понедельник, 16 мая 2016 г.

Եթե ,,պրոֆեսիոնալ ժյուրին,, է որոշում, էլ ո՞րն է համաժողովրդական քվեարկության իմաստը

Երեկ ,,Եվրանյուսը,, 2 իրարամերժ տեղեկատվություն հայտնեց  ,,Եվրատեսիլ-2016,,-ի վերաբերյալ::Առավոտյան տղամարդ-մեկնաբանը հայտնեց, որ Ռուսաստանը ներկայացնող Սերգեյ Լազարեւը 3-րդ տեղն է գրավել / ու անգամ շեշտեց, որ այդ հանգամանքը հանդիսականների շրջանում դժգոհություն է առաջացրել, քանի որ համակրանքը եղել է Լազարեւի կողմը /,իսկ կեսօրին կին մեկնաբանը Լազարեւին արդեն ,,գցեց,, 5-րդ տեղ / այստեղ են ասել՝,,Աջ ձեռքը չգիտե, թե ինչ է անում ձախը,,/:2-րդ տեղ գրավածին էլ հպանցիկ անդրադառնալով՝,,լավ տեղավորվեց,, ուկրաինական թեմաների մեջ ու սկսեց ներկայացնել, թե ինչ բուռն ցնծություն է Ուկրաինայում, որ իրենց ներկայացուցիչը առաջին տեղ է գրավել.թեպետ՝ներկայացվող տեսարաններում ցնծացող դեմքեր այնքան էլ շատ չէին.ավելին՝ներկայացված տեսարաններում լավ ,,նամռութ,, դեմքեր,, էլ կային, որոնց համար Եվրատեսիլը ,,հա եղած, հա չեղած,,:Ընդ որում, Եվրանյուսը երեկ կեսօրին խուսափում էր հայտնել, որ Լազարեւը համաժողավրդական քվեարկությամբ հաղթել է, բայց՝,,պրոֆեսիոնալ,, ժյուրիի կողմից է երրորդ տեղ ճանաչվել:Եվ ահա, այսօր, այն բանից հետո, երբ ռուսաստանյան լրատվամիջոցներից բացի, արդեն արեւմտյան թերթերն  էլ /գերմանական, բրիտանական / սկսեցին աղմկել ,,Եվրատեսիլի,, քաղաքականացման մասին /գերմանական թերթն անգամ գրել է, որ Ջամալայի երգն առհասարակ իրավունք չուներ հնչելու՝որպես քաղաքականացված /, նոր-նոր ,,Եվրանյուսում,, որոշեցին հիշատակել, որ Լազարեւը ժողովրդական քվեարկությամբ է հաղթել, բայց  ժյուրիի որոշմամբ երրրորդ տեղ է գրավել:Անգամ՝,,մեծահոգաբար,, թույլ տվեցին, որ ռուսաստանցի մի շարքային տիկին դժգոհություն հայտնի, որ երաժշտությունն էլ է քաղաքականացվում:Եթե ,,պրոֆեսիոնալ,, ժյուրին է որոշողը, էլ ո՞րն է համաժողովրդական քվեարկության իմաստը.միջազգային կապի միջոցների տնօրինության հարստացու՞մը՝SMS-ների միջոցով:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

пятница, 13 мая 2016 г.

AZAT ANKAKH: Ինչպես էր կազմավորվում Ազգային բանակը

AZAT ANKAKH: Ինչպես էր կազմավորվում Ազգային բանակը: ՆՎԻՐՎՈՒՄ Է ԱԶԳԱՅԻՆ ԲԱՆԱԿԻ ՍՏԵՂԾՄԱՆ 20-ԱՄՅԱԿԻՆ   Հայոց բանակի ստեղծման նախապատմությանը, կամավորական խմբերի մղած պաշտպանական մարտերին է նվիր...

четверг, 5 мая 2016 г.

