суббота, 13 сентября 2014 г.

Քիմիական համալիրի ճակատագիրն՝անորոշության մեջ. 8 տարի շարունակ

2000-2007թվերին մամուլում հանդես եմ եկել Վանաձորի քիմիական համալիրին / որի մեջ ոչ միայն քիմգործարանն է մտնում, այլեւ ՝քիմմանրաթելերի գործարանն ու ՋէԿ-ը / շուրջ 14 հրապարակումներով: Ստորեւ ներկայացվելիք հոդվածը դրանցից մեկն է ՝2006 թվի սեպտեմբերի 1-ին ,,Փակագիծ,, օրաթերթում գրված, որտեղ ի մի են բերվել քիմգործարանին առնչվող վկայություններ ՝ մամուլից: Ներկայացվելիք հոդվածը, որի հրապարակումից անցել է 8 տարի, ցավոք, արդիական է նաեւ այսօր, քանի որ մինչ օրս էլ շարունակվում են աշխատողների բողոքի ցույցերը ՝ աշխատավարձերի չվճարումների առնչությամբ, մինչ օրս էլ անհայտ է գործարանի հետագա ճակատագիրը, իսկ երեկ էլ հեռուստատեսությամբ ականատես եղանք, որ հերթական անգամ աշխատողներին 1 ամսվա աշխատավարձ են խոստանում , ու դեռ հարց է, դա էլ կտա՞ն, թե՞ էլի կասեն ՝,,մոժետ բիծ զավտրա, ա մոժետ բիծ ՝պոսլե զավտրա,,. այնպես, ինչպես ողջ գարնան-ամռան ընթացքում: Ու ոչ միայն աշխատավարձ է խոստացվել աշխատողներին, այլեւ ՝հստակ ինֆորմացիա գործարանի հետագա ճակատագրի մասին: Իսկ այժմ ընթերցողների ուշադրությանն ենք ներկայացնում քիմիական գործարանի պարբերական ցույցերի ու ճակատագրի անորոշությանն առնչվող նյութը ՝դեռեւս 2006թվի մամուլից:                                                                                                                                                                                           ՔԻՄԻԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐԻ  ՃԱԿԱՏԱԳԻՐՆ՝   ԱՆՈՐՈՇՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ                                                               Օգոստոս ամսին բողոքի հերթական ակցիան էին կազմակերպել Վանաձորի ,,Պրոմեթեւս--Քիմպրոմ,, համալիրի աշխատողները / նախորդ ցույցերը 2005 թվի գարնանն էին /: Այս ցույցը նախորդներից տարբերվում էր նրանով, որ ցուցարարներին միացել էին նաեւ...համալիրի տեղական ղեկավարները: Նրանցից գլխավոր ինժեները նույնիսկ հրապարակավ հայտարարեց աշխատողներին.,,Ես ձեզ հետ եմ,,: Բողոքավորների դժգոհությունն էր հարուցել այն, որ իրենց համար անորոշ է համալիրի ճակատագիրը             / դժվար է ստույգ հիշատակել, թե քանի անգամ է առեւտրի եւ տնտեսական զարգացման նախարարը ԱԺ ամբիոնից խոստումներ տվել ՝համալիրի աշխատելու վերաբերյալ՝վերջինիս հերթական պարապուրդից հետո/  : Հիշեցնենք, որ շուրջ 2 տարի է, համալիրի 50 տոկոս բաժնետոմսերը մի սեփականատիրոջից մյուսին են անցնում, իսկ հիմա ընդհանրապես անհայտ է, թե ո՞ւմ են անցնելու դրանք, որոնք, ըստ տեղեկությունների, առայժմ կառավարության ձեռքին են: Համալիրի աշխատողներին վրդովվեցրել էր այն, որ գործարանի եկամուտները տնօրինողներն ամենեւին չեն մտածում նրանց մասին, ովքեր իրենց աշխատուժն են ներդրել այդ եկամուտների ստեղծման համար:,,Երեւանից գալիս են էստեղ՝խոպան անում-գնում,,-դժգոհեց աշխատակիցներից մեկը ՝ համալիրի եկամուտները տնօրինողների մասին: Օգոստոս ամսին Վանաձոր կատարած այցի ժամանակ ՀՀ նախագահը, ի պատասխան համալիրի ճակատագրի մասին ավանդական, չարչրկված հարցի, կրկին համբերության կոչ արեց: Մինչդեռ մարդիկ զարմանքով նկատում են.,,1998 թվից էս կողմ, ինչ սեփականաշնորհվել է, ասում են ՝ համբերեք.ինչքա՞ն կարելի է համբերել,,: Հիշեցնենք, որ քիմիական համալիրի թեման, սկսած 1998թվից, թե նախագահական, թե ՏԻՄ ընտրությունների ժամանակ իշխանությունների քարոզչության բաղկացուցիչ մասն է կազմում. որն, իբր թե 5-6 հազար աշխատատեղ ստեղծելու հեռանկար ունի: Իսկ 2003թվից այդ թեման ընդդիմության հակաքարոզչության բաղկացուցիչ մասն է կազմում: Հետաքրքիր է, որ իշխանությունների կողմից շարունակաբար որպես առավելություն է դիտվում այն, որ քիմիական համալիրը 1998թ.սեփականաշնորհելուց հետո վերականգնվել է, եւ նրա նկատմամբ հետաքրքրություն կա ՝գնորդների կողմից: Այս հանգամանքը շեշտեց նաեւ ՀՀ նախագահը ՝ օգոստոս ամսին Վանաձոր կատարած այցի ժամանակ:Իսկ պատմական փաստերն ապացուցում են, որ համալիրը 1988թվի երկրաշարժից հետո լիարժեք պարապուրդի մատնված չի եղել:Ահավասիկ, 1998թ.Լոռու մարզպետարանի կողմից կազմված մի տեղեկագրում՝,,Սպիտակի երկրաշարժ ՝1988-1998թթ.,, նշվել է.,,Երկրաշարժից հետո Վանաձորում կառուցվել է 1 եւ վերականգնվել են բոլոր արդյունաբերական ձեռնարկությունները, բացի տրիկոտաժի ֆաբրիկայից,,: Պատմական մի աղբյուր էլ հավաստում է, որ 1991թ.Կիրովականի քաղխորհուրդը որոշում է ընդունել ,,Հանձնարարել ,,Ռուբին,, գործարանի ղեկավարությանը ս.թ.հունիսի մեկից 3 տարի ժամկետով վերաշահագործարկել կալցիումի կարբիդի արտադրության 1 վառարանը,, / գրել է Վանաձորի ,,Վերածնունդ,, թերթը 1991թ. մարտի 9-ին/: Որոշման մի կետով էլ առաջարկվել է ՀՀ նախարարների խորհրդին ,,ապրանքային կարբիդի իրացումից հանրապետության բյուջե ներմուծվող վալյուտային միջոցների 50 տկոսը թողնել Կիրովականի քաղխորհրդի տնօրինության տակ,,:  ,,Արդեն իր աշխատանքներն է վերսկսել ,,Ռուբին,, գործարանը, արտադրում է կարբիդ ու թթվածին,,- սա արձանագրել է նույն թերթը ՝1992թ.: Քիմիական համալիրի կազմի մեջ մտնող քիմգործարանի, քիմմանրաթելերի գործարանի եւ ՋԷԿ-ի ՝մինչեւ սեփականաշնորհվելը առանձին փուլերով աշխատելու ապացույցը այդ գործարանների աշխատողների ՝նախկինից եկող աշխատավարձերի պարտքերն էին, որոնք մաս-մաս սկսեցին վճարել միայն այն բանից հետո, երբ աշխատողներն այդ առթիվ բողոքի ցույցեր կազմակերպեցին: Ընդհանրապես, սեփականաշնորհվելուց հետո  համալիրում աշխատավարձերը, որպես կանոն, տրվել են կռիվ-ղալմաղալով, բողոքի ցույցերով կամ դատարանի միջամտությամբ: Ժամանակ առ ժամանակ էլ Լոռու մարզպետը կամ մարզային դատախազությունն է միջամտել աշխատավարձերի վճարման համար: Այս պայմաններում պարզապես զավեշտ էր ժամանակ առ ժամանակ հեռուստատեսությամբ ցուցադրվող մկրատաժապավենային արարողությունները գործարանի բացման կամ վերաբացման առթիվ, եւ կամ ժամանակավորապես աշխատող որեւէ արտադրամասի աշխատանքը հեռուստատեսությամբ ցուցադրելը: Ի դեպ, ՀՀ նախագահը Վանաձորում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ, համալիրում ստեղծված իրավիճակի առթիվ խոստովանել է.,,Տարիներ են անցել, բայց սայլը տեղից չի շարժվում,,: Հատկանշական է, որ 2000թ.Վանաձորի ներկա քաղաքապետի կողմից համայնքի ավագանին ,,Վանաձորի պատվավոր քաղաքացու,, կոչում էր շնորհել համալիրի տնօրեն Սենիկ Գեւորգյանին: Իսկ հիմա այդ նույն քաղաքապետը դատական գործընթաց է սկսում ,,Պրոմեթեւս-Քիմպրոմի,, դեմ ՝պահանջելով համայնքային բյուջեին ունեցած համալիրի պարտքը՝170միլիոն դրամ / եւ դրա դիմաց պահանջում է համալիրի տնօրինության տակ գտնվող ունեցվածքը. հանրակացարանի շենքը, ջրավազանը /: Հետաքրքիր է, որքա՞ն է կազմում ,,Պրոմեթեւս-Քիմպրոմի,, կողմից 2000թ.Վանաձորի բնակտնտեսությանը նվիրած 8000հատ ,,շիֆերի,, / տանիքների նորոգման նպատակով / գինը: Ընդհանրապես, նման նվիրատվությունն էլ էր անհասկանալի այն դեպքում, երբ այդ տարիներին համալիրի աշխատողների աշխատավարձերի հսկայական պարտքեր կային կուտակված, որի կապակցությամբ անվերջ բողոքներ էին ուղարկվում վերադաս մարմիններին:                                           ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ  / 1.09.2006թ.                 ,,Փակագիծ,,օրաթերթից /                    

четверг, 11 сентября 2014 г.

