пятница, 22 декабря 2017 г.

Բաց նամակ՝ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին

Պարոն նախագահ, 2016թ․նոյեմբերին տեղի է ունեցել ակնհայտ ապօրինություն՝կառավարական մակարդակով, Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահի ձեռամբ վավերացված․այն է՝ուժի մեջ է մտել ու սկսել 2017թ․հունվարից կիրարկվել ՀՀ ջրային տնտեսությունը սեփականաշնորհած/որի ամբողջությունը կատարյալ դարձավ 2016թ․տարեվերջին՝,,Վեոլիա,, ընկերության կողմից/ ընկերության նոր գենպլանը, որ հավասարազոր է սոցիալապես անապահով խավի սոցիալական գենոցիդի, քանի որ դրա լիարժեք իրականացման դեպքում բնակչության խոցելի խավերը կարող են ունեզրկվել ու անօթեւան դառնալ,իսկ այդ խավը նրանք են ,ովքեր ջրաչափ չեն տեղադրել կամ՝միջոցներ չունենալու, կամ՝տարիներ առաջ/1999-2003թթ․/ ընդունված չափանիշներով ջրաչափը որպես ընտրակաշառք վերցնելու ներքին, ստվերային քաղաքականությանը ընդառաջ չեն գնացել, կամ՝վերջիններիս բնակարանային անբարեհույս պայմանների դեպքում ջրաչափ տեղադրելը ֆինանսական լրացուցիչ մեծ ծախսեր ու սանհանգույցի ռեկոնստրուկցիա է պահանջում։

Եվ ահա,ըստ ,,Վեոլիայի,, որոշած ու ՀԾԿՀ-ի հաստատած նոր որոշման, անջրաչափ բաժանորդների համար/որոնց թվում՝աղետի գոտու վթարային շենքերում բնակվող/այս տարվա հունվարից որպես կայուն վարձ է սահմանվել 5400դրամը՝անկախ ընտանիքի անդամների քանակից․այսինքն՝մեկ անդամից բաղկացած ընտանիքն էլ է 5400դրամ վճարելու, 5 անդամից բաղկացածընտանիքն էլ, ինչը, բնականաբար, խտրականություն կարելի է համարել։Իսկ մինչեւ ,,Վեոլիայի,, հայտնվելը անջրաչափ բաժանորդների համար վարձ էր սահմանված 1100դրամը՝մեկ անձի համար,որ արդեն իսկ մեծ գումար է, եթե հաշվի առնենք, որ ջրաչափ տեղադրողներն ավելի քիչ են մուծումներ կատարում։Ընդ որում, ոչ միայն 5400դրամ վարձը, այլեւ՝մինչեւ ,,Վեոլիան,, եղած 1100դրամ վարձը երբեւէ չեն ամրագրվել ջրմուղի պայմանագրերում՝սկսած 2010թվից/որի իրեղեն ապացույց գրավոր վկայություններն առկա են/,այլ՝կիրառվել են միայն բաժանորդների անդորագրերում, այն էլ՝որպես ջրի ծախս․մինչեւ ,,Վեոլիայի,, հայտնվել՝12խորանարդ մետր, ,,Վեոլիայի,, հայտնվելուց հետո․․․30խորանարդ մետր հաշվարկով,հարց է ծագում․եթե ջրի խողովակներն ամբողջ հանրապետությունում, առավել եւս՝վթարային շենքերում նույնն են, իսկ ջրի արագությունն էլ, ըստ մարդկանց մշտական դժգոհությունների, որ առկա են հեռուստատեսությամբ, մշտապես պակասում է, ի՞նչ տրամաբանությամբ է երկուսուկես անգամ մեծացել ջրի մոտավոր ծախսը, ու որպես կայուն վարձ՝որոշվել 30խորանարդ մետրով հաշվարկը, որն էլ սահմանվել է 5400դրամ։Հատկանշական է նաեւ, որ ջրմուղի պայմանագրերը միանման են տարիներ շարունակ․այսինքն՝անջրաչափ բաժանորդին էլ, ջրաչափ ունեցողին  էլ նույն պայմանագիրն է ներկայացվում։Զարմանալի է, թե ինչպե՞ս է կառավարությունը տարիներ առաջ հաստատել նման փնթի կազմած պայմանագրերի ձեւը։