,,Հիմա մենք ու՞մ դիմենք,,

/Աղբահանության անմխիթար վիճակը՝մեկ առանձին վերցրած շենքում/

Այսօր առավոտյան զանգահարեց Վանաձորի վետերան կանանց միության նախագահ,Լենինգրադի բլոկադայի մասնակից,երկարամյա քիմիագործ Հենրիետա Մխիթարյանը՝Վարդանանց 23 շենքի բնակչուհի,ով քանիցս է մամուլում եւ հեռուստատեսությամբ բարձրաձայնել իրենց շենքի եւ շքամուտքի կենցաղային խնդիրների մասին:Տվյալ դեպքում՝վերջինիս դժգոհությունը վերաբերվում էր աղբահանության անմխիթար վիճակին,որի առթիվ 1 շաբաթ առաջ ,,Լոռի,, հեռուստատեսությամբ հերթական տեսանյութն էր հայտնվել՝բնակիչների բուռն ելույթներով,բայց, ինչպես տեղեկացրեց վերջինս՝վիճակը նույնն է.աղբատար խողովակի մուտքը փակել են, իսկ աղբի մեքենան շաբաթական 1 անգամ է այցելում /փոխանակ՝օրվա մեջ 2 անգամ այցելի՝ինչպես այլ բակերի պարագայում.առավել եւս, որ աղբատարը չի գործում այդ շենքում, ու դեզ դրած աղբի՝պարկերով բեռնված, սատկած առնետների ու գարշահոտության մասին պատմող տեսանյութերի պակաս երբեւէ չի եղել/:Թե տեսանյութում, թե հեռախոսազրույցում Մխիթարյանը զարմանք հայտնեց, որ քաղաքի հակահամաճարակային կենտրոնից երբեւէ չեն այցելում՝իրենց դժգոհությունների կապակցությամբ:Ի պատասխան համապատասխան պաշտոնյաների նախանձելի հանգստության ու անդրդվելիության՝բնակիչները ստիպված են որպես բողոքի ձեւ՝աղբի վարձ չմուծել.տարիներ շարունակ /այնպես, ինչպես համանման այլ շենքերի բնակիչներ, որոնց մի մասի  դժգոհությունները նույնպես հնչել են վանաձորյան հեռուստաալիքներով /:,,Հիմա մենք ու՞մ դիմենք,,՝Մխիթարյանի հարցմանն ի պատասխան՝խորհուրդ տվեցինք դիմել Լոռու մարզպետարան՝որպես ,,բարձրագույն դուռ,,:,,Մարդ արդեն ամաչում էլ է՝էնքան էս ու էն հարցով բողոքում է,,-անկեղծորեն խոստովանում է Մխիթարյանը:Ի դեպ, վերջինս հասարակական ակտիվիստ է ՝սիրով մասնակցում է շաբաթօրյակների, ծառ ու ծաղկի, բնության ջերմ պաշտպան է, նաեւ՝հրաշալի գոբելենագործ, բայց՝վերջինիս հասարակական այլեւայլ  նախաձեռնություններն ավելի հաճախ աջակցություն չեն ստանում պետական կառույցներից կամ հ/կ-ներից.ավելին, երբեմն էլ սերնդակից կանայք՝գավառական մտածելակերպով,  ,,խրատում,,են, թե ,,Քո ի՞նչ գործն է, որ այդինչ հարցով խառնվում ես,,:Ահա այսպես հասարակական նախաձեռնությունները բախվում են բյուրոկրատական պատին ու գավառական մտածելակերպին /քանիցս էլ նամակագրություն է ունեցել վերադաս մարմինների հետ ՝ի պաշտպանություն այս կամ այն ոլորտում իրավունքների խախտման/:

...Քաղաքացիական ակտիվություն՝չի նշանակում, որ պարտադիր պետք է ցուցապաստառներով ու դրոշներով փողոց դուրս գան կամ ոստիկանության հետ բախումների մեջ մտնեն:Քաղաքացիական կամ հասարակական ակտիվիստը նաեւ նա է,ով պայքարում է իր կամ ուրիշների իրավունքների համար՝անկախ դրամաշնորհային,կուսակցական կամ պետական աջակցությունից, չի վախենում, որ դրա համար իրեն կարող են ,,թարս աչքով,, նայել՝գավառական մտածելակերպով մարդիկ կամ պաշտոնյաները:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

суббота, 23 апреля 2016 г.