Ձվի ,,կուրսը,, բարձրացել է, դոլարի կուրսն ՝իջել

Սեպտեմբերի սկզբին Վանաձորում գնաճի ակնհայտ դրսեւորումը ձվի շուկայում էր: Ընդ որում ՝լայն սպառման համար նախատեսված եւ առաջին անհրաժեշտության սննդամթերք հանդիսացող ձվի գինն սկսեց բարձրանալ դեռ հուլիսի վերջից ՝հարուցելով սպառողների զարմանքը, թե ,,ամառվա էս շոգին ձվի գինը բարձրացնում են,,. նվազագույն 40 դրամից դարձավ 50, հետո էլ ՝55 դրամ, ու հիմա նվազագույն գինը կանգ է առել 65-ի վրա...Ամենայն հավանականությամբ, սա ոչ միայն ընդդիմության ու տնտեսագետների կողմից ամիսներ առաջ ենթադրվող գնաճն է, երբ ասում էին, թե էներգիայի օգոստոսյան թանկացումն իր հետ շղթայական  թանկացումներ է բերելու, այլեւ ՝տեղական արտադրողների հերթական ,,խաղիկները,,. թերեւս, վերջիններս շահարկում են ոչ միայն էներգիայի թանկացումը, այլեւ՝սկսել են իրենց ,,խաղի կանոնները,, թելադրել, ոգեւորվելով այն հանգամանքից, որ ներկրվող հավկիթների վերջը տվեցին, ու հիմա ,,դրության տերն,, իրենք են, եւ կարող են անգամ ձվի դեֆիցիտի պատրանք ստեղծել: Ձվի շուկան միակ ոլորտը չէ, որտեղ թանկացում է սկսվել: Չնայած բանջարեղենի դեֆիցիտ չկա, այլեւ անգամ ՝ սպառման խնդիր, ՝ ի դեմս կարտոֆիլի, լոլիկի ու կանաչ պղպեղի, սակայն սրանց գինն էլ է թանկացել ՝50-100դրամով   1 կգ-ի մեջ                     /հնարավոր է, այս ոլորտի տնօրինողներին էլ ոգեւորել է Ռուսաստանում սպառման շուկայի հայտնությունը ՝ռուսաստանցի գործարարների միջոցով / ինչի առթիվ հեռուստատեսությամբ  հաղորդում ներկայացվեց /: Չնայած ,,թթվի սեզոնը,,  ,,պաշտոնապես,, դեռ չի սկսվել, սակայն ոմանց մտքով էլ անցել է ,,էն գլխից,, սխտորի գինն ավելացնել ՝հասցնելով 1000դրամի, իսկ հետո, երբ որ ,,դեղին աշունը,, գա, միգուցե ավելի ,,վերեւ քշել,,:Առայժմ չեն թանկացել  արեւի տակ որակազրկվող ձմերուկն ու սեխը, ինչպես նաեւ ՝էժանության մոնոպոլիա ունեցող հայտնի ընկերության սուրճի գինը, որ մնացել է նախկին թանկացած ,,կուրսի,, վրա:Որոշ մսամթերք արտադրողներ էլ  շտապեցին  մսամթերքի գինը թանկացնել: Հացի շուկայում առայժմ ծանր վիճակ է ՝արտադրողների համար, քանի որ որոշ կետերում այնքան դժվար է հացն սպառվում, որ անգամ զեղչեր են երբեմն անում: Իսկ այ, տեղական խմորեղեն արտադրողներից մեկն արդեն 100դրամով ավելացրել է գինը ՝1 կգ-ի մեջ: Սովորաբար, երբ դոլարի կուրսը բարձրանում է, գների բարձրացում է տեղի ունենում, սակայն սեպտեմբերի սկզբին հակառակը տեղի ունեցավ. առայժմ գներն են բարձրացել, իսկ դոլարի ու եվրոյի կուրսն, ընդհակառակը, իջել է փոքր-ինչ:Իսկ սա նշանակում է, որ առաջիկայում կարող է գներն էլի բարձրանան ՝երբ որ դոլարի կուրսը որոշեն բարձրացնել: Շուկայական մաֆիա ունենք ՝ աշխարհը չունի:                                                                                                                                                    ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

вторник, 9 сентября 2014 г.

Ձորագետավանում գտնվող կամուրջն ՝ աղետալի վիճակում. ճաղերը թափված, ափսեաչափ անցքը վրան

Սեպտեմբերի 8-ին Լոռու մարզի Ձորագետավան այցի ժամանակ պարզվեց, որ ավանի տարածքում, Վանաձոր-Ալավերդի մայրուղու վրա գտնվող կամրջի վիճակն էլ ավելի աղետալի է: Ճաղերն ամբողջությամբ թափված կամուրջը, որի մասին քանիցս ահազանգել ենք վերջին 3 տարում եւ անգամ ՝կամրջի վիճակը պատկերող լուսանկարներ զետեղել հոդվածին կից / տես սույն բլոգի ,,Վթարային կամուրջ ՝Վանաձոր-Բագրատաշեն մայրուղու վրա,,  30.08.2012թ. հոդվածը /, հիմա էլ նոր փորձության առաջ է կանգնած. կամրջի վրա, ուղիղ Փամբակ գետին նայող մի ափսեաչափ անցք է գոյացել, որ մեկ տարի առաջ դեռ մատիտաչափ էր:Իսկ կամրջի վրայով շարունակում են երթեւեկել ծանրաքաշ ,,ֆուռեր,,՝ վտանգելով թե իրենց, թե  կամուրջը, ու միաժամանակ խցանումներ առաջացնելով անբարեկարգ ու չլուսավորվող  2 թունելներում ՝  Թումանյան կայարան-Ձորագես ճանապարհահատվածում գտնվող:Հետաքրքիր է, այս կամրջով պարբերաբար իրենց ծառայողական մեքենաներով անցնող բարձրաստիճան պաշտոնյաները, պատգամավորները, նախարարները, որոնք երբեմն էլ հյուրընկալվում են ավանում գտնվող Թուֆենկյան հյուրանոցում, արտագնա խորհրդակցություններ անցկացնում այդտեղ,  անտեղյա՞կ են կամրջի վիճակից:Քանիցս էլ արտակարգ իրավիճակների նախարարն է անցել  այդ կամրջով ՝Լոռվա ճանապարհներին տեղի ունեցող սողանքների առնչությամբ:Մի՞թե ծայրաստիճան աղետալի վիճակում գտնվող կամրջի վիճակն արտակարգ իրավիճակների ,,ժանրից,, չէ: Թե՞ պետք է անպայման ինչ-որ մեկի մեքենան կամրջից գլորվի գետը / թեպետ դա էլ է պատահել / կամ կամուրջը փլվի, որ արտակարգ իրավիճակ համարվի, որից հետո միայն ուշացած ,,միջոցներ ձեռնարկվեն,,:Դեռ անցած տարի պետական մակարդակով խոսակցություններ էին գնում, որ կամուրջը շուտով կնորգվի, անգամ ՝ հենապատնեշներ էին բերել-թափել կամջի մոտ, որ , թերեւս, արդեն կիսով չափ անպետք կլինեն: Բայց առ այսօր ՝ սայլը տեղից չի շարժվում: ,,Աստված ոչ արած, որ հանկարծ կռիվ ըլի, տանկը դետը կարալ չի անց կենա,,-մտահոգություն է հայտնում ավանի տարեց բնակիչներից մեկը:Հատկանշական է, որ կամրջի վրայով մի հարյուր անգամ լրատվամիջոցներ էլ կլինեն անցած, նկարահանողներ, բայց որեւէ ռեպորտաժում խոսք անգամ չի գնացել կամրջի վիճակի մասին:Բացի այն, որ ֆեյսբուք եւ Թվիթեր ցանցերով կամրջի մասյն պատմող բլոգային նյութերը տարածել եմ, նաեւ մեկ տարի առաջ ,,Հայլուրի,, թղթակցին  Ֆեյսբուքով հաղորդագրությամբ խորհուրդ տվեցի  նկարահանել կամուրջը / միգուցե նկարահանել է, բայց ՝չեն թույլ տվել հեռարձակել, ինչը նույնպես մտահոգիչ է /: Միայն 2 թե 3 տարի առաջ  Լոռվա ինտերնետային կայքը նկարահանել էր կամրջից թռած ու գետում հայտնված ավտոմեքենան, որի հարվածի արդյունքում էլ պոկվել էր կամրջի վերջին, թե նախավերջին ճաղերից մեկը:                                                     ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

вторник, 2 сентября 2014 г.