Արդեն 1 տարի է,ահազանգում եմ համապատասխան կառույցներին/օմբուդսմեն, վարչապետ, տարածքային նախարարություն, իրավապաշտպան կառույցներ/, բայց մինչ օրս հարցը մնացել է օդում կախված, քանի որ ոչ ոք չի ուզում կանխել ,,Վեոլիայի,, կողմից ակնհայտ թալանը՝ՀՀ քաղաքացու նկատմամբ եւ պարտադրել ՀԾԿՀ-ին՝վերանայել այդ հակամարդկային, հակասահմանադրական որոշումը, ո/որ անգամ հանրային քննարկման, ԱԺ լսումների չի ենթարկվել , հեռուստատեսությամբ անգամ չի հայտարարվել ոչ նախապես, ոչ՝ուժի մեջ մտնելուց հետո/,ու չեղարկել այն՝ուժի մեջ թողնելով նախկին՝1100դրամ սակագինը։Ավելին, այս ընթացքում ,,Վեոլիան անջրաչափ բաժանորդների հաշվեհամրներին ամեն ամիս 5400դրամով վարձ է ամրագրում, այդ վարձով հաշվարկած պարտք գոյացնում ու դրանց բռնագանձման հայցեր ներկայացնում դատարան․կոնկրետ մեր սակավաթիվ անդամ ունեցող ընտանիքի վրա ,,սարքած,, պարտքի գումարը դեկտեմբերի դրությամբ հասցվել էր 46հազար դրամի, որից 32200-ը որպես հունվար-օգոստոս ամիսների ,,պարտք,,՝1500դրամ պետտուրքն էլ հետը,,՝Վեոլիան,, որպես ,,բռնագանձման ենթակա գումար,, ներկայացրել է Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան՝առանց այդ մասին նախապես գրավոր զգուշացնելու, ինչը սպառող-մատակարար պայմանագրի կետի խախտում է։Փաստորեն, բաժանորդը մուծում է իր հին՝մինչ ,,Վեոլիան,, եղած պայմանագրի շրջանակներում պայմանավորված ու հաշվեհամարներին մինչ ,,Վեոլիան,, ամրագրված վարձաչափի շրջանակներում/12խ/, իսկ ,,Վեոլիան  հաշվարկում է իր կողմից ,,ինկոգնիտո,, պայմաններում որոշած ու հաստատած 5400դրամով/որպես 30խ/մ առասպելական չափանիշով վարձ/։Դժվար չէ պատկերացնել, թե այդ հաշվարկով բռնագանձումներ կատարելու դեպքում ինչ ողբերգական վիճակում են հայտնվելու անջրաչափ բաժանորդները/որոնց թվում՝աղետի գոտու վթարային շենքերի բնակիչ սոցիալապես խոցելի խավեր/, որոնք այս օրերին, Նոր տարվա շեմին փոխանակ պատրաստվեն հնարավորության սահմաններում Նոր Տարին դիմավորելուն, ջրմուղի եւ դատարանի դռներն են չափչփում կամ փորձում նամակների միջոցով արդարության հասնել։Նման հաշվարկով սակագին՝անգամ աշխատանքով ապահովվածները չեն կարող վճարել, ուր մնաց՝աշխատանք չունեցողները կամ թոշակառուները,որոնք գոյատեւելու եւ օրեցօր աճող կոմունալ վարձերի բեռից դուրս գալու նպատակով ստիպված են իրենց ունեցած -չունեցածը վաճառքի հանել։

Ակնկալում եմ Ձեր միջամտությունը՝խնդրի կարգավորման եւ ՀԾԿՀ-ի որոշումը վերանայելու հարցում, որպեսզի չեղարկվի ,,Վեոլիայի,, սահմանած նոր սակագինը՝անջրաչափ բաժանորդների նկատմամբ,եւ պարտադրել ,,Վեոլիային՝,, ետ վերցնել դատարանից իր հայցադիմումները․առավել եւս այն դեպքում, երբ մարդը տարիներ շարչունակ բարեխիղճ մուծումներ է կատարել՝մինչեւ 2017թիվը, բայց ,,Վեոլիայի,,նոր որոշումից ու նոր վարձաչափի սահմանումից հետո հետո հայտնվել է ,,անբարեխիղճ բաժանորդի,, տհաճ կարգավիճակում, քանի որ ոչ մի շարքային քաղաքացի ի վիճակի չէ այդ սակագնով ու հաշվարկով մուծումներ կատարել՝առանց սոցիալական լուրջ ցնցումների ու նյութական մեծ կորուստների՝ներառյալ բնակարանից զրկվելը։Հարկ եմ համարում նաեւ տեղեկացնել, որ բնակչության շրջանում կան դժգոհություններ, թե ինչո՞ւ ,,Վեոլիան,, ավտոլվացման կետերին չի պարտադրում ջրաչափ տեղադրել/որոնք, բնականաբար,մեծ քանակի ջուր են սպառում, որ կարող է շատ ավելի լինել, քան՝ամսական 5400դրամը/,այլ՝ ձեռնամուխ է եղել խոցելի խավերի կեղեքմանը։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր

22․12․2017թ․

понедельник, 18 декабря 2017 г.

