պատասխան կտա, ասեցի` լակոտներիդ վերցրու, ռադդ քաշի”: Լեզվամարտին հաջորդել են երկուստեք փոխադարձ հարվածները, որից հետո վրա են հասել դատախազին ուղեկցող անձինք ու երիտասարդին դաժան ծեծի ենթարկել: Ակնհայտ հետևանքները` աչքի ահավոր կապտուկի և ուռածության տեսքով, պարզ տեսանելի էին մայիսի 14-ին և 15-ին “Արմենիայի” “Ժամը” լրատվականով ցուցադրված կադրում: Երիտասարդին այնքան են ծեծում, մինչև գիտակցությունը կորցնում է, և դեպքին ականատես հղի կինը սարսափած աղերսում է դադարեցնել ծեծը. “Ասեցի` չե՞ք տեսնում, էլ չի շարժվում, շտապ օգնություն է պետք կանչել”: Հարցի մեկ այլ կողմն էլ այն է, թե ինչ հոգեբանական ազդեցություն կունենա այդ ամենը 9-ը ամսական հղի կնոջ և նրա` դեռևս լույս աշխարհ չեկած երեխայի վրա, կամ` դեպքին ականատես մյուս երեխաների ներաշխարհի վրա: Եթե մի շարքային քաղաքացի լիներ ծեծողը, հիմա վաղուց կալանավորված կլիներ (այդ առթիվ նյութերն ուղարկվել են հատուկ քննչական ծառայություն): Եվ միանգամայն ճիշտ էր նկատել Հ1-ի մեկնաբանը` “Տեսանկյուն” հաղորդման ժամանակ, որ երևույթը հասարակական հնչեղություն է ստացել այն բանի շնորհիվ, որ տուժողը լրագրող է, և հարցին հասարակական հնչեղություն տալու լծակներ ունի: Իսկ ի՞նչ է լինում մնացած այն դեպքերում, երբ շարքային քաղաքացիներ են լինում նման կարգավիճակում. նմանատիպ հարյուրավոր դեպքեր պարզապես կոծկվում են: Եթե իրավապահը կամ նրան ուղեկցողները ծեծում են ազատության մեջ գտնվողին` բոլորի ներկայությամբ, ապա ի՞նչ կլինի անազատության մեջ, մեկուսարանում գտնվողների վիճակը: Նրանց, միգուցե, սպանեն ու ձևակերպեն ինքնասպանություն”: Պարզապես զավեշտ էր այն, որ դատախազն ինքն էլ պատրաստվել էր իրավապահներին դիմել ու ներկայանալ որպես տուժող, հարձակման զոհ. այն դեպքում, երբ երիտասարդի հասցրած հարվածները, թերևս, “առ ոչինչ” էին (իրավաբանական տերմինով ասած) նրան հասցված խմբակային դաժան ծեծի դիմաց:

     

                               

                                                                    Գայանե Հովսեփյան

Իսկ բացակայողները չե՞ն «քվեարկել»