Աստված մեծ է ու մեզ հետ է

Բլոգներս Ղարաբաղի նման են.սփյուռքում ավելի շատ են ճանաչում, քան՝Հայաստանում

21տարի է՝լրագրության ասպարեզում եմ.1995թ. տարեսկզբից սկսեցի վանաձորյան մամուլում թղթակցություններից ու թարգմանություններից՝մանկավարժական ինստիտուտի գրադարնի մատենագետի աշխատանքին զուգահեռ, հետո հասա մինչե՜ւ մեծ քաղաքականություն:5-րդ տարին է՝գրում եմ համացանցում.3 բլոգի հեղինակ եմ /AZAT ANKAKH, Լրագրողական նոթեր, Պատմաքաղաքական բլոգ/:Գրում եմ ու գրում.ոչ միայն բլոգներումս, այլեւ՝ֆեյսբուքում:Եթե մի ժամանակ տեքստերս նախապես էի հավաքում, հետո տեղադրում համացանցում, ապա հիմա պատահում է՝միանգամից եմ մտքերս հանձնում ֆեյսբուքին, ու այդ հանպատրաստից նյութերն ավելի մեծ լսարան են ապահովում, քան՝նախապես մշակվածները:Բլոգներս էլ Ղարաբաղի նման են.սփյուռքում ավելի շատ են ճանաչում, քան՝Հայաստանում /դատելով ընթերցումների աուդիտորիայից ու արձագանքներից/:Եվ ահա, մի անիրազեկ քաղաքացի /ում դեռ չէի հասցրել ինտերնետ-տիրույթի տվյալներս՝ինքնաշեն ,,վիզիտկայով,, , հանձնել՝  ինչպես ծանոթներիս մի մասի պարագայում /, հետաքրքրվեց.,,Գործից ես հա՞ գնում,, . քիչ էր մնում Օստապ Բենդերի ոճով ասեի՝,,Մի՞թե ես նման եմ մարդու, ով կարող  է այս կոռումպացված ու կլանիզացված հասարակարգում, ուր աստիճանաբար սկսում են կիսաֆեոդալական հարաբերություններ ձեւավորվել, ու պետական կամ որոշ մասնավոր ոլորտների աշխատողներն իրենց ստիպված են զգալ հոգով ստրուկի կարգավիճակում , իրեն  պետական համակարգում աշխատելու ,,շռայլություն,, թույլ տալ եւ ՀՀ ,,օրինավոր,, քաղաքացու նման ,,գլուխը կախ,,՝,,գործից տուն գնալ,,:Բայց՝դրա փոխարեն ասի՝,,Ո՞ր գործից,,:Ասում  է՝,,Դու դատարանում չէի՞ր աշխատում,,:Ասում եմ՝,,Վայ տնաշեն, էդ ո՞ր թվերի վրա ես մնացել, 25 տարի առաջվա՞, դատարանից հետո մի քանի տարի էլ ինստիտուտում եմ աշխատել՜...,,:Մարդ էլ կա՝ասում է ,,Դու ,,Առավոտում,, էիր չէ՞ գրում,,:Այս կարգի մարդիկ արդեն ինֆորմացվածության առումով երկրորդ պատվավոր տեղում են, քանի որ նրանց հիշողություններն արդեն 90-ակաների ու 2000-ականների կեսերում են պտտվում:Իսկ ամենահետաքրքիր ,,ռումբն,, այն էր, որ զրուցակիցս, պարզելով, որ ինտերնետում եմ գրում /ինչը փորձեցի մատչելի ձեւով ներկայացնել /, շարունակեց փորձել բացահայտել իր համար ամենակարեւորը.,,Այսինքն ո՞նց՝ ինտերնետում, չես վարձատրվու՞մ, բա ո՞նց, դու քո համար գրում ես հա՞,,:Սա նման էր նրան, որ ,,Երջանկության մեխանիկա,, ֆիլմում աղջիկ ուզելու գնացած Ռուբենին աղջկատերն ասեց՝,,Տղա ջան, բա դու կողմնակի եկամտից-բանից չունե՞ս,,:Ու էնքան փոշմանեցի, որ առաջին հարցից հետո՝,,Գործից ե՞ս գնում,, ՝չասեցի՝,,Հա՜,,:Պետք է ասեի ,,հա,, ու ,,պրծնեի,,:Դրանից հետո միգուցե հարց չտա՞ր,կամ էլ ո՞վ գիտե, այն ժամանակ էլ ասեր՝,,Էլի էնտեղ ե՞ս լինում,,:Է հա թող ասեր, ես էլ կասեի՝,,հա,,.ինչպես որ մի անգամ մեկին եմ ասել.մի օր մեկը հարցրեց, թե ,,Էլի էնտեղ ե՞ս լինում,, ասեցի՝,,հա,, ու դրանից հետո էլ հարց չտվեց, ես էլ չուզեցի իմանալ, թե իր իմացած ,,էնտեղը,, որտեղ է:Բա թե չէ արի ու զրոյից ,,նաղլ արա,, թե ինչպես եղավ, որ դու դարձար այլախոհ լրագրող, ու սկսեցիր կարեւորել ոչ միայն քո, այլեւ՝հասարակության խնդիրները, կամ քո խնդիրների համատեքստում հասարակության խնդիրներն էլ ներառեցիր՝գրիչիդ օգնությամբ, այդ ընթացքում ստիպված լինելով ղեկավարությանդ հետ տարաձայնությունների մեջ մտնել , քանի որ քո գրածները չէին բխում նրանց շահերից, ումից այս կամ այն կերպ կախման մեջ էր ղեկավարությունդ, ու ստիպված էիր մի դեպքում սեփական դիմումով դուրս գալ հիմնական աշխատանքից, մի դեպքում՝գործատուի կողմից պայմանագրի դադարեցման. մի դեպքում էլ՝բանավոր պայմանավորվածության խախտման, ու ոտք դնել համացանցային ազատ տիրույթ, որտեղ ոչ հսկող կա, ոչ գրաքննող, ոչ մտքերդ խուզող կամ քննադատական հոդվածներդ չտպելու դիմաց՝ սրա-նրա հետ գործարքների մեջ մտնող:Ամեն դեպքում՝չեմ զղջում սկզբունքներիս հավատարիմ մնալու համար:Աստված մեծ է ու մեզ հետ է.այնպես, ինչպես նաեւ իմ նման մտածող շատ ու շատ համախոհներ...Բա որ չեն ասում՝,,Հիմի ո՞րտեղ ես նստում, գործիդ տեղը ո՞րն է,,: ,,Գործիս տեղը,, ինտերնետն է   ,,նաչալնիկներս,, էլ Գուգլն ու ֆեյսբուքը:Դե արի ու էդ շա՜ տ հին մարդկանց բացատրի, որ ինտերնետում գրելու համար պարտադիր չէ, որ ,,գործի տեղ,, ունենաս.կարեւորը՝աշխատանքային ,,,գործիքներդ,,՝,,մեյլիդ,, ,,պարոլն ու լոգինը,, հետդ լինեն կամ քո մտքում, ու մեկ էլ՝տվյալ համակարգիչը հայերեն ծրագիր ունենա ու տեքստ հավաքելու քո նախընտրած ծրագիրը:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

четверг, 21 апреля 2016 г.