Ձկնաբուծարանի պոմպի աղմուկին, սառը հոսանքին ու սուր ձկնահոտին չդիմացող տարեց կինը ,,մահ կամ ազատություն,, է խնդրում ոստիկանապետից

Վանաձորաբնակ 73-ամյա միայնակ թոշակառու Գյուլնարա Հակոբյանը ՝Կ.Դեմիրճյան 20 շենքի բնակչուհի, որ երկար տարիներ աշխատել է տրիկոտաժի ֆաբրիկայում, 2013թվից սկսած ՝ բողոքներ է հղում Վանաձորի քաղաքապետարան, Լոռու մարզպետարան, ոստիկանության մարզային ու քաղաքային բաժանմունքներ: Ոչ գրագետ ձեւակերպումներով ու մտքի որոշ անհարթություններով շարադրված նրա նամակներից, դրանց առթիվ նրա ստացած պաշտոնական պատասխաններից ու նրա հետ բանավոր զրույցից պարզվեց հետեւյալը: 5 հարկանի շենքի առաջին հարկում գտնվող խանութի պահեստային մասում գտնվող պոմպը, որ ձկնաբուծարան է աշխատեցնում ՝նկուղում տեղադրված, կառավարվում է 2-րդ հարկի ինչ-որ մեկի բնակարանում տեղադրված վահանակից ՝միացնիչ-անջատիչից: ,,Որ կամացացնում են ՝բժժում եմ, որ ուժեղացնում են ՝հոտից մեռնում եմ; Ձկների անտանելի հոտ ա: Գիշերն էլ ուժեղ նասոս է միանում:  Ու չգիտեմ տանս տակը ջրաղաց է, թե կատելնի, թե մարմանդ առվակ ՝իր սառը խշշոցով:Մի քանի անգամ  վատացել եմ, շտապօգնություն է եկել,,-գրել է Գյուլնարան համապատասխամն կառույցներին եւ նույնն էլ հաստատեց զրույցում ՝ առավել մանրամասն:,,Գիշերը գլխարկով եմ քնում,,- աղմուկից պաշտպանվելու իր ճարահատյալ մեթոդը, որ հազիվ թե հարցի լուծում լինի, այսպես է ներկայացնում իմ զրուցակիցը, որին, սակայն, մի ոստիկան  այլ խորհուրդ է տվել.,,Խորհուրդ տվեց, որ գնամ դեղ առնեմ, քնելու համար թե մեռնելու ՝ չգիտեմ,,-գրել է մարզային ոստիկանապետին գրված 2 էջանի ձեռագիր շարադրված նամակում,որն ամփոփել է  դաշնակցական կարգախոսով.,,Շատ եմ խնդրում ինձ մահ կամ ազատություն շնորհեք այս հարցում,,:Ոչ միայն պոմպի աղմուկն ու բվվոցն է խանգարում նրան, այլեւ ՝ դրա հետեւանքով բնակարան թափանցող սառը հոսանքը, որի պատճառով ամռանն անգամ հաճախ մրսում է անկողնում:Նրա պատմածով, պոմպն աշխատեցնում է 2-րդ հարկի բնակարանի վարձակալը ՝ քաղաքապետարանի աշխատակից:,,Դեկտեմբերի 16-ի երեկոյան իջա տնվորին ասի՝ գոնե մի քիչ կամացացրեք, որ կարենամ գիշերը լուսացնեմ, ասաց ՝ սպասի, ու դուռը փակեց, ես էլ դրսում սպասեցի, հետո դուռը բացվեց, ու մեկ էլ  վրաս երկու  աման ջուր լցվեց, ուզեցա վազեմ տուն ՝բարձրանալիս վայր ընկա ու ոտքս վնասվեց, չէի կարողանում շարժվել,,: / մեջբերում ՝ օմբուդսմենին ուղարկելիք նամակից /: Դեպքի մասին բողոքել է ոստիկանություն, մանրամասն պատմել է, բացատրություն տվել, բայց ՝ վկա չի ունեցել...Մի քանի անգամ էլ փորձել է ընդունելության մտնել մարզային ոստիկանապետի մոտ, սակայն թույլ չեն տվել: Ոտքը վնասվելու առթիվ բժշկի է գնացել, զննել են, սակայն երբ տեսել է, որ անկետայի մեջ այդ ամենը չի նշվել, ցանկացել է վերցնել անկետան ու պատռել, բայց զննող բժիշկը կանխել է այն, ասելով, որ այդ առթիվ կարող է ոստիկան կանչել: Պոմպի աղմուկի առթիվ գրած բողոքներից հետո համապատասխան կառույցներից եկել են, բայց այդ այցերի մասին նախապես տեղեկանալով ՝ պոմպը անջատել են, կամ, եթե անգամ ,,բռնացրել,, են պոմպի աշխատանքը, այցելուները պնդել են, որ իրենք աղմուկ չեն լսում: ,,Մի անգամ էլ որ եկան, ասի մենակ թե չասեք ՝չենք լսում, էդ ո՞նց եղավ, որ ես լսում եմ, դուք չեք լսում,,- պատմում է տիկին Գյուլնարան: Ըստ այդմ, պետական հիգիենիկ եւ հակահամաճարակային տեսչության Լոռու մարզային կենտրոնից 31.10.201թ.մարզպետին զեկուցել են / ի պատասխան Գյուլնարայի գրած բողոքի ՝ մարզպետին ուղղված /, որ ,,աղմուկը թույլատրելիի սահմաններում է, քանի որ խանութի նկուղային հարկում չհայտնաբերեցինք ոչինչ, որ կարող էր աղմուկի պատճառ հանդիսանալ,,: Ի պատասխան 9.01.2014թվի բողոքի էլ Վանաձորի ոստիկանությունից  Գյուլնարային  պատասխանել են, որ ,,Դիմումի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերը թողնվել են անհետեւանք, քանի որ փաստերը չեն համապատասխանում իրականությանը,,: 26.09.2013թ. գրությամբ էլ  Վանաձորի քաղաքապետարանից են պատասխանել, որ ,,Պոմպը աշխատում է խանութի աշխատանքային ժամին, եւ դրա առաջացրած աղմուկը չի կարող խաթարել բնակիչների հանգիստը: Միեւնույն ժամանակ տեղեկացվում է, որ բազմաբնակարան շենքի սեփականատերերը իրենց շահերը կարող են պաշտպանել դատական կարգով,,: Գյուլնարայի նամակներից մեկում նշված է, որ քաղաքապետարանի բնակտնտեսությունից եկել են, զննել 2-րդ հարկից կառավարվող գործընթացը, վարձակալին հանձնարարել են թե խորհուրդ են տվել, որ ,,առաստաղին ամրացված նասոսը հանի-դնի հատակին, կամ ձայնը կամացեցնի,,;/ Անգամ կա լուսանկար. առաստաղին փակցված պոմպի տեսքը ՝լուսամփոփ հիշեցնող / : Ոստիկանության տեսուչն էլ եկել-հավաստիացել է, որ ,,նասոսը հանված է,, ՝ առաստաղից, բայց ՝ նրանց գնալուց հետո կրկին շարունակվել է  ,,մատոռի ձայնն ու սառը օդը,,: ,,Տեսուչը որ եկել էր ՝ես տանը չէի եղել, բայց որ եկա տուն, զգացի, որ ոչ մի աղմուկ չկա: Տեսուչի գնալուց հետո նորից նույն աղմուկը շարունակվեց ՝9.01.2014թվի երեկոյան ժամը 8-ն անց 30-ին,, / մեջբերում ՝ նամակից /: Նամակներում վիրավորվածության զգացում էլ կա.,,Մի անգամ որ շատ բողոքեցի խանութպանին, ասեց ՝ ինչքա՞ն ես ուզում, ասացի ոչ մի բան էլ չեմ ուզում, ուզում եմ հանգիստ ապրեմ,,: Բանավոր զրույցի ընթացքում էլ հաստատում է նամակում գրվածը.,,Մի օր էլ խանութպանին ասի ՝ իմ գերության ժամկետը ինչքա՞ն է, ե՞րբ եմ գերությունից ազատվելու, ասավ ՝ ցմահ ա,,: Ու հենց վերը նշվածների պատճառով իրեն համարում է ,,գերի,, ՝ սեփական բնակարանում, հաճախ ստիպված է լինում հեռուստացույցի ձայնն ուժեղացնել, որ պոմպի աղմուկը չլսի, բայց այդ ժամանակ էլ դռան ու հեռախոսի զանգը չի կարողանում լսել: Զրուցակիցս նաեւ տեղեկացրեց, որ խանութը, որի պահեստային մասում է ձկնարտադրություն իրականացվում, այլեւս չի գործում, տեղափոխվել է այլ հասցե,  իսկ պոմպի աշխատանքն իրականացվում է վարձակալի ՝ ավագ տարիքի  դպրոցահասակ տղայի կողմից, իսկ վարձակալի ընտանիքի անդամները տեղափոխվել են արդեն գյուղ: Հարցիս ՝ ,,Ինչպե՞ս է, որ պոմպը աշխատեցնող տղայի վրա չի ազդում աղմուկը, պատասխանեց.,,Ես էլ եմ էլի զարմանում, թե ո՞նց է դիմանում, ի՞նչ իմանամ, նա ջահել է ՝ դիմանում է, ես մեծ կին եմ ՝ չեմ դիմանում,,: Նաեւ մտահոգված է իր անվտանգության համար ՝բողոքների հետեւանքներից ակնկալվող:,,Ամբողջ քաղաքի ղեկավարությանը դիմել եմ ու ինձ հետ ինադ ունեն: Ես վախենում եմ այդ բոլորից,,- գրել է օմբուդսմենին ուղարկվելիք նամակում: Վախենում է նաեւ հեռուստատեսությանը դիմել, իրավապաշտպան կառույցի էլ է դիմել ՝ իր խոսքով, բայց ՝ ,,Մի ամիս տեսա բան չարին, գնացի դիմումս վերցրի, չնայած չէին ուզում տան,,: Հիմա վերջին հույսն օմբուդսմենն է, ու խնդրւմ էր, որ անպայման օմբուդսմենին հասցնենք իր նամակը ՝ էլեկտրոնային փոստով:,, Հայտնում եմ, որ շուրջ 43 տարի ապրում եմ վերը նշած բնակարանում, բայց 2 տարի է, խաթարվել է իմ ընտանեկան անդորրը: Իմ բնակարանը միակ հանգստյան, ծերության հանգիստ անցկացնելու վայր է, բայց իմ բնակարանից կարծես վտարված լինեմ, անասելի աղմուկը հնարավորություն չի տալիս մնալ տանը, քանի որ այդ աղմուկը գալիս է խանութի նկուղային մասից,,: Զրույցի ընթացքում էլ հաստատում է նամակում գրվածը.պոմպը աշխատելու ժամանակ գլուխը ցավում է, սրտխառնոց է ունենում: Ինքը բջջայինով զանգել էր օմբուդսմենին  / քանի որ 116 անվճար համարը Երեւանից դուրս, մարզերի համար անհասանելի է /: Պատմում է, որ ,,մի աղջիկ վերցրեց  հեռախոսն ու ասաց ՝ տատի ջան, լավ կլինի էդ բողոքն ու նամակների պատասխանն ուղարկես փոստով,,:  Բայց ՝ համոզված չէ, թե նամակը տեղ կհասնի: Ռուսաստանում բնակվող դուստրերի մոտ տեղափոխվելը նպատակահարմար չի գտնում միայնակ կինը ՝ամուսնուն 10 տարի առաջ կորցրած, ու կյանքի մնացած հատվածն ստիպված է անցկացնել մշտական վախի ու անհանգստության պայմաններում, ակամա դարձած շրջապատի թշնամին, պաշտոնյաների էլ ,,աչքի փուշը,, որովհետեւ քաղաքը փոքր է, ու մեկը մեկին չեն ցանկանում,,դուշման դառնալ,,. առավել եւս ՝ եթե հարցը վերաբերվում է ,,հզորներին,, ու նրանց բիզնեսին: Այդուհանդերձ ՝ առույգությունն ու ոգու կորովը չի կորցրել, եւ մարտականորեն է տրամադրված / ասված խոսք է՝ մեկին որ ,,խփում,, են ՝ ուժ է գալիս վրան, քանի որ ավելի է հրահրվում /:,,Պետք եղավ ՝ Վովային էլ կգրեմ,,- հավաստիացնում է իմ զրուցակիցը ՝ նկատի ունենալով ՀՀ ոստիկանապետին:Իսկ զրույցի ընթացքում կանացի փխրուն հոգին տեղի է տալիս ու պատմելիս երբեմն հուզվում է ու արտասվում:Հենց հուզված ու լացակումած էլ ասում էր ՝ ,,Ի՞նչ կլինի ինձ օգնեք, նամակս օմբուդսմենին հասցրեք,,:Տիկին Գյուլնարայի հավատը օմբուդսմենի գրասենյակի հանդեպ գալիս է նրանից, որ օմուդսմենի միջոցով իրենց շենքի հարեւանությամբ գտնվող ավտոլվացման կետը / որ ամբողջ մայթը գրավել էր աշխատանքային ժամերին ՝ մինչեւ գիշեր /, փակվեց: ,,Մոյկեն իրանք փակեցին,,-պատմում է Գյուլնարան ու տեղեկացնում, որ ,,մոյկեն,, փակելուց հետո, սակայն, օմբուդսմենի Վանաձորի կառույցն այլեւս չի գործում, դրա համար էլ ստիպված երեւանյան գրասենյակի հետ է կապվել:....Այս ամբողջ պատմությունից հարց է ծագում. որքանո՞վ է նպատակահարմար  բնակելի շենքում / այն էլ՝,,ամրացման ենթակա,, համարվող, երկրաշարժից հետո չամրացված /, ձկնարտադրություն կազմակերպել, հզոր պոմպ միացնել այդ նպատակով...Միգուցե վաղն էլ ինչ-որ մեկի մտքով անցնի բնակելի շենքում կովաբուծական ֆերմա բացել, ու գոմաղբի սուր հոտն աշխարհով մեկ տարածել, կովերի բառաչն էլ ՝ հետը, ու սանէպիդկայանը գտնի, որ ,,աղմուկը թույլատրելիի սահմաններում է,, եւ ,,գոմաղբի մթնոլորտային արտանետումները չեն կարող օդի աղտոտվածության համար վտանգավոր լինել ՝ նորմայի սահմաններում լինելու պայմաններում,,: Սա այն դեպքերից է , երբ օրինական  որոշումներով օրինականացվում է անույլատրելին:                                                                                                                          ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ                               