  Մայիսի 6-ին Վանաձորի թիվ 30/36 ընտրատեղամասում (թիվ 4 դպրոց), ուր այցելել  էի որպես ընտրող, ոչ միայն հերթեր նկատեցի, այլև` պատին փակցված ընտրացուցակներում մարդկանց անուններ, որոնք շուրջ 20 տարի Վանաձորում չեն բնակվում: Նույն օրն այդ մասին գրեցի «Ֆեյսբուք»-ի իմ էջում: Սա` ընդամենը մեկ տեղամասում կատարված քաղաքացիական ուսումնասիրություն է, իսկ թե որքան այլ բացակայողներ կլինեին ոչ միայն այդ նույն տեղամասում, այլև` այլուր, սա, թերևս, լրագրողական լուրջ հետաքննություն է պահանջում: Կարծում եմ, հենց այդ բացակայողների հաշվին էլ տեղին են ունենում կեղծիքները, որոնք կարող են աննկատ լինել թե վստահված անձերի, որոնք ստորագրամատյանից շատ հեռու են նստում, և թե դիտորդների համար: Որպես կանոն, նրանք հեռուստաէկրանից ասում են. «Ամեն ինչ խաղաղ է, ոչ մի խախտում չկա, ընտրություններն անցնում են խաղաղ մթնոլորտում»: Իսկ մի՞թե հնարավոր է այդ կարգի խախտումները մի քանի ժամվա ընթացքում բացահայտել, երբ, ինչպես ասում են, «ձուկը գլխից է հոտում». այն է` բացակայողների անունները ցուցակներից չհանելուց և տարբեր ընտրություններում դրանք լավագույնս օգտագործելուց: Իսկ արդյո՞ք տեղյակ են բացակայող անձանց առկայության մասին ընդդիմադիր ՀԱԿ գրասենյակում. ՀԱԿ Լոռու գրասենյակի համակարգող Աշոտ Մանուկյանն ասաց. «Շատ-շատ են բացակաները, մոտ 700-ի է հասնում թիվը, պարզապես մեր մարդիկ պետք է հսկեն, որ նրանց փոխարեն չստորագրեն»: Ըստ այդմ, հավատ չի ներշնչում ՀՀԿ և ԲՀԿ այդքան մեծ թվերը Լոռու մարզի մասշտաբով: Միգուցե նախկին տարիների նման մահացածները չեն «քվեարկել», բայց բացականերն են «քվեարկել»: Ընտրությունների ելքը որոշել են նաև ընտրակաշառքները, որոնք բաժանվել են անթաքույց, իսկ համապատասխան մարմինները, որ պետք է կանխեին գործընթացը, «գիտակցված անտարբերություն» են ցուցաբերել ահազանգերի նկատմամբ (ինչն օրերս արձանագրեց ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի ղեկավարը` հեռուստատեսությամբ): Հատկապես գյուղերում ընտրակաշառքը որոշիչ դեր կարող էր կատարել (և կատարել է), քանի որ թոշակների բաշխումը միտումնավոր հետաձգվել է. իբր` մեքենա չլինելու պատճառաբանությամբ:  Լոռու մարզի որոշ գյուղերում մայիսի 6-ի դրությամբ դեռևս չէին բաշխվել դրանք, հնարավոր է, Վանաձորում էլ բաշխումը, որ սկսվել էր մայիսի 4-ից, դեռ ամբողջությամբ չէր ավարտվել, և թոշակառուներն ստիպված լինեին վաճառել իրենց ձայները: Մի ռոմանտիկ միտք ծագեց գլխումս. քանի որ ժողովուրդն արդեն վարժվել է ընտրակաշառքներին ու ավելի հաճախ սիրով ընդառաջ է գնում, ավելի ճիշտ չի՞ լինի ամեն ընտրությունից առաջ պետությունը բյուջեից որոշակի «խրախուսման գումարներ» հատկացնի պետականորեն. «Ժողովուրդ, սա Ձեզ տոնի առթիվ, ընտրությունները մեզ համար տոն պետք է լինեն, գնացեք ում ուզում եք ընտրեք»: Այդ ժամանակ միգուցե լինի արդար ընտրություն, թե չէ սպասել, որ ընտրողի գիտակցությունը բարձրանա, կամ կենսամակարդակն այնքան բարելավվի, որ կաշառք չվերցնի… ինչի՞ մասին է խոսքը, անգամ 500.000 դրամ ստացող պաշտոնյաները չեն կաշառքից խորշում, էլ ուր մնաց «չոր քարին նստած» ժողովուրդը: Բայց եթե ընտրակաշառքի փոխարեն պետությունն ինքը քաղաքացու քաղաքացիական պարտքը ֆինանսապես խրախուսի, դա կնպաստի ընտրությունների արդարացի անցկացմանը: Սա առայժմ ռոմանտիզմի ժանրից է, բայց մարդկային արժանապատվությունը չվիրավորող և թեկնածուներից կախման մեջ չդնող գործոն է:

  …Միջազգային դիտորդներն ընտրությունները բնորոշել են «միջազգային չափանիշներին համապատասխան»: Մի՞թե միջազգային չափանիշ է այն, երբ ընտրողը ստորագրում է մատյանի հակառակ դիրքից, առանց հստակ տեսնելու, թե ինչի դիմաց է ստորագրում, քանի որ ստիպված է «թարսից» կարդալ իր անուն-ազգանունը: Սա թերևս արվում է նրա համար, որ ընտրողը չհասցնի իր անունից բացի` հանկարծ այլ, քաղաքից բացակայող անուններ հայտնաբերել ու «խոչընդոտի» ընտրությունների «խաղաղ գործընթացը»:

                                                            

                                                                               Գայանե Հովսեփյան