Վանաձորի կոմկուսում գտնում են, որ Արցախից ոչ մի թիզ հող չի կարելի հանձնել

        Իսկ Ռուսաստանին քարկոծելուն դեմ են

Ապրիլի 21-ին,Հայկոմկուսի Վանաձորի գրասենյակում կազմակերպված ասուլիսը երկրի պատերազմական վիճակին էր նվիրված եւ սոցիալ-տնտեսական խնդիրների վերհանմանն ու դրանց լուծման ուղիների առաջարկմանը:Բայց՝գլխավոր ,,մեխը,, թերեւս, հայ-ռուսական ,,դարավոր բարեկամությունն,, էր ու հնարավոր վտանգը՝այդ ,,բարեկամության,, գլխին կանգնած:Իսկ վտանգը, ըստ կոմկուսի առաջին քարտուղար Անդրանիկ Ղուկասյանի, մայրաքաղաքում հակառուսական ուղղվածությամբ ցույցերն են, որոնց ետեւին նա տեսնում էր ,,գրանտակերների,,: ,,Ի՞նչ է նշանակում Ռուսաստանի արտգործնախարարի դեմ երիտասարդներ հանել ու բողոքի ցույց կազմակերպել,,-հռետորական հարցադրում արեց վերջինս:Նա միաժամանակ գերագնահատեց ռուսական բանակի դերը՝հայ-թուրքական սահմանների պահպանման հարցում, ասելով, որ եթե ռուսը չլիներ, թուրքը վաղուց ,,վրա կտար,,:Մինչ ասուլիսի պաշտոնական մեկնարկն ու ասուլիսի ընթացքում էլ՝ լրագրողների եւ քաղկոմի առաջին քարտուղարի միջեւ բուռն բանավեճ տեղի ունեցավ, քանի որ լրագրողները պնդում էին, որ Ռուսաստանն իրավունք չուներ իր դաշնակից Հայաստանի ոխերիմ թշնամուն զենք վաճառել, որն էլ հետո ուղղվեց Արցախի ու Հայաստանի դեմ:Անդրադարձ եղավ նաեւ ՏԻՄ ընտրություններին.պարզվում է, դրանք յոթ սարի ետեւում չեն, եւ սեպտեմբերին կկայանա Վանաձորի ավագանու ընտրություն /հետո՝ընտրված ավագանու միջոցով՝քաղաքապետի/:Ու կոմկուսը պատրաստվում է առնվազն 15 անդամ ներկայացնել / այն դեպքում, երբ նախորդ ընտրություններին 2 թեկնածու էր լինում /:Ելնելով այն հանգամանքից, որ կոմկուսի շարքերն օրեցօր նոսրանում են, վանաձորյան հեռուստատեսության մեկնաբանը հետաքրքրվեց, թե արդյո՞ք կոմկուսը կարող է այդքան մարդ ներկայացնել,բանախոսն էլ հավաստիացրեց, թե անգամ 30-ի են պատրաստ: /Կարծում ենք, ավագանու անդամ ներկայացնելու հարցում չի կարելի առաջնորդվել գլխաքանակով կամ ,,Շատ լինի՝քիչ չլինի,, կարգախոսով, քանի որ ավագանու անդամը պետք է լինի քաղաքականապես գիտակից, քաղաքի ու բնակչության հոգսերով շահագրգիռ եւ հասարակությանը ոչ անհայտ մեկը:-Գ.Հ./:,,Ո՞րն է կոմունիստական հասարակարգի անցնելու ձեր մոդելը՝Հյուսիսային Կորեայի՞, թե՞ Ստալինի, կամ ...,,-ասելիքս չհասցրի ավարտել, քանի որ Հյուսիսային Կորեայի հիշատակումն իսկ արդեն բուռն ծիծաղ առաջացրեց՝մասնակիցների մոտ:,,Հյուսիսային Կորեայի եւ Ստալինի,,-ի հեճուկս կատակի տվեց Ղուկասյանն ու լրջությամբ ասաց, թե իրենց, սեփական մոդելով են առաջնորդվում, որ չպետք է լինի ոչ Հյուսիսային Կորեայից,եւ ոչ էլ՝Չինաստանից:Իսկ երբ գովաբանեց սոցիալիզմի առավելությունները, որոնք իսկապես եղել են, հարցրի, թե ինչու՞ կոմունիստները չեն միանում սոցիալիստական ուժերին եւ հրաժարվում ,,կոմունիզմ,, պիտակից, որ վանում է հասարակությանը, քանի որ մարդիկ շատ վատ հիշողություններ էլ ունեն կոմունիզմի հետ կապված, եւ կոմունիզմ ասելիս ոչ թե 70 տարվա սոցիալիզմի առավելություններն են հիշում,այլ՝ 30-ականներն ու ստալինյան ռեպրեսիաների տասնյակ հազարավոր զոհերին:Ղուկասյանն էլ ավելի ամրապնդեց... ասածս, ասելով, որ, ցավոք, երբ որեւէ բանավեճի ժամանակ հակամարտող ուժերից մեկը կոմկուսից է լինում, մյուս կողմն անպայման 37 թիվն է վերհիշում:Երբ բանախոսն սկսեց Ստալինին մեծարել / ում մեծադիր ու փոքր նկարներն  էլ փակցված են կոմկուսի պատերին, ինչից կարելի է ենթադրել, որ այստեղ Խրուշչովի կազմակերպած Մեծ Բեկումն ու Ստալինիզմին ,,սխալ հանելն,, ամենեւին էլ  ,,ասնավանի չեն,,այսօրվա կոմունիստների համար՝Ստալինից հրաժարվելու հարցում /,հիշեցրի, որ 1961թվին հենց իրենք՝կոմունիստներն են Ստալինի քաղաքականությունը սխալ հռչակել ու դատապարտել բռնաճնշումները:Բայց՝ Ղուկասյանը շարունակեց Ստալինին պաշտպանել.,,Էդ Ստալինը չէ՞ր ,որ Հայրենական պատերազմում հաղթեց,,/իսկ մենք կարծում ենք, թե ժողովուրդների ինտերնացիոնալ բարեկամությունն էր ու համախմբումը՝ֆաշիզմի դեմ:-Գ.Հ. /:Հարգելիսներս, Ստալինին փառաբանելով դուք ախր հակաքարոզչություն եք տանում հենց սոցիալիզմի դեմ,որի առավելությունները գովաբանում եք . ո՞նց կարելի է ստալինիզմը արդարացնել՝հոգուն մեղք վերցնելով, մարդկությունն ախր հիշողություն ունի, Գուլագ-Արխիպելագ է կարդացել, հազարավոր անմեղ աքսորվածների մասին պատմություններ իմացել, թե ինչ տանջանքներ են կրել բանտերում, իսկ դուք արդարացնում եք, թե Ստալինը թույլ է տվել, որ աքսորվածների ընտանիքներին էլ հետները Սիբիր տանեն, կամ՝իբր Ստալինը ,,չի իմացել,, թե ով է մեղավոր, ով՝ անմեղ, եւ 37թվի ,,մեղքը,, հիմնավորապես գցում եք հայ ,,ծախող,, ու բանսարկու , իրար վրա ,,մատերիալ գրող,,հասարակության վրա...