пятница, 29 августа 2014 г.

Հերթական քարուքանդը ՝,,Լաչինում,, ու Լազյանի վրա

Շուրջ 1 շաբաթ է ՝սկսվել է Վանաձորի,,Լաչինի միջանցք կոչվող առեւտրի վայրի գրոհը ՝հայ դասականներից մեկի ՝մեծն Շիրվանզադեի  անունը կրող փողոցում: Երկու տարի առաջ, ի վերջո, ,,Լաչինը,, ասֆալտապատեցին ՝ ավելի քան 15 տարվա ,,կոմայից,, հանելով: Մարդիկ ուրախացել էին, որ , ի վերջո, տարածքն ասֆալտապատվել է, բայց հեռատեսներն ու հոռետեսներն զգուշացրին. ի՞նչ օգուտ, որ ջրահեռացումը չեն արել: Ու, ինչպես ենթադրվում էր, մի օր էլ  կրկին պետք է ասֆալտը քանդեին ՝ջրահեռացում անելու եւ, միգուցե, ջրատար խողովակներ փոխելու համար. մանավանդ, որ ջրագծերի փոխման վարկային ծրագիրն ավելի ուշ մոտեցավ ,,Լաչինին,, ՝ ասֆալտապատումից երկու տարի անց:    Մեկ  շաբաթ առաջ ,,Լաչինի,, մի կեսը ՝Լազյան խաչմերուկից ներքեւ, փորեցին, ,,խրամատներ,, բացեցին / որի կողքով անցորդներն իրենց ,,բաժին,, մնացած նեղ հատվածի վրա մեկ-երկու օր ոստոստացին ՝միաժամանակ ,,քթները բռնած,, որպեսզի արգելեն նեխած-հնացած խողովակների գարշահոտության մուտքն իրենց շնչառական օրգաններ /: Քանդածի մի մասը, ինչպես սովորաբար, ծածկել են խճով, ու ոչ մի երաշխիք չկա, թե խիճը մոտակա ժամանակներում կփոխարինվի ասֆալտով, ու առայժմ մարդիկ հիմա էլ խճերի վրայով են ոստոստալով քայլում կամ ՝աշխատում շրջանցել, եթե դա հնարավոր է: Նույնն էլ ,,Լաչինը,, հատող Լազյանի պարագայում է. չնայած  անցյալ տարի Լազյանի տարբեր հատվածներ քանդեցին-փորեցին ու   աշխատանքներն ավարտելուց հետո  ընդամենը հողով ծածկեցին, բայց ՝ այս տարի էլ նույն գործողությունը կատարեցին, ու  էլի ոչ մի երաշխիք չկա, թե առաջիկայում այդտեղ ասֆալտապատում կլինի: Իսկ առաջիկայում  սպասվող անձրեւներին անցորդներին խորհուրդ է տրվում այդ կողմերով անցնել   ինքնաշեն ,,կոշկանավակներով,,: Երեւի թե փողոցների որոշ հատվածներ ամիսներով կամ տարիներով թողնում են խճապատ  կամ հողաթաթախ, մտածելով, որ մեկ է, էսօր-էգուց էլի մի վթար է լինելու, ի՞նչ իմաստ ունի ասֆալտապատելը: Իսկ վթարների պակաս չկա ՝ անկախ ջրագծերի փոխման հանգամանքից: Մի քանի օր առաջ Խորենացի / Լուսավորիչ խաչմերուկում արեւ օրով ՝ էլի ջրեր էին հոսում, բանվորները երկարաճիտ սապոգները  հագներին դեսուդեն էին վազում, մի տեղ էլ վթարը հասել էր կահույքի խանութ...  /ակամա հիշեցի  տարիներ առաջ գործընկերներիցս մեկի գրված հոդվածը ՝վանաձորյան մամուլում. ,,Բոլոր ջրերն էլ հոսում են.մանավանդ ՝ կոյուղաջրերը,, /:  Չի բացառվում, որ որոշ դեպքերում վթարի պատճառ լինի ջրի ճնշման կտրուկ ուժեղացումը. մանավանդ ՝ շենքային վթարների պարագայում, քանի որ շենքերի ներքին ցանցը մի 40-50տարվա հնություն ունի: Ոչ միայն ջրի վթարներն են անպակաս, այլեւ ՝ դիտահորերի խցանումները / թեպետ հնարավոր է, դա էլ է ջրի վթարների հետեւանք /:Մեկ շաբաթից ավելի է ՝Լուսավորչի 38 հասցեում, ավտոկանգառի ու թերթի կրպակի հարեւանությամբ, մայթի վրա գտնվող դիտահորը բացել են, խցանումը վերացրել, բայց ոչ միայն դիտահորը չեն փակել / ինչի հետեւանքով այն աստիճանաբար աղբամանի է վերածվում /, այլեւ ՝ցեխախառն զանգվածն այդպես էլ թողել են   մայթեզրին՝ որպես հակագեղագիտական արժեք. կամ ՝,,գեղ,,ագիտական  արժեք, եթե ընդունենք, որ բառի արմատը ոչ թե ,,գեղեցիկն,, է, այլ ՝,,գեղը,,: Ենթադրվում է, թե աղբ տեղափոխողներն առաջնորդվում են այն հաշվարկով, որ դա ոչ թե կենցաղային աղբ է, այլ ՝ շինարարական կամ հողային, ուստի ովքեր որ այդ աշխատանքները կատարել են, թող իրենց ուժերով էլ տեղափոխումը  կազմակերպեն:                                                           ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ                                                                                         