ՀՀ հանրային խորհրդին

 ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանին

Հելսինկյան կոմիտեին

Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանին

ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակին

Հետաքննող լրագրողների ընկերակցության ,,Հետք,, ինտերնետային պարբերականին

Հակակոռւպցիոն հանձնաժողովին

ԱԺ պետաիրավական հանձնաժողովին

Հայտարարություն՝ՀՀ քաղաքացու նկատմամբ կիրառվող ակնհայտ թալանի մասին՝ընթացիկ տարվա հունվարից ,,Վեոլիա,, ընկերության կողմից իրականացվող

Այս տարվա փետրվարից համացանցում բաց նամակի տեսքով ահազանգել ու տարածել եմ/ֆեյսբուքով եւ էլեկտրոնային փոստով՝համապատասխան մարմիններին․այդ թվում՝վարչապետին եւ օմբուդսմենին/, որ ֆրանիսական ,,Վեոլիա,, ընկերությունը անհասկանալիորեն բարձրացրել է անջրաչափ բաժանորդների համար նախատեսված 1100դրամ սակագինը՝այն հասցնելով 5400դրամի.ընդ որում՝յուրօրինակ հաշվարկով, որպես ծախս համարելով 30 խ/մ-ը, մինչդեռ տարիներ շարունակ,մինչեւ ,,Վեոլիայի,, հայտնությունը՝ որպես ամսական կայուն ծախս, անջրաչափ բաժանորդների համար հաշվարկվել է 12 խ/մ-ը։Ի՞նչ է, ՀՀ տարածքում, առավել եւս՝50 տարվա վթարային շենքերում ջրատար խողովակների ծավալները մեծացե՞լ են, որ օգտագործած ջուր է հաշվարկվում երկուսուկես անգամ մեծ թիվ, քան՝մինչ այդ եղել է։Մնում է, ջրի արագության հաշվարկ էլ կատարվի ու ջրաչափից բացի՝մի հատ էլ արագաչափ պարտադրեն ջուր սպառողներին։Եվ այս2 տարբեր թվերն էլ ամրագրված են բաժանորդների մուծած անդորագրերում/մինչեւ ,,Վեոլիան,, 12 խ/մ, ,,Վեոլիայից,, հետո՝30խ/մ /։

Ավելի քիչ գումար մուծելու այլընտրանքը ջրաչափ տեղադրելն է, բայց քանիցս բացատրել եմ, որ որոշ վթարային շենքերում ու բնակարաններում տեխնիկապես անհնար է ջրաչափի տեղադրումը եւ կապված է լրացուցիչ կառուցվածքային փոփոխությունների հետ ու մեծ ֆինանսներ է պահանջում, որին ի վիճակի չեն ՀՀ շարքային բնակիչները, ուստի չարիքից փոքրագույնը առնվազն հին՝գործող 1100դրամ սակագինը նույնը թողնելն էր։Եվ մինչ ես շարունակում էի այդ հարցը բարձրացնել ու այս ու այն կառույցներին ահազանգել, ,,Վեոլիան,, իր կայացրած որոշման առթիվ բաժանորդի/տվյալ դեպքում՝իմ հետ/ պայմանագիր չունենալով եւ ՀԾԿՀ-ի նոր որոշմանը՝կապված ջրի սակագնի բարձրացման հետ, բնակիչներին գրավոր չիրազեկելով, գրավոր զգուշացումներ չուղարկելով, բաժանորդների հաշվեհամարներին ոչ միայն ամրագրել է ամսական 5400դրամը, այլեւ՝դրա հիման վրա, 8ամսվա կտրվածքով/հունվար-օգոստոս/, իմ հաշվեհամարին 32200դրամ պարտք գոյացրել ու այն որպես բռնագանձման ենթակա/1500դրամ պետտուրքն էլ պոչին/ հայց ներկայացրել Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան։Սա ոչ միայն հակաօրինական է, այլեւ՝անտրամաբանական։Ինչպե՞ս կարող են մեկ քաղաքացին էլ, 5 կամ ավելի քաղաքացիներն էլ նույնաչափ ջուր օգտագործել՝թեկուզ մոտավոր հաշվարկով։Ինչպե՞ս կարելի է վթարային շենքերում բնակվող մարդկանց/որոնց թվում՝անեկամուտ ընտանիքներ, միայնակներ/, առանց այդ էլ անմխիթար վիճակն ու սոցիալական բեռն ավելի ծանրացնել՝Նոր տարվա շեմին․կասկածի տակ դնելով վերջիններիս գոյությունը եւ բնակարանից զրկվելու վտանգի տակ առաջ կանգնեցնել։Սա առնվազն թալան է՝ՀՀ շարքային քաղաքացու նկատմամբ։ Հետաքրքիր է, արդյո՞ք Հանրային ծառայություններ իրականացնող մարմինը այդ հակաժողովրդական որոշումը հաստատելիս խորացել է էության մեջ։

Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ինձ ուղարկված  հայցադիմումի մեջ նշվում է․,,Հայցվորի եւ պատասխանողի պարտավորությունները կարգավորվում են ՀՀ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի 30․11․2016թ․ թիվ 378 -Ն որոշմամբ հաստատված կանոններով,,։Իսկ այդ որոշման մասին բաժանորդը պետք է նախ տեղեկացվեր ,,Վեոլիայի,, կողմից գրավոր․ այնպես, ինչպես իրազեկում էին յուրաքանչյուր սակագնային փոփոխության ժամանակ՝մինչեւ ,,Վեոլիայի,, հայտնվելը։Ես՝որպես բաժանորդ, սակագնի բարձրացման մասին ,,Վեոլիայի,, կողմից չեմ տեղեկացվել գրավոր, հետեւաբար նա իրավունք չուներ առանց տեղեկացնելու՝միանգամից դատական հայց ներկայացնել/այդ որոշումն էլ, թեպետ, իր հերթին վիճահարույց է՝ինչպես վերը նշեցինք/։