Ղարաբաղի հարցին անդրադառնալիս, բանախոսը նշեց, որ իրենք կողմ են Արցախի տարածքային ամբողջականության պահպանմանը եւ գտնում են, որ չպետք է թուլ տալ, որ մի թիզ հող անգամ ետ հանձնվի:Իսկ Արցախի բնակչության շրջանում նոր հանրաքվեի անցկացմանը դեմ են:,,1989թվին արդեն մի անգամ եղել է հանրաքվե, ու Արցախը ԳԽ որոշմամբ ճանաչվել է Հայաստանի մաս, հիմա ինչու՞ պետք է նոր հանրաքվե անցկացվի,,-զարմացավ բանախոսը, եւ լիովին համամիտ ենք այդ դիտարկմանը:Տնտեսական խնդիրների թվում մտահոգություն հայտնվեց, որ Վանաձորի մի քանի գործարաններ, որոնք սեփականաշնորհված չեն, լավագույնս թալանվում են՝անտերւթյան արդյունքում, եւ, բանախոսի կարծիքով, հարկավոր է, որ պետւթյունն այդ շինությունների նկատմամբ վերահսկողություն սահմանի:,,Իսկ ու՞մ հաշվեկշռում փոխանցեն այդ շինությունները՝քաղաքային համայնքի՞, թե՞ պետբյուջեի,,՝հարցիս պատասխանեց, որ տարբերություն չկա, թե ում հսկողության տակ այն կանցնի՝քաղաքապետարանի՞, թե՞ մարզպետարանի, կարեւորը, որ վերահսկողություն լինի ու անտերությունը կանխվի, եւ այդ համատեքստում հիշատակեց, որ տրիկոտաժի ֆաբրիկայի երբեմնի շենքի վրա... արդեն ծառ է աճել:,,Էդ էլ է՞ Ռուսաստանը մեղավոր,,- հեգնեց բանախոսը:Մինչ ասուլիսի սկսվելը, Ա.Ղուկասյանը ցավով հիշատակեց, որ կոմունիստների թիվը պակասել է եւս մեկով.Ռուսաստանում կաթվածի հետեւանքով մահացել է 1961թ.ծնված, ՀԿԿ Կենտկոմի պլենումի անդամ, վանաձորցի Ռոբերտ Նազարյանը՝աշխույժ, եռանդուն ու գործունյա մի անձնավորւթյուն, որ նախորդ ընտրություններում մշտապես ներկայացվում էր որպես ավագանու թեկնածու՝կոմկուսի կողմից:Նաեւ տեղեկացրեց, որ այսօր սահմանին զոհված զինվորներից մեկը վանաձորցի է եղել:Ա.Ղուկասյանը համաձայնեց, որ բանակ են զորակոչվել եւ առաջնագծում զոհվել հիվանդ, ֆիզիկապես անպատրաստ մարտիկներ, բայց՝գտնում էր, որ տեղին չէ հայտնել , թե ի՞նչ պահուստային զենք ունի Հայաստանը թշնամու դեմ, որ մինչ օրս չի կիրառում, բայց հպարտանում է այդ զենքով:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ


вторник, 29 марта 2016 г.