суббота, 23 августа 2014 г.

,,Հարազատ թշնամին,, ՝ մեծահասակների ,,Բարի գիշեր,,

Հեռուստադիտողին տալու նոր սյուժե չկա, դեպքերի զարգացում չկա, համատարած լճացում է ֆիլմում, դերասանները խաղալուց հոգնած ՝հերթով փախչում են. Վարդուշը չկա, Բաբին չկա,  ,,պապին,, չկա, Սիմային ,,քշեցին,,  Իրեննն ու ,,Թմբըլն,, էլ օրումեջ են երեւում:Ֆիլմի մնացած դերասաններին էլ պարբերաբար Սեւան ու Ծաղկաձոր են տանում, բայց էլի սյուժեն առաջ չի գնում, քանի որ ֆիլմի մեծ մասը մենախոսություններ են, մի մասն էլ ՝թաքնված գովազդ: Օգոստոսի 22. սերիան 5 րոպեից ավելի սկսվել է, Բալայան Յուրիկն ու Ռենան Սեւանի ափին կյանքը ,,փիքր,, են անում, ու մեկ էլ գովազդը գնաց ՝ մի երկու րոպե:Հետո սրտի տրանսպլանտացիա արած Տանոյին / որի դերասանը թվով 2-րդն է, քանի որ առաջին դերասանին ֆիլմի կեսից տարան Ամերիկա ,,Կտակով թագուհին,, սերիալում նկարահանվելու /  նորից են հիվանդանոցի դուռը հասցնում:Ֆիլմում կամ հիվանդանոցի թաքնված գովազդ է, կամ ՝սուպերմարկետի.հերոսները գնում են գնումներ կատարելու, ու խանութից դուրս գալուց հետո ցուցադրվում է խանութի անվանումը:Հետո Սպոն  Սեւանի ափին է մենախոսում, Էմկան էլ ՝ գիշերային Երեւանի հրապարակում, շատրվանների ներքո:Ու նախկին սիրահար զույգերն արդեն իրար ատում են....ոնց են ատու՜մ...  Ժամանակ առ ժամանակ ՝ էլի գովազդ, որոնցից  հետո ոստիկանապետ Յուրիկը  իր որդի Սպոյին արդեն որերորդ անգամ է անօգուտ համոզում, որ ,,երեխան մորն է պատկանում,, ու իրավունք չունի երեխային խլել: Այսինքն ՝սցենարիստը ականջալուր է եղել համացանցային քննադատությանը, ու որոշել այդ հանրաճանաչ ճշմարտությունը հասցնել Սպոյի ականջին, բայց վերջինս անդրդվելի է, ու անգամ ակնարկում է, որ հայրն իրեն օգնի այդ ապօրինության հարցում, ու երեխայի մորը զրկի մայրական իրավունքից: Ու թեպետ մի ուրիշ առիթով է Կարպիչը Սպոյին քննադատում, բայց ճիշտ է ասում, որ ,,Դեբիլը 20 տարեկանում էլ ա դեբիլ, 50 տարեկանում էլ,,: Ընդհանրապես, ի տարբերություն ֆիլմի այլ հերոսների, Կարպիչի ,,դուխը տեղն է,, որի պատճառը հազիվ թե կերպարի մեջ լինի: ,,Վիտուսի,, ձայնն ընդհանրապես ,,փորից,, դուրս չի գալիս, իսկ  ֆրիկը ժամանակ առ ժամանակ փորձում է որպես երգիչ էլ ինքնահաստատվել .այն էլ ՝ ձայնային տվյալների բացակայության պայմաններում, ու երգել անգամ իրենց պատկանող ,,էլիտար,, սրճարանում:Ֆիլմի ընթացքում էլ մի քնահարամ երաժշտություն է հնչում, որ կարծես հոգեթերապեւտի սեանս լինի, ու ,,Հարազատ թշնամին,, վեր է ածվել մեծահասակների ,,Բարի գիշերի,,  առանց որի  հայ հեռուստադիտողների մեծ մասն  իր օրը չի պատկերացնում. ,,Բժժում  են բոլորը,,: Ասվածի ապացույցն անգամ այդ սերիալին նվիրված ֆեյսբուքային էջի ստեղծումն է ՝ բազմաթիվ քոմենտներով, լայքերով ու չլայքերով, կամ էլ ՝ լուտանքներով ու աղաչանքներով ՝ ֆիլմը դադարեցնելու վերաբերյալ:Ի դեպ, համացանցային քննադատությունը որոշակի դեր է խաղում կերպարների հետագա գործունեության առնչությամբ: Էմկայի մասին գրվել էր, որ անընդհատ լացակումած դեմքով է, եվ, խնդրեմ, նրան այդ առթիվ դիտողություն է անում նաեւ մորաքույրը, ասելով.,,Էմիլի ջան, էս ի՞նչ է քո վիճակը, անընդհատ լացակումած դեմքով ես,,:Վարդուշի դերասանի  մասին  ,,մտահոգություն,, հայտնվեց, որ էլ չի դիմանալու ֆիլմը ձգելուն ու ստիպված այդ կերպարին ամուսնու հետ ,,խռովացնելու,, են ՝ դա էլ կատարվեց:Եւ այսպես  շարունակ:Մնում է ՝ բուքմեյքերական կետերը ,,ստավկաներ,, սահմանեն ֆիլմի հետագա գործողությունների առնչությամբ. ասենք՝Էմկան Տանոյի հետ կամուսնանա՞, թե՞չէ, Սպոն Սյուզիի հետ կամուսնանա՞, թե՞ չէ...                                        ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

вторник, 19 августа 2014 г.