Անջրաչափ բաժանորդների անունից ակնկալում եմ համապատասխան իրավական կառույցների միջամտությունը՝սահմանադրական դատարանում վիճարկել ,,Վեոլիայի,, որոշումը՝ջրի սակագինը 30խ/մետրով հաշվարկելու եւ որպես ամրագրված սակագին 5400դրամ սահմանելու վերաբերյալ եւ այն չեղարկել։Հարկ եմ համարում հիշատակել, որ սկսած 2010թվից  եւ միգուցե նաեւ՝ավելի վաղուցվանից, ջրային ոլորտի պայմանագրերում չեն արտացոլվել անջրաչափ բաժանորդների համար նախատեսված սակագները։Դրանք երեւում են միայն վարձերի մուծման անդորրագրերում՝որպես ծախս։Ասյսինքն՝անջրաչափ մուծողին էլ, ջրաչափով մուծողին էլ նույն պայմանագիրն է ներկայացվում, բայց՝հաշվարկն է տարբեր չափանիշներով։Եվ անգամ այդ պայմաններում՝մինչեւ ,,Վեոլիայի,, կողմից հայտնվելը, պայմանագրի 7-րդ կետում ասվում է․,,Պայմանագրի կապակցությամբ ծագած վեճերը լուծվում են բանակցությունների միջոցով։Բանակցությունների արդյունքում փոխադարձ համաձայնության չգալու դեպքում վեճերը լուծվում են դատական կարգով,,։Մինչդեռ ,,Վեոլիան,, բաժանորդներին գրավոր զգուշացում չի արել ոչ նոր սակագնի, ոչ էլ այդ սակագնով ապօրինաբար հաշվարկված պարտքի մասին, եւ բաժանորդին դատի է տվել՝ հին պայմանագրի իրեն ձեռնտու կետն ու քաղաքացիական օրենսգիրքը վկայակոչելվ, բաց՝նոր սակագնով։ Անգամ հեռուստատեսությամբ հայտարարություն չի արվել անջրաչափ բաժանոդների համար ջրի վարձը 5400դրամ դարձնելու մասին։Իսկ սրանից կոռուպցիայի հոտ է փչում։Եթե հաշվի առնենք, որ ,,Վեոլիայի,, նկատմամբ առկա են նաեւ բազմաթիվ այլ կարգի բողոքներ՝վերջինիս կողմից իրականացվող չարաշահումների եւ անորակ ծառայություններ մատուցելու կամ առհասարակ չմատուցելու մասին, ապա կարելի է գալ եզրակացության, որ ընկերությունն ինքը պետք է ճանաչվի որպես անբարեխիղճ մատակարար եւ զրկվի ջրային տնտեսությունը կառավարելու իրավունքից, ոչ թե ձմեռ օրով խոցելի խմբերին ,,անբարեխիղճ սպառող,, ճանաչի ու դատարան քարշ տա՝կեղեքման եւ ունեզրկման նպատակով։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր


четверг, 14 декабря 2017 г.

Իշխանությունը նեոգաղութարար ,,Վեոլիայի,,միջոցով հաշվեհարդար է սկսել ընդդիմախոս լրագրողի նկատմամբ

Ճիշտ են ասում էլի, որ ,,լավություն անողի գլուխը ծակ է,,։Ուրեմն ես 1998-2004 թվերին առաջատար լրատվամիջոցներում/,,Առավոտ,,   ,,ժամանակ,, ․ինչպես նաեւ՝,,Մամուլ եւ իրավունք,,տեղեկագիր/ ահազանգեմ, որ Վանաձորի դատարանը տնակային պայմաններում է, որ աշխատողներն ու դատավորները 1988թվի երկրաշարժից հետո տնակներում են 10 տարուց ավելի, ու փայտի ու ածուխի ծուխումուր են կուլ տալիս, եւ որ դատական նիստերի լուսաբանումը խոչընդոտվում է՝խանգարելով հրապարակայնությանը/դեռ 2002թվին էլ Սեւանում դատական լրագրողների համար կազմակերպված սեմինարին զեկուցումով հանդես գամ՝,,Դատաիրավական լրագրության անցյալը,ներկան եւ զարգացման հեռանկարները՝Վանաձորում,,/, ու հիմա ինձ՝22 տարվա իրավական լրագրողիս դատական ծանուցագրով հրավիրեն արդեն փառահեղ շենքային պայմաններում գտնվող, 2005թվից Եվրանորոգված դատարան․․․․որպես ,,պատասխանող կողմ,,։Ակամա հիշում եմ դատարանի երբեմնի գործընկերուհուս/ում հետ տնակային դատարանի գրասենյակում աշխատել եմ 1989-94 թվերին/ հումորը․,,Որպես ատենակալ նստեցիր նիստերին, որպես մանկավարժ նստեցիր, որպես լրագրող նստեցիր․․․մնաց՝որպես ամբաստանյալ նստես,։ Է ինչ, պատասխանողից մինչեւ ամբաստանյալ շատ չի հեռու։Եվ ո՞վ է ինձ պատասխանատվության կանչողը․․․,,Վեոլիա,,ֆրանսիական ընկերությունը, որ 2017 թվի հունվարից փորձանք է դառել հայ ջուր սպառողի գլխին, եւ նա, այս տարվա հունվարից, ստանձնելով ՀՀ ջրային ողջ տնտեսության միանձնյա սեփականատեր լինելու իրավասությունը, ՀԾԿՀ-ի հետ ,,հանցավոր,,համաձայնության գալով՝անջրաչափ բաժանորդների համար անհիմն բարձրացրել է մինչ հունվար գործող սակագինը, որ արդեն իսկ լավ բարձր էր՝1100դրամ։Իսկ հունվարից դարձրել է 5400դրամ՝առանց այդ առթիվ որեւէ հանրային քննարկում կազմակերպելու։