90-ականների կոլորիտ

Ստորեւ ներկայացվում են 90-ականերին մամուլում տպագրված իմ մի քանի երգիծական ստեղծագործություններ՝իրապատում հիմքի վրա

        ,,ԼԱՎ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆԱԿԱՆ ՍԵՄՈՒՇԿԱ,,

Վանաձորի փողոցներում արեվածաղկի սերմ վաճառող տարեց մի կին, տղամարդկային կոշտ ու կոպիտ ձայնով արդեն քանի տարի է՝գովազդում է ոչ միայն իր ապրանքը, այլեւ՝ամեն ինչ.,,Լավ խարակած սեմուշկա՜...,,    ,,Անկախ Հայաստանի սեմուշկա՜...,,:Երիտասարդների հանդիպելու դեպքում ,,կենացները թանկանում են,, ու նա ողջ ուժով բղավում է.,,Երիտասարդական սեմուշկա՜...,,  եւ նույնիսկ՝,,լավ ֆիգուրով սեմուշկա,,:Այս վերջին բացականչությունը հարուցում է շրջապատի բարձրաձայն քաջալերանքն ու ոմանք հիշեցնում են՝,,Կասանդրայի սեմուշկա՜...,, իսկ արեւածաղիկ վաճառողն իր հերթին ուղղում է մտցնում՝ասելով.,,Չէ, տղա ջան, ,,Զամարաշկայի,, սեմուշկա,,:Չնայած քաղաքի ,,Լաչինի միջանցք,, կոչվող բացօթյա առեւտրի հատվածում, կրպակներում տեղադրված ռադիոբարձրախոսներից մշտապես հնչում էին ԱԺ նիստերի քննարկումները, այնուամենայնիվ, արեւածաղկի սերմ վաճառող կինը երբեւէ չէր ասել ,,Ազգային ժողովի սեմուշկա,,, մինչեւ...վերջերս, երբ հանկարծ քաղաքականությունը նրան էլ պարուրեց ու արդեն սկսեց կանչել.,,Լավ խորհրդարանական սեմուշկա,, ինչից կարելի է եզրակացնել, որ խորհրդարանի նիստերը, դժբախտաբար, սկսել են բրազիլական սերիալների կարգավիճակ ստանալ:

,,Առավոտ,    1999թ.դեկտեմբեր

----------------------------------------------------------------------------

ՄԵՆՔ ԵՆՔ՝ ՄԵՐ ՍԱՐԵՐԸ-2

Վանաձորի արդյունաբերական շուկայում ոմն քաղաքացի՝ալկոհոլի ազդեցության տակ, բուռն վիճաբանության մեջ մտնելով սեփական կնոջ հետ, հայհոյեց, ապա զայրացած շրջեց վերջինիս անձնական տիրույթներում գտնվող վաճառասեղանը՝իր եղած-չեղածով, իսկ վերջում հրամայեց չքվել այդտեղից եւ ,,տուն կորչել,,:Ականատեսների վկայությամբ՝նման անակնկալները ,,խեղճ կնկա,, գլխից անպակաս են:Իր կինն է, իր կնոջ վաճառասեղանն է, այսինքն՝համարյա թե իր վաճառասեղանն է, սակայն ի՞նչ երաշխիք, թե նա վաղը չի շրջելու ուրիշի կնոջ վաճառասեղանն ու ապրանքները, պետության ապրանքները, եւ ինչու՞ հասարակությունը մինչեւ հիմա իրավունք չունի ,,մտնել նրանց մատի ու մատանու արանքը,,:...Իսկ զայրացած կնոջն այլ ելք չէր մնում, քան՝շրջակայքում փնտրտուքներ կատարել՝ամուսնուն ,,էդ օրը գցողներին,, հայտնաբերելու եւ մի լավ խայտառակելու ուղղությամբ:

,,Առավոտ,, 3.07.1998թ.

--------------------------------------------------------------------------------

ԱՇԽԱՏԱՎԱՐՁԻ ՓՈԽԱՐԵՆ՝ԾԽԱԽՈՏ

Ամանորի նախօրյակին ,,հաճելի,,նվեր ստացան մանվածքային ֆաբրիկայի աշխատողները:Մի քանի ամսվա աշխատավարձի փոխարեն յուրաքանչյուր աշխատողի տրվեց Հորդանանի արտադրության ,,Գոլդ սթար,, տեսակի 20 տուփ ծխախոտ: ,,Չար լեզուներն,, ասում են, որ ,,սեւ շուկայում,, 65-70դրամ արժեցող այդ ծխախոտները ,,ոչ ծխվում են, ոչ ծախվում,,:

,,Վերածնունդ,, թերթ, 30դեկտեմբերի, 1994թ.