Սկզբունքային մտավորականն ու ստեղծագործող քաղաքացին այս երկրում տեղ չունե՞ն

20 տարվա լրագրող եմ:2011 թվից հանդես եմ գալիս որպես ազատ լրագրող-բլոգեր, հիմնելով նախ ՝AZAT ANKAKH, իսկ 2013թվին ՝,,Լրագրողական նոթեր,, բլոգները :Վերջին 18 տարիներին իմ ընտանիքը պարբերաբար հալածանքների է ենթարկվել Վանաձորի իշխանությունների կողմից, որի մասին քանիցս ահազանգել եմ ՝ոչ միայն իրավապաշտպան կառույցներին / ինչի առթիվ կա տեղեկանք ՝Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի  Վանաձորի գրասենյակի կողմից /, այլեւ ՝2002 թվին ԱՄՆ ՄԶԳ ինստիտուցիոնալ վերլուծությունների եւ ծրագրերի խորհրդական Ջ.Թոմսոնի մասնակցությամբ 2002 թվին Վանաձորում  ,,Համաշխարհային ուսուցում,,կազմակերպության կողմից ԶԼՄ-ների հանդիպմանը, որ լուսաբանվեց 23.04.2002թվի ,,Առավոտում,, ՝  ,,Հանուն ազատ մամուլի եւ ժողովրդավարության,, հոդվածում: Իմ ելույթն այն ժամանակ ձայնագրվեց ԱՄՆ-ից ժամանած փորձագետի կողմից, սակայն դրա հետագա ճակատագիրն առ այսօր հայտնի չէ. հավանաբար, օգտագործվել է որպես հումք ՝ հետազոտությունների նպատակով:Դա իմ առաջին միջազգային բողոքն էր ՝ իմ լրագրողական գործունեությանը խոչընդոտող հանգամանքների մասին:Անցել է շուրջ 12 տարի, եւ այս ընթացքում էլ շարունակել եմ զբաղվել լրագրությամբ ՝ վերհանելով մարդու իրավունքների խախտումներ ՝ զանազան ոլորտներում, անդրադարձել սոցիալ-իրավական, դատական թեմաների թե տեղական մասշտաբով, թե հանրապետական, վճարովի կամ  հասարակական հիմունքներով:Հանդես եմ եկել թե հանրապետական թերթերում, թե դրամաշնորհային տեղեկագրերում  ու հանդեսներում: Կա տեղեկանք, որ 2002-2005թվերին քաղաքացիական նախաձեռնության կարգով, հասարակական հիմունքներով  թղթակցել եմ ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի երբեմնի ,,Քաղաքացիական նախաձեռնություն,, երկշաբաթաթերթին:Եթե ներկայացնեմ ոչ միայն վերջին 15 տարիներին իմ լրագրողական գործունեությանն ուղղված / որին անդրադարձել եմ սույն բլոգի 2012թվի հունվարի ,,Ինչպես ես դարձա լրագրող եւ դրա հետեւանքները,, հոդվածում /, իսկ վերջին 18 տարիներին, ինչպես նաեւ ՝խորհրդային տարիներին հորս ՝ վանաձորցի ճանաչված շախմատիստ, նախկին քիմմանրաթելագործ Գեորգի / Ժորա /Հովսեփյանի աշխատանքային գործունեության դեմ ուղղված հալածանքների մասին ՝ բոլոր ժամանակների ,,ցեցերի,,  կամ ,,գայլերի,, կողմից, ապա ,թերեւս, մի քանի հատորյակի անհրաժեշտություն կլինի:Ամեն դեպքում ՝մեր ընտանիքի հալածման վերաբերյալ պատմական անհերքելի ապացույցները պահպանվում են  սովետական ու անկախության շրջանի մամուլի արխիվներում, ինչպես նաեւ ՝  մեր ընտանեկան արխիվներում:Հայրս ՝երջանկահիշատակ Գ.  Հովսեփյանը, 60-ականների սկզբին եղել է Քոլագերանի նավթի բազայի տնօրեն, սակայն տեղական մասշտաբի ,,գայլերի,, կողմից հալածվել է այն բանից հետո, երբ պարզել է, որ բազայի պահեստապետն ու հաշվապահը գաղտնի կերպով յուրացումներ են կատարում, եւ այդ մասին ահազանգել է  ,,վերեւներին,,  որտեղ էլ , պարզվում է, եղել են այդ պահեստապետին  ու հաշվապահին հովանավորողներ / այսինքն հորիցս գաղտնի նրա թիկունքում գործել են եւ, թերեւս, խրախուսվել ինչ-որ ուժերի կողմից, որոնց օգնությամբ էլ ողջ կեղծիքը շուռ են տվել հորս վրա, կեղծ տվյալներով դատական գործ  հարուցել եւ անգամ մի կեղտոտ ֆելիետոն ,,թխել,, տեղական թերթում /: Սակայն հայրս, բարեբախտաբար, հասել է ճշմարտության ՝,,Կոմունիստ,, թերթի այն ժամանակվա թղթակից  /հետագայում կուլտուրայի մինիստր  դարձած/  երջանկահիշատակ  Գուրգեն Առաքելյանի հոդվածի եւ Կենտկոմի միջամտության արդյունքում. մեղավորները պատիժներ են ստացել, իսկ հայրս 1 տարի շարունակ անգործ մնալուց հետո  Կենտկոմի միջամտությամբ ավելի պատասխանատու աշխատանք է ստացել Կիրովականի Քիմմանրաթելերի գործարանում ՝ որպես կադրերի գծով ավագ տեսուչ, տարիներ անց էլ ՝ կադրերի բաժնի պետ : Նրա դեմ պատվերով ֆելիետոն ,,թխած,, լրագրողն  էլ, որպես տույժ ազատվել է  ,,Կայծ,, թերթի աշխատանքից / հետագայում փոխադրվել շրջանային թերթ /,  իսկ ,,Կայծ,,թերթի գլխավոր խմբագիրը  համապատասխան գնահատականով  ազատվել է աշխատանքից,  դրանից հետո նոր գլխավոր խմբագիր է նշանակվել  թերթում, որն էլ դատապարտել է նախկինի աշխատաոճը  եւ անհիմն համարել ֆելիետոնի փաստերն ու աղավաղված:Դրանից հետո հայրս դարձել է այդ թերթի երջանկահիշատակ խմբագիր, նույնպես ճանաչված շախմատիստ Արծրուն Սարգսյանի ոչ միայն շախմատային ընկերը, այլեւ ՝ նրա խմբագրած թերթի ՝հասարակական հիմունքներով մշտական թղթակիցն ու նվիրված ընթերցողը՝մի քանի տասնամյակ: Ինչեւէ: Շուրջ 25 տարի հայրս ՝Գ.Հովսեփյանն, ի վերջո, հանգիստ աշխատել է գործարանում ՝մինչեւ 1988թվի երկրաշարժին նախորդող մեկ տարին,խրախուսանքի է արժանացել  ու պատվոգրեր  , աշխատանքային մեդալ ստացել դիրեկցիայի ու արհկոմի կողմից , աշխատանքին զուհագեռ էլ շարունակել է շախմատային բուռն գործունեությունը :Սակայն 1988թվին նախորդող տարում գործարանում նոր տնօրեն է նշանակվել ՝մեկ այլ կոլեկտիվից եկած, որն սկսել է հորս ,,նեղել,, ու պահանջել, որ  իր համար արդեն հարազատ դարձած աշխատանքը թողնի, ու տեղափոխվի  նույն գործարանի քաղպաշտպանության բաժին ՝ 1 հոգիանոց աշխատակազմով. այսինքն ՝ ,,պարապ-թոշակառուի,, գործ կատարի ՝ ուժերի ծաղկուն շրջանում: Դե բնականաբար հայրս հրաժարվել է, ու ստիպված եղել բողոքել տնօրենի կամայականության մասին ՝,,վերեւներին,, չպատկերացնելով, թե ինչպիսի ,,փորձված ու հին գայլի,,հետ գործ ունի: Եվ ահա, օգտվելով1988թվի երկրաշարժի խառնակ ժամանակներից ու հորս ժամանակավոր բացակայությունից, գործարանի տնօրենը  /ցավոք,չեմ կարող ասել ,,երջանկահիշատակ,,/ ,,նալյոտ,, է կազմակերպում նրա աշխատասենյակի վրա, դուռը ջարդել տալիս, ինչ-որ փաստաթղթեր  ու անձնական գործեր են հանում ու դրա հիման վրա քրեական գործ ,,թխում,, ՝ ,,պաշտոնական լիազորությունների չարաշահման,, մեղադրանքով:Մի քանի ամիս անգործ մնալուց, մեկ ամիս էլ կալանքի տակ գտնվելուց հետո ՝ հայրս այդ փորձությունից էլ է դուրս գալիս ՝հմուտ փաստաբանի շնորհիվ, ու  Գուգարքի դատարանը արդարացման վճիռ է կայացնում:1990 թվին,մինչեւ նախկին աշխատանքի առնչությամբ մեկուսարանում հայտնվելը /ուր տարվել էր բռնությամբ ՝  Վանաձորի ,,Դիմաց,, թաղամասի ՝թիվ 3 ԲՇՏ-ի պետի իր աշխատավայրից /,հայրս մի քանի ամիս կրկին անգործ էր, մինչեւ, ի վերջո, նորանկախ պետության ղեկավարները նրան աշխատանքային նոր ճակատ հանձնեցին ՝թիվ 10 ԲՇՏ-ի պետ ՝նորակառույց ,,Տարոն,, թաղամասում, որտեղ պաշտոնավարեց մինչեւ 1997թիվը, երբ ձեւավորվեցին ՏԻՄ մարմիններ,  քաղխորհրդի նախագահը  դարձավ Լոռու մարզպետ, քաղաքապետի պաշտոնում էլ մինչեւ 1996 թվի ՏԻՄ ընտրությունների անցկացումը նշանակվեց ՀՀՇանդամ Անդրանիկ Հարությունյանը, որ   կառավարեց մինչեւ 1999թիվը: Թե  նրա  թիմից ում չէր դուր եկել հորս աշխատանքը, դժվար է ասել, սակայն պարզ է մի բան, որ Ա.