,,Դե որ էնքան փող ունեն, որ ամիսը 1100դրամ անձաքանակ սակագնով են մուծում, բեր էլի վարձը բարձրացննք,,-հավանաբար ու դավադրաբար՝այս կերպ են մտածել ,,Վեոլիայում,, եւ ՀԾԿՀ-ում․ի՞նչ վատ է որ․․․ինչքան շատ ,,գռփեն,, սոցիալապես խոցելի խավից՝այնքան խեղճացրած կլինեն մարդկանց, իսկ եթե այդ ,,խոցելի,,խավի մեջ նաեւ ընդդիմախոս լրագրող կա․․․ էդ հո ,,2 երնեկը մի տեղ է,, լինում։Քիչ չէ՝բարձրացրեց սակագինը,դեռ հեռուստաեթերով էլ պարբերաբար՝ջուր սպառողներին հրավիրում էր պայմանագիր /կամ՝,,ղազագիր,,/ ստորագրելու առ այն, որ համաձայն են ամիսը 5400դրամ կայուն սակագնով շահագործվելու։Այլընտրանքը՝ջրաչափ տեղադրելն էր։Բայց դեռ այս տարվա հունվարից սկսած՝մեռանք համացանցում գրելով, գրելով ու գրելով, էլփոստով ու ֆեյսբուքով, բլոգներով, բաց նամակներով՝էլ օմբուդսմենին էլ, նամակ չկարդացող վարչապետին էլ, ,,Վեոլիային,, ․․․քանի-քանի խմբերով՝ մի 7-10 հոդված եմ գրել-տարածել, որ վթարային բնակարաններում ջրաչափի տեղադրումը ռիսկային է ու կառուցվածքային լրացուցիչ փոփոխություններ է նախատեսում, որին ի վիճակի կարող են լինել միայն իշխանական բուրգին մոտ կանգնած մարմինները՝պատգամավորներ, նախարարներ, դատավորներ, մեծ եկամուտ ունեցողներ, բայց ոչ՝աղետի գոտու անեկամուտ բնակիչները, որոնք մի կերպ գոյատեւում են ունեցած-չունեցածը վաճառելով ․․․ականջ դնո՞ղն ով է,,վերեւներում,,մի օմբուդսմեն միայն արձագանքեց՝էն էլ նամակի մեջ կամ չխորանալաով, կամ՝չհասկանալու տալով ու մեզ խորհուրդ տալով, որ ․․․ջրաչափ տեղադրենք․եւ սա այն դեպքում, երբ վերջինիս բացատրել ենք ջրաչափ տեղադրելու հետ կապված խնդիրները։Դե որ հայը հայերեն չհասկանա, ֆրանսիացի սեփականատերը ո՞րտեղից պետք է հասկանա, եթե թարգմանող չլինի նամակը։Ու էսպես՝թուրքի ասած՝,,Անգաճիվար՝ծակիյոխ,, վիճակով, իրենց չլսողի տեղ դրած կամ իսկապես չլսելով՝,,Վեդոլիան,, հունվարից անջրաչափ բաժանորդների վրա է ,,քշել,, ֆրանսիական ողջ ուժի հզորությունն ու ՀՀ անեկամուտ քաղաքացուն հարուստ ֆրանսիացու տեղ դրած՝5400դրամ ամսավարձ է ,,նկարում,,․եւ, քանի որ բաժանորդներն ի վաճակի չեն այդ կարգի գումարների ,,տակից,, դուրս գալ՝առանց սոցիալական լուրջ ցնցումների, ուստի բաժանորդների հաշվին արդեն կլորիկ պարտք է գոյանում, ու ,,Վեոլիան,, էլ ոգեւորված՝դատարաններ է քարշ տալիս բաժանորդներին/ու այստեղ հիշում եմ երջանկահիշատակ երգչի բառերը՝,,Երեկ դու, այսօր ես, վաղը՝նա,,․անցած շաբաթ մի ,,նաչար,,բաժանորդի ձայնը դուրս եկավ, այսօր՝դեկտեմբերի 14-ին էլ ես դատական ծանուցագիր ստացա՝փետրվարի 14-ին կայանալիք դատական նիստի վերաբերյալ, վաղն էլ մի ուրիշտը կստանա․․․․Ահա այսպես՝Նոր տարվա շեմին ,,ապահով Հայաստանի,, աղետի գոտու  անապահով բնակիչները՝վթարային շենքերում 29 տարի գոյություն քարշ տվող, անակնկալ ,,նվեր,,են ստանում՝նեոգաղութարարից, որի  հրամաններն անվերապահորեն կատարելու են կոչված դատական մարմինները, ու քեզ գրությամբ հայտնում են, որ առանց քո ներկայության էլ կարող են 35 հազար դրամի արհեստականորեն հասցված պարտքդ բռնագանձել․․․․