-----------------------------------------------------------------------------

             ՏԱՐԱԴՐԱՄԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

,,Լաչինի միջանցքի,,   , կենտրոնական շուկայի եւ փոխանակման հարակից կետերի ամենամոտակա տվյալներով՝ ռուսական մաշված ռուբլին գնվում է 50 տոկոս զեղչով, ,,սաղացվում,,՝80-ով:

 5, 10, 20 համարանիշ ունեցող ամերիկյան մանր դոլարները մեծահոգաբար գնվում են առանց զեղչի, վաճառվում...տոկոսով:

Ամերիկյան 50 եւ 100դոլարանոց թղթադրամները ,,միջանցքում,, գնվում են 10 տոկոս զեղչով եւ փոխանակման կետերին ,,սաղացվում,, առանց զեղչի:

Ռուսական 1000ռուբլիանոցները մի կերպ վաճառվում եւ մի կերպ վճարվում են:

,,Վերածնունդ,, թերթ, 14 փետրվարի, 1995թ.

----------------------------------------------------------------------

                   ,,ՊՈԼԵ ՉՈՒԴԵ՞Ս,,

Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատների զածր գնի՝տեւական ժամանակով կայունացումը հիշեցնում է հայտնի հեռուստախաղը:Իրականում 20000դրամ արժողությամբ այդ սերտիֆիկատները շուկան ժողովրդին առաջարկում է հանձնել մի քանի անգամ պակաս գներով:Ժողովուրդը / նրանք, ովքեր դեռ չեն իրացրել այն կամ ներդրել արտադրության մեջ/, համառորեն հրաժարվում է՝սպասելով ,,մրցանակի,,:,,Շահելու,,  հավանակնությունը, սակայն, շատերի մոտ փոքրացավ՝վերջերս մի պաշտոնյայի կողմից արված այն հայտարարությունից հետո, թե՝,,այնուամենայնիվ, դրանց գինն առաջիկայում չի նվազի,, ինչը ենթադրել է տալիս, թե չի էլ ավելանա, ինչպես մի ժամանակ պնդում էին ,,լավատեղյակները,,:

1996թ.անտիպ նյութերի արխիվից

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ



среда, 16 марта 2016 г.

Ամեն պարը պարեցինք՝մնաց համատիրության ,,կույր-աղիք,, վարձը

Համատիրության աշխատողը պնդում է, որ կառավարությունը շենքերի տանիքների նորոգման համար գումար չի հատկացնում

Ամենեւին չէի կասկածում, որ տեղական իշխանությունների ,,թանին թթու ասող,, հերթական հոդվածներիս հերթական ,,արձագանքն,, էլ իրեն սպասեցնել չի տա:Եվ ահա, երեկ, համատիրության ,,բարիշնյաներից,, մեկն ինձ ,,բռնեցրեց,, մեր շքամուտքում, ու ճշտելով, որ ,,խնդրո առարկա,, բնակարանի ապրողներից եմ, դժգոհեց,որ ես ոչ մի անգամ դուռը չեմ բացում, ու հիշեցրեց, որ մենք ,,շատ մեծ գումար ենք պարտք,,համատիրությանը՝որպես ,,սպասարկման վարձ,,:,,Էդ ո՞ր գումարի մասին է խոսքը, էն որ թղթի վրա գրում եք ու աճեցնու՞մ,բայց դուք ինձ հետ պայմանագիր ունե՞ք, որ պետք է սպասարկեք,, ՝այս եւ համանման այլ հարցերիս՝պատասխանեց.,,Եթե գտնում եք, որ պարտք չեք, ինչի՞չեք դատի տալիս,,.այս խորհուրդն անխտիր տալիս են բոլոր նրանց, ովքեր համատիրության վարձը ,,պրիզնատ,, չեն գալիս՝այն համարելով չհիմնավորված:10-15 րոպեանոց զրույցը, որ սկսեց ,,լեզվամարտի,, վերածվել,ամբողջությամբ վերարտադրելն,ինչ խոսք, գլխացավանք է, միայն կարող եմ հիշել, որ աննկատ ու սահուն անցավ ,,դու,,-ի,եւ երբ այդ առթիվ դիտողություն արեցի, արդեն վերին հարկ էր բարձրացել ու սկսեց լեզվակռիվը շարունակել վերին հարթակից:Զրույցի ընթացքում էլ ինձ մեղադրեց...ստախոսությա մեջ, թե իբր ես ստում եմ, երբ ասում եմ,որ շենքում եղած ջրի վթարների ժամանակ առձեռն մուծումներ չենք կատարել՝վթարը վերացնելիս / չէի կարող ասել՝,,վայ աչքներդ բռնի մուծած գումարները,, քանի որ ջրի վթարի համար հավաքված գումարները մասնավոր կարգով էին հավաքվել, որից երեւի թե համատիրությունը ,,խաբարություն չունի,,/: Եվ սա՝այն դեպքում, երբ ինքն ընդամենը երկու տարվա աշխատող է/ իբր, քանի որ ինձ թվում է՝ավելի ուշ է ընդունվել /, իսկ ես՝34 տարվա բնակիչ:Երբ վկայակոչեցի, որ ի՞նչ հիմքով են սպասարկման վարձ որոշում ըստ սենյակների քանակի, եթե իրենք բակիչների սենյակներում սպասարկում չեն իրականացնում, այս հարցին պատճառաբանեց, թե ,,տանիք են նորոգում, սենսորային լուսավորություն են քաշել,,.Նախ՝սենսորային լուսավորությունն ինչ-որ ծրագրով է արվել՝պետական թե դրամաշնորհային, իսկ տանիքների նորոգման համար կառավարությունը գումարներ է հատկացնում, բայց, պարզվեց, վերջինս կառավարության արածն էլ էր ,,ուրանում,, ու զրույցը միտինգի վերածելով՝բղավեց.,,Կառավարությունը ոչ մի կոպեկ չի տալիս, էդ ի՞նչ մեծ կարծիքի ես կառավարության մասին,,,: Հարցիս՝,,Դու կարո՞ղ ես ապացուցես, որ չի տալիս,, / դե քանի որ ինքը ,,դու,,-ի էր անցել՝երբ որ ոչ հորս կողմից էր բարեկամ, ոչ՝մորս, ուստի ես էլ իր նման վարվեցի /՝ասաց.,,Իսկ դու ապացուցիր, որ տալիս է,,: Ասի՝,,Ու՞մ ապացուցեմ, քե՞զ,,:Երբ հիշեցրի, որ այս անիմաստ խոսակցությունն ունեցել եմ նաեւ նախորդ աշխատողի հետ՝հեռախոսով / ի դեպ, նախորդ աշխատողն ավելի բարեհամբույր ու քաղաքավարի էր, երեւի դրա համար էլ ազատել են/ ասաց՝,,Դու նախորդին էլ չես վճարել, բոլորը մուծում են էստեղ, բացի քեզնից,,:Ի պատասխան՝ասացի, որ ,,լավ եմ անում՝չեմ մուծում , ու ոչ միայն ես, այլեւ՝շատերը քաղաքում, ովքեր այդ վարձը համարում են չհիմնավորված,,,:Ի՞նչ ,,սպասարկման վարձի,, մասին է խոսքը, եթե շենքերն անկախությունից ի վեր՝անգամ հավաքարար չունեն, եւ այդ գործն էլ են բնակիչներն անում , ու դա անգամ հարեւանական վեճուկռիվների առիթ է դարձել:Իսկ ամենավատն ու վիրավորականը, կրկնում եմ, այն էր, որ նա ուղիղ երեսիս նայելով՝մի քանի անգամ սկսեց շքամուտքով մեկ բղավել՝,,Սուտ ես ասում,,.այնպիսի տպավորություն էր, թե ես նրա համար ոստիկան էի, ինքն էլ ակտիվիստ Գասպարին էր ու վրաս բղավում էր՝,,Սուտ ես ասու՜մ...,,:Չնայած վերջինս իմ պահանջով ներկայացավ, բայց քանի որ ,,գործ տալու,, ,,խասյաթ,, չունեմ, նպատակահարմար չեմ գտնում անունը նշել, միայն ինձ հետաքրքիր է, թե իրո՞ք կառավարությունը շենքերի նորոգման համար գումար չի տալիս: Այդ դեպքում ինչու՞ են անվերջ հեռուստատեսությամբ տարփողում, որ տանիքների նորոգման գումարներ են հատկացվում համատիրություններին:

Էս հատած-հանգած քաղաքի ու անեկամուտ բնակչության վրա, որ մնացած վարձերի տակից է հազիվ դուրս գալիս կամ չի գալիս ու պարտքերի տակ ճկռում է՝ բերել են արտասահմանյան ,,կոնդոմինիումի,, մոդել են փաթաթել.միգուցե դա արտասահմանում հաջողություն է ,,բռնել,, բայց Հայաստանում, դատելով նաեւ մայրաքաղաքում համանման բողոքներից, հաստատ քննություն չի բռնել:Դե եթե արտասահմանյան մոդել եք բերել, արտասահմանյան էլ վարվելակերպ սովորեցրեք աշխատողներին, ոչ թե 2 տարվա աշխատողը 34 տարվա բնակչին մեղադրի ստախոսության մեջ.մեկ հարցնող լինի՝աղջիկ ջան, էդ քանի՞անգամ ես ինձ բռնեցրել ստախոսության մեջ, ե՞րբ եւ որտեղ:

...Իսկ էդ համատիրությունը ո՞րտեղ էր, երբ անցած գարնանը մեր բնակարանում ջրի վթար տեղի ունեցավ՝ջրի մեծ ճնշման պատճառով, եւ ուշ երեկոյան մի կերպ ջրմուղից մասնավոր կարգով կարողացանք վարպետ բերել, որ վթարը վերացրեց:Եթե երեկոյան ժամերին տեղի ունեցող վթարներն էլ են քաղաքացիներն իրենց ուժերով վերացնում, էլ համատիրության ,,սպասարկման վարձի,, իմաստը ո՞րն է:Շքամուտքի աստիճաներն են արդեն սկսել կամաց-կամաց թափվել՝նրանք տանիքներից են կպել՝պոկ չեն գալիս:Ընդհանրապես լավ կլինի,եթե մայրաքաղաքի օրինակով մի կենցաղային շտապօգնություն էլ Վանաձորում լինի, որ մարդիկ վթարների ժամանակ իմանան, թե ում կանչեն այն ժամին, երբ արդեն հիմնարկներում աշխատանքն ավարտված է լինում:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