Հարությունյանն ինչ-ինչ ուժերի ճնշման տակ, հիմնարկի ,,վերակազմավորման,, պատճառաբանությամբ աշխատանքից ազատեց հորս / ես այն ժամանակ արդեն լրագրությամբ էի զբաղվում ՝մանկավարժական ինստիտուտի գրադարանի  մատենագետի  աշխատանքին զուգահեռ, եւ հորս նկատմամբ սկսված հալածանքները տեղափոխվեցին իմ ուղղությամբ, քանի որ ինստիտուտի ռեկտորը համայնքի ավագանու անդամ էր /: Ամենայն հավանականությամբ, հորս աշխատանքից ազատելու բուն պատճառն այն էր, որ նա պարբերաբար ահազանգում էր թե տեղական ղեկավարներին, թե ,,վերեւներին,, որ Տարոն թաղամասում շինարարական աշխատանքների ընթացքում յուրացումներ են եղել, շենքերը աղաղակող թերություններով են հանձնվել, սակայն այդ թեմայով նախընտրեցին զբաղվել Լոռու մարզային նոր իշխանությունները, մարզային դատախազությունը ՝1998-1999թվերին: 1998 թվին հայրս դատարանով վերականգնվեց աշխատանքում, սակայն  նախկին քաղաքապետ  Ա.Հարությունյանը հրաժարվեց կատարել դատարանի ՝ ուժի մեջ մտած վճիռը եւ հորս աշխատանքից 2-րդ հրամանով ազատեց՝ թոշակի ,,իրավունք ձեռք բերելու,, զավեշտալի ձեւակերպմամբ. մարդն ուժերի ծաղկուն հասակում է , բայց նրան հայտնում են, որ ,,Դուք ձեռք եք բերել կենսաթոշակի իրավունք,, եւ դրա համար ազատում են աշխատանքից:Այդ ընթացքում Հարությունյանի դիրքերն աստիճանաբար թուլանում էին նրա աշխատաոճից դժգոհողների թվաքանակի մեծացման, ինչպես նաեւ ՝պատմական իրավիճակի փոփոխության պատճառով. թեպետ ՝ՀՀ նախկին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի թիմն առանձնապես ոգեւորված չէր Ա.Հարությունյանի աշխատանքով. ասվածի ապացույց է այն, որ 1996 թվին  Վանաձոր էր ժամանել Վ.Բաղդասարյանի աջակից Թելման Տեր-Պետրոսյանը, եւ տեղական հեռուստատեսությամբ բավականին խիստ խոսքեր ուղղեց այն ժամանակվա մարզպետ Հ.Մատինյանին ՝Անդրանիկ Հարությունյանին պաշտպանելու համար:Հատկանշական է, որ նախագահական աջակցություն ունենալու պայմաններում Վ.Բաղդասարյանը 1996թ.ընտրություններում պարտվեց, արդյունք չտվեց նաեւ դատական ճանապարհով բողոքարկելը / ինչը խոսում է այն մասին, որ դատարաններն ավելի անկախ են եղել այն ժամանակ /:Հայրս մասնակի էլ այդ ընտրախաղերի զոհը դարձավ. ի պաշտոնե նա պարտավորված էր պաշտպանել Ա.Հարությունյանին, բայց ,,չար ուժերը,, ընտրություններում հաղթած Հարությունյանի ականջին ,,շշնջացել,, էին, թե հայրս ,,թաքուն,,   Վ.Բաղդասարյանին է աջակցում, քանի որ նրա դուստրը ՝ այսինք ես ՝,,միամիտ-միամիտ,,  մասնակցել էի Վ.Բաղդասարյանի  քարոզարշավին ՝ մանկավարժականում  եւ Բաղդասարյանին աջակցող գեղարվեստական իրերի կոմբինատում, ուր քարոզարշավի էին ,,քշվել,, ինստիտուտի աշխատողները /այն ժամանակ Բաղդասարյանն էլ էր այդ ինստիտուտում աշխատում. ու, ոչ միայն ինստիտուտը, այլեւ ՝ողջ քաղաքը տրոհվել էր Հարությունյանականների ու Բաղդասարյանականների, թեկնածուների կողմնակիցներն իրար հետ կռվում էին, իրար անպատվում , իրար ,,տակ փորում,, թեկնածուների համար, ու այդ պայքարը շատերի համար ճակատագրական եղավ. այնպես, ինչպես մեր ընտանիքի համար / :1999թվին Վանաձորի նոր քաղաքապետ Սամվել Դարբինյանը ՝,,վերեւների,, միջամտությամբ հորս աշխատանք տվեց ամենաանհույս վիճակում գտնվող, աշխատավարձերի պարտքերի մեջ թաղված ,,Առափնյա,, թաղամասային հիմնարկությունում, որ, իբր, պետք է  հայրս, որպես փորձառու աշխատող ՝ ,,ոտքի կանգնեցներ,,. բայց ինչպե՞ս ոտքի կանգնեցներ, եթե քաղաքապետի այն ժամանակվա ,,արբանյակներից,, մեկի  ազգականը հորս ,,ոտքի տակը քանդում էր,,՝ նրա հիմնարկի ցուցակները  բնակիչներից  ,,մաքրելով,, /ավելի ճիշտ ՝բնակիչ ,,փախցնելով,, / ու այդ տարածքի բնակիչներին համոզելով տանում ապօրինի ճանապարհով, թղթի վրա ձեւավորվող համատիրություն, որի արդյունքում  ,,Առափնյա,, հիմնարկը քայքայում էր գնում, քանի որ վարձ մուծողները, բնականաբար, պակասում էին  այն պատճառով, որ թաղամասային հիմնարկությանը մուծելու փոխարեն համատիրությանն էին մուծում  ՝քաղաքապետարանի կոմունալ բաժնի պետի ,,դաբրոյով,, որ  շահագրգիռ էր իր ազգականի համար ստեղծվելիք համատիրության կայացման հարցում:  Ու, 1 տարի  անց, հորս վստահված հիմնարկը վերջնականապես լուծարվեց քաղաքապետի հրամանով. քաղաքապետը նրան աշխատանքից ազատեց ՝հիմնարկի լուծարման պատճառաբանությամբ:Աշխատանքից ազատելու բուն պատճառը, սակայն, այն էր, որ տեղական իշխանություններին դուր չէին գալիս իմ հրապարակումները հանրապետական անկախ մամուլում, եւ անգամ հորս հասկացրել էին, որ ես դադարեցնեմ  ,,վատ-վատ բաներ գրել,,. այսինքն ՝ չանդրադառնամ իրավա-սոցիալական հիմնախնդիրների, չանդրադառնամ, դիցուք, քաղաքի աղբահանության անմխիթար վիճակին / որ այն ժամանակ կարելի է ասել ՝ ահավորից էլ ահավոր էր. հիմա է, որ փոքր-ինչ կարգավորվել է այդ ոլորտը ՝կոմունալ բաժնի նախկին պետին փոխելուց հետո /:Եթե մինչեւ 2001 թիվը հայրս ստիպված էր նախկին քաղաքապետի ՝Ա. Հարությունյանի կողմից չվճարված աշխատավարձերի պատճառով դատարանի ,,դռները մաշել,, / այն պարտքերի, որոնց մի մասն ստիպված եղան փոխհատուցել քաղաքային հաջորդ իշխանությունները/, ապա 2001-2004 թվերին էլ հաջորդ, այսինքն ՝ ներկա քաղաքապետի կողմից իրեն ու հիմնարկի այլ աշխատողներին չվճարված աշխատավարձերի պահանջով էր ստիպված տարբեր ատյանների դատական ճանապարհով անցնել: Աշխատանքից ազատվածներից մի քանիսի ,,խաթրն,, առան տեղական իշխանությունները, համոզեցին բողոքները ետ վերցնել կամ ՝ ,,նյութական օգնության դիմում գրել,, ՝ սեփական աշխատավարձն օրինական ստանալու փոխարեն, ու հայրս այդ պայքարում մնաց մենակ:Իսկ երբ 2004 թվին պահանջեց քրեական գործ հարուցել աշխատավարձերի վճարումից   զանազան պատճառաբանություններով խուսափող քաղաքապետի դեմ, հորս նկատմամբ մի այլ կարգի հետապնդում սկսվեց. տեղական իշխանությունները նրա իրավական պայքարը փորձեցին տեղափոխել քաղաքական դաշտ, քանի որ հայրս այդ ժամանակ ընդդիմության հանրահավաքներին էր մասնակցում. ,,Ազգային միաբանության,, այնուհետ ՝,,Արդարություն,, դաշինքի վստահված անձն էր լինում տեղամասերում, ու մի օր, 2004 թվի ապրիլի 8-ին մեկ էլ հանկարծ ՝,,քրեականի պետը,, 71 տարեկան հորս հեռախոսով ,,հրավիրում,, է զրույցի /այդ առթիվ այդ օրերին հոդված լույս տեսավ ,,Առավոտ,,օրաթերթում, իսկ հետո ՝,,Քաղաքացիական նախաձեռնություն,, թերթում.,,Վրեժխնդիր քաղաքապետը,, / :Դա