Բռնագանձեք, բռնագանձեք, եկեք սովետների օրոք ստացած ու անկախության օրոք սեփականաշնորհված բնակարանն էլ բռնագանձեք, տան մնացած իրերն էլ/ինչ որ մնացել է գոյություն պահելու համար ծախած իրերի վաճառքից հետո, քանի որ 1998թվից սկսած/մնացած տարիների չարչարանքները՝դեռ համարենք ,,մարված,,/ այս ընտանիքը խղճի գերի է դարձել այս երկրում , իսկ վերջին 5 տարիներին՝սոցիալական պատանդ․նրա համար, որ այս ընտանիքում 2 ,,նաղդ գրող,,կար,մեկը՝արդեն լուսահոգի հայրս՝ճանաչված շախմատիստ ,1969թ․Կիրովականի շախմատի չեմպիոն Գեորգի Հովսեփյանը, որ օր ծերություն ստիպված էր կյանքը մաշել դատարանների ու դատախազության դռներին՝պահանջելով քրեական գործ հարուցել իր եւ իր ղեկավարած ԲՇՏ-ի աշխատողների աշխատավարձերի պարտքերը չվճարող Վանաձորի նախորդ քաղաքապետի նկատմամբ, մյուսը՝ես, որ 1998թվից սկսած՝հետեւողականորեն, բոլոր իշխանությունների օրոք մամուլում ահազանգում էի մարդու իրավունքներիբոլոր խախտումները՝,,մեկ առանձին վերցրած քաղաքում,,կամ՝հանրապետությունում, դրա հետեւանքով հայտնվելով իշխանության ,,սեւ ցուցակում,,։


Նախ՝ես ,,Վեոլիա,, ընկերության հետ պայմանագիր չեմ կնքել, այլ՝,,Լոռի,,ջրմուղի հետ/մեկ՝2010թվին,մեկ՝2014թվին, երբ ծնողներիս մահից հետո ընտանիքի անդամների թիվը պակասեց սկզբում՝մեկով, հետո՝երկուսով, ուստի ստիպված էի նոր պայմանագիր կնքել՝անձաքանակի հաշվով վարձ մուծելու վերաբերյալ/։Ի դեպ,լուսահոգի մորս կաթվածի մեղքը 2007թվին, ջրմուղի նախկին տնօրինության վզին է,երբ 70 հազար դրամ պարտքի ,,սեւ թուղթն,, էր եկել ջրմուղից․բայց ոչ՝դատարանից․համենայն դեպս՝այդ տարիներին այնքան ներողամտություն ու հասկացողություն կար, որ մարդկանց նախ զգուշացնում էին, հետո նոր՝դատարան դիմում։Նշեմ,որ այդ 70 հազար դրամ պարտքի անհիմն լինելն ապացուցեցի ջրմուղի նախկին տնօրենի հետ գրավոր եւ բանավոր պարզաբանումներից հետո, առանց դատարանի միջամտության,որի արդյունքում պարտքն ստիպվա էին զրոյացնել։Այդ ժամանակներից սկսած՝մինչեւ ,,Վելոիայի,, հայտնվելը ջրի վարձի կանոնավոր մուծումներ ենք կատարել՝առանց որեւէ պարտքի։Իսկ հիմա պարտքի ավելացումը, փաստորեն, տեղի է ունեցել ,,Վեոլիայի,, կողմից ջրի վարձի ապօրինի բարձրացումից հետո, որի առթիվ անհամաձայնությունս եմ հայտնել գրավոր նամկա-բողոքբներում։Իսկ ջրի վարձի նախնական բարձրացման մեղքն էլ 2003-2007 եւ 2007-20012թվերի Ազգային ժողովի վզին է, որի պատգամավորական մեծամասնության լուռ համաձայնության պայմաններում՝ջրի վարձի սակագինը 600-ից հասվեց 1100դրամի․իբր մարդիկ շատ ուրախ էին,որ 1100դրամ են մուծում, հիմա էլ արդեն 5400դրամը փաթաթեցին վզներին․եւ ո՞վ՝օտարերկրյա պետության ներկայացուցիչը, որին այլ կերպ չես կարող անվանել, քան՝նեոգաղութարար։

Եվ այսպես, մեր ընտանիքի նկատմամբ սոցիալական տեռորի հերթական ու կոշտ փուլն է սկսվել՝ապօրինությամբ զուգակցված, որի առթիվ հենց այսօր՝դատական ծանուցագիրն ստանալուն պես աճապարեցի Հելսնկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակ՝ահազանգելու Հայաստանում մարդու սոցիալական իրավունքների հետեւողական ու կոպիտ խախտումների մասին,սակայն գրասենյակի ղեկավարը/ով ծանոթ է իմ ընտանիքի նկատմամբ 20-ամյա հետապնդումներին եւ անգամ՝այդ առթիվ գրավոր տեղեկանք է տվել ինձ/ տեղում չէր։Մի՞թե ապօրինություն չէ, երբ ՀՀ շարքային քաղաքացուն կեղեքում են միջազգային չափանիշներով,մի՞թե ապօրինություն չէ, երբ առանց հանրային քննարկման դնելու՝ջրի սակագինը առասպելական չափով բարձրացնում են, ու հեռուստատեսությամբ անգամ չեն իրազեկում այդ բարձրացման մասին, իսկ ,,,Վելոլիայի,, պաշտոնական փաստաթղթերի մեջ էլ այդ բարձրացումը չի երեում, բայց՝բաժանորդնեի հաշվեհամարներին 5400դրամ հաշվարկով ամեն ամիս , սկսած՝,,Վեոլիայի,, ինքնիշխանության ժամանակվանից, թվեր են նկարվում ու ամրագրվում որպես պարտք։Ո՞ր տրամաբանությամբ է ,,վելոիան,, 5400դրամ ամսավարձ հաշվարկել՝անկախ ընտանիքի անդամների քանակից/ի տարբերություն 1100դրամ անձաքանակ հվարկի/, կարող է՞մտածումեն, թե ջրի բիզնես ենք դրել տանը եւ երրորդ հարկից ջուր ենք ծախում․․․եւ կամ՝,,ձկի գործ,,ենք դրել բազմաբնակարան շենքի երրորդ հարկում․․․Ակամա հիշում եմ միայնակ ապրող,անջրաչափ բաժանորդներից մեկի դժգոհությունը՝,,Ոչ ցեխ ունեմ, ոչ մոյկա եմ աշխատացնում, տանն էլ չեմ լողանում՝որովհետեւ բաղնիքս պիտանի չի, էդ ի՞նչ հաշվով են 5400դրամ հաշվարկել,,/վերջինիս բողոքին եւս անդրադաձել ենք սույն բլոգում՝ամիսներ առաջ/։

Եթե այս ամենին էլ հավելենք այն, որ մեր ընտանիքի գլխին արդեն 10տարուց ավելի է՝դամոկլյան սրի նման կախված է նաեւ մոտ 100հազար դրամի հասնող ,,սպասարկման վարձ,,, կոչվող համատիրության պարտքը/ որ ՀՀ քաղաքացիների գերակշիռ մասը չի մուծում՝այն իրավաբանորեն հիմնավորված չլինելու պատճառով/, ապա դժվար չէ պատկերացնել, որ ՀՀ իշխանությունը ցանկացած պահի մեզ կարող է զրկել բնակարանից ու տանիքից՝դարձնելով անօթեւան։Եվ եթե չի անում դա,ապա, հավանաբար՝ինձ դեռ ,,մտածելու,, տեղ է տալիս։Իսկ ես մտածելու ոչինչ չունեմ։Մշտապես գրել եմ հանուն արդարության, ու շարունակելու եմ նույն ոգով։Ինչ վերաբերվում է ,,Վեոլիային,, ապա վանաձորցիներից մեկը ՝Վարդանանց 23 շենքի բնակիչ, բողոքեց ջրի որակից։,,Էդ ջուրը խմել չի լինում, քանի որ խողովակները նորմաներին համապատասխան չեն, ստիպված գնում ,,Մաքուր ջուր,, ենք առնում կամ էլ՝ջուրը եռացնում ենք,,։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր

вторник, 5 декабря 2017 г.