այն ժամանակաշրջանն էր, երբ իրենց իրավունքների համար պայքարող քաղաքացիների ցանկացած բողոքի ձեւ կարող էր դիտվել որպես ընդդիմադիր պահվածք, երբ անգամ իրավապաշտպան կառույցի տեղական ղեկավար էր կալանքի ենթարկվում ՝ ,,չարտոնված հանրահավաք,,կազմակերպելու մեղադրանքով, եւ, Աստված մի արասցե,  որ այդ մռայլ ռեակցիայի տարիները ետ գան, որ հազիվ թե նախընտրելի լինի ներկայիս ,,գաղջ մթնոլորտից,,: Եվ այսպես, վերջին 15 տարում փոխնիփոխ կամ միաժամանակ ՝մեկ հորս են հալածել ՝աշխատանքային իրավունքները ոտնահարելով, մեկ՝ իմ լրագրողական գործունեությանն են խոչընդոտել /ինչին անդրադարձել եմ   սույն բլոգի 2012թվի հունվարի ,,Ինչպես ես դարձա լրագրող եւ դրա հետեւանքները,,հոդվածում /:Ընտանիքի նկատմամբ կիրառվող մշտական հալածանքների, սոցիալական ճնշումների / որի առթիվ քանիցս հանդես եմ եկել ՝սույն բլոգում /,բարոյահոգեբանական տեռորի, վախի ու անհանգստության մթնոլորտի, զավակների հետ կապված երազանքները իրականացած չտեսնելու արդյունքում ՝2008 թվի հունվարի սկզբին կաթվածի դուռը հասավ  ու 2009թվի հկտեմբերին, 76տարեկան հասակում մահկանացուն կնքեց մայրս ՝Մեծ Եղեռնը վերապրած, 1915 թվերի ջարդերից մազապուրծ եղած, 70 տարի շարունակ Ձորահեկում աշխատած վաստակավոր էներգետիկ, երջանկահիշատակ Գարեգին Հարությունյանի դուստրը ՝ Վարսիկ Հարությունյանը, 2013 թվի  դեկտեմբերին էլ գրեթե նույն ճակատագրին արժանացավ 80-ամյա հայրս, որ կյանքի վերջին տարիներին արդեն դանդաղ ,,մարում,, էր երկարամաշ հիվանդությունից: Ու, չնայած  բազում աշխատանքային գովասանագրերին, դրական բնութագրերին, շախմատային մրցանակներին ու գավաթներին, իր աշխատանքային ու շախմատային գործունեությանը նվիրված բազում հրապարակումներին  ՝հանրապետական ու տեղական մամուլում, անգամ մի սովորական ցավակցության չարժանացավ տեղական մամուլում  ՝ առնվազն շախմատային կազմակերպության կողմից.այն մամուլում, որի մշտական ու անդավաճան թղթակիցն էր եղել տասնյակ տարիներ ՝ հասարակական կարգով:Ու այդ բացը լրացնելու պատճառով է, որ այս տարի ,,Լրագրողական նոթեր,, բլոգում / www.lragrakan.blogspot.com /խորագիր բացեցի ՝,,Գեորգի /Ժորա / Հովսեփյանի շախմատային կյանքից,, եւ ,,Գեորգի Հովսեփյանի գրական աշխարհը,,:Աշխատանքայինգործունեությանը նվիրված մի հոդված էլ դեռ նրա կենդանության օրոք գրեցի ՝2013թվի  հունիսի 15-ին ՝ծննդյան օրը / ,,Գեորգի Հովսեփյանը 80 տարեկան է,, www.azatankakh.blogspot.com/ :Այժմ վտանգի տակ է Հովսեփյանների ընտանիքի վերջին մոհիկանների ֆիզիկական գոյությունը, որոնց նկատմամբ էլ տեղական իշխանությունները փորձում են ,,նորացնել,,պայքարը ՝ այդ գործին լծելով ...հարեւանական պոտենցիալը ՝օգտվելով սոցիալ-կենցաղային խնդիրների պարբերական առկայությունից ՝ վթարային շենքերում: Այլ ելք չունեմ, քան ՝ քաղաքական ապաստան խնդրել որեւէ երկրում, քանի որ այս երկրում ստեղծագործող մարդը /առավել եւս ՝ ազատ լրագրող-վերլուծաբանը, հրապարակախոսը /, առանց կյանքն ու առողջությունը վտանգելու չի կարող ստեղծագործել, եւ պարտադիր չէ, որ ժամանակակից ,,այլախոհներին,, ՝ ի դեմս  սկզբունքային մտավորականության, ֆիզիկական բռնության ենթարկեն, նրանց դեմ ,,կարելի,, է պայքարել նաեւ աշխատանքից ու եկամտի վերջին աղբյուրից զրկելով, բարոյահոգեբանական տեռորի ենթարկելով ու շուրջն անվստահության մթնոլորտ ստեղծելով ՝ 37 թվի գործելակերպով:Ճիշտ է, հարազատ երկիրը լքելը շատ ծանր է, սակայն եթե հարցը վերաբերվում է մարդու կյանքին ու տարրական գոյությանը, ապա այլ ելք չկա; Մինչեւ ե՞րբ պետք  է իսկական հալածյալները տառապեն սեփական երկրում / իբր թե ,,ժողովրդավրության ուղին բռնած,, /,  իսկ կեղծ հալածյալները կեղծ փաստաթղթերով, անգամ ադրբեջանցու եւ թուրքի անձնագրերով փախստականի կարգավիճակ ձեռք բերեն կամ քաղաքական ապաստան գտնեն այլ երկրներում: Այժմ չգիտեմ, թե որ երկրի դեսպանատուն կդիմեմ կամ ինչ կարգով, որպես հարցի վերջնական լուծման ,,լավագույն,, ելք, սակայն ստիպված եմ դիմել ՀՀ իշխանություններին.բարի եղեք վերադարձնել մեր ըտանիքի ԽՍՀՄ ավանդները՝ 40 տարվա խնայողությունները /որ այդպես էլ չհասցրին ստանալ ծնողներս /, որպես ճանապարհածախս: Իսկ ես կաշխատեմ   մեր ընտանիքի կրած տառապանքների համար  հեռանալիս չանիծել այն երկիրը, որտեղ գտնվում են թե իմ տարաբախտ ծնողների, թե մյուս  հարազատներիս աճյունները:Հակված եմ կարծելու,թե  մեր ընտանիքի նկատմամբ հալածանքների շրջանակում էր նաեւ մորապապիս  ՝Գ.Հարությունյանին  Եղեռնը վերապրածի համար հասանելիք կենսաթոշակային արտոնություններից տարիներ շարունակ զրկելը,  որ վերականգնվեց միայն մամուլի միջամտության ու բողոքների արդյունքում / Այդ առթիվ կա հոդվածաշար, որոնցից մեկը ՝,,Հարգենք եղեռնը վերապրածներին եւ ոչ թե հալածենք,, /: 2002թվին մահկանացուն  կնքած, 70 տարի շարունակ ՀԷԿ-ումաշխատած պապս  էլ անգամ տեղական թերթում չարժանացավ մահախոսականի, թեպետ ՝ նրա մասին քանիցս հոդվածներ են լույս տեսել ,,Գիտություն,,  ,Գուգարք,,   ,,Տեսադաշտ,, թերթերում, կա նաեւ հոդած ՝սույն բլոգում ՝2012թվի ապրիլին.,,Խոսք հիշատակի,,:  Շուկայական հարաբերություններ են, իսկ մահազզդները ոչ միայն պատկառելի փող են, այլեւ ՝քաղաքականացված են. ցավոք:.....Մշտապես ստեղծագործող մարդը չի կարող չզբաղվել իր սիրած գործով:Ունեմ բազմաթիվ անտիպ նյութեր, հուշագրություններ, զվարճապատումներ, մանրապատումներ, վերլուծություններ, մի խոսքով ՝ հիշողությունների մի ամբողջ շտեմարան, որ պարբերաբար հարստացվում է նոր թեմաներով ու գաղափարներով, բայց ի վիճակի չեմ ծրագրերիս մի մասն իրականացնել ոչ միայն ֆինանսական ոչ բավարար միջոցների պատճառվ, այլե, որ ինձ պարբերաբար փորձում են ներքաշել նորանոր ինտրիգների՝ սոցիալ-կենցաղային խնդիրների համատեքստում, որպեսզի  ես առավելապես ոչ թե ստեղծագործական-լրագրողական գործունեությամբ զբաղվեմ, այլ ՝ ժամանակս առավելապես ծախսեմ այդ ինտրիգների ու դրանից բխող տհաճ հետեւանքների  վերացման վրա, այդ ընթացքում դանդաղ կորցնեմ առղջությունս ու կյանքիս մնացած տարիները, որի պատկառելի մասն արդեն ,,կերել,,են: Ի վերջո մինչեւ ե՞րբ կարելի է տառապել տեղական ,,ցեցերի,, ու ,,գայլերի,,ձեռքին,որոնց դեմ պայքարում, փաստորեն, մնացել ենք բացարձակապես մեն-մենակ / չհաշված ՝համացանցային ,,ինտերնացիոնալ,, համերաշխությունը / ՝թիկունքում ունենալով միայն տարիների հեռավորությունից անգամ աղմկող հիշողությունների ,,հոծ բանակը,, իսկ տեղական ,,գայլերի,, դեմ պայքարում որպես միակ ,,զենք,,՝ գրիչը:                                                 ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