Armenia TV-ն դուրս է գալիս կաբելային ցանցից․ո՞ր ալիքն է լինելու հաջորդը

        Թվային կայաններն ՝ընդդեմ կաբելայինների

Թվային ընդունիչները մետրային ցանցի  բաժանորդների ,,վիզը կապելու,, պարտադրանքից հետո, ի վերջո, հերթը հասավ կաբելայինի բաժանորդներին։Երեկվանից, ի գիտություն հայկական հեռուստադիտողների, Արմենիան,, մի պղտորված ծանուցում/ավելի ճիշտ՝վիրտուալ տապանաքար՝,,Աստ հանգչի,, ենթատեքստով/ է փակցրել իր հաճախականության եթերում, ազդարարելով, որ այսուհետ ՀՀ ողջ տարածքում կաբելային հեռուստաընկերություններին արգելում է հեռարձակել իր հաղորդումները․իսկ ով էլ որ ցանկանում է Արմենիա դիտել, պետք է թվային ընդունիչ տեղադրի/ենթադրաբար՝կամ էլ թվային սարք ունեցող հեռուստացույց գնի։-Գ․Հ․/․ու՞մ շահերից է բխում այս նախաամանօրյա ,,անակնկալը,,, եթե ոչ՝թվային ընդունիչներ արտադրող կամ ներմուծող ընկերությունների շահերից։

Կաբելայինի բաժանորդներից մեկն այս առնչությամբ դառնությամբ նկատեց․,,Էս ի՞նչ են անում էս ժողովրդին․․․օրը մի բան հնարում են․․․․սա արդեն բարոյական սպանություն է,,։Ի դեպ, կաբելայինի մեկ այլ բաժանորդ էլ նշեց, որ իր մոտ էլ ,,Լոռի,, հեռուստաալիքը չի ,,բռնում,,՝թվայնացում ներդնելուց հետո, եւ անգամ չի կարողացել դիտել այն հաղորդումը, որի մեջ ինքն է ,,գործող անձ,,։Ի՞նչ է ստացվում․մեր երկրում մեր ազգային ալիքները մեր համար գնալով ավելի ու ավելի անհասանելի են դառնում․մարդիկ կաբելայինի բաժանորդ դառնալիս՝ամսական 2000դրամ վարձավճարով, արդեն իսկ նախատեսել են, թե ինչ ալիքներ են դիտելու դրանով, իսկ այսօր պարզվում է, այդ ալիքը հանգիստ կարող են փոխարինել ռուսաստանյան որեւէ երրորդական կամ չորրորդական ալիքով՝բաժանորդների նախասիրության հետ հաշվի չնստելով։Թերեւս, այս ամենը նաեւ նպատակ է հետապնդում հասարակության հնարավորինս քիչ շերտերի հասու դարձնել Արմենիայի ,,Սուր անկյուն,, եւ ,,Պոստ ֆակտում,,հետաքննական հաղորդումները, որոնք վերջերս թեժացել են՝կոռուպցիայի դեմ պայքարը համոզիչ դարձնելու եւ դոնոր կազմակերպություններից ավելի մեծ աջակցություն ստանալու նպատակով․եւ ուրեմն՝այդ պայքարը ,,թող,, ,,դրսի,, աչքի համար նկատելի լինի, իսկ Չիբուխլուն ու Սեւանը եթե ուզում են դիտեն՝ուրեմն թող կաբելայինից դուրս գան, դառնան թվային ցանցի բաժանորդ կամ՝2 հազար դրամանոց կաբելայինի փոխարեն ավելի ,,թանկանոց,, փաթեթների մեջ մտնեն՝6-8 հազար դրամանոց։Սա ամենաիսկական հեռուստատեսային մաֆիա է՝ժողովրդի շահերն անտեսող, ինչպես նաեւ բարոյական ապտակ՝ուղղված հեռուստադիտողին եւ արհամարհանք՝իր իսկ լսարանի հանդեպ, նաեւ՝ունկնդիրներին ընտրելու խտրականություն։Հիշեցնենք, որ Արմենիայով է հեռարձակվում նաեւ ,,Ամերիկայի ձայնը", որ անգամ սովետական տարիներին,ինչպես նաեւ՝90-ականներին ռադիոընդունիչներով էլ էր հասանելի։Ի դեպ, տարիներ առաջ էլ Արմենիայի ,,Սուր անկյունն,, էր երբեմն Վանաձորում արգելափակվում այն ժամանակ, երբ անոնսում նշվում էր, որ Վանաձորին վերաբերվող քննադատական նյութ է հեռարձակվելու/բնականաբար, դա կարող էր բխել տեղական նախորդ իշխանությունների շահերից,իսկ թե ում շահերից էր բխում այն, երբ եվրոպական որոշ երկրների ֆուտբոլային առաջնությունների խաղերի հեռարձակումն էր արգելվում մարզերում՝դժվար է ասել/։

Դե ինչ, այսօր ,,Արմենիա,,-ն է արգելվում կաբելայինով, վաղն էլ հերթը կհասնի մյուս ՝հաջորդ դիտողական ալիքին, եւ մի օր էլ հայկական բոլոր ալիքները կաբելայինից կանհետանան ու ցանցը կտնօրինվի ռուսաստանյան ալիքներով եւ որպես ,,բոնուս,,՝Եվրանյուսի լուրերով։ Հետաքրքիր է, փոխանակ ,,Արմենիան,, ինքը շահագրգիռ լինի, որ իր ալիքը շատ դիտողներ ունենա, ,,կլիենտ,, է փախցնում։Չէ՞ որ հազիվ թե մարդիկ 40 ալիք ունեցող կաբելայինից հրաժարվեն ու նախընտրեն 9 ալիքանոց թվայինը՝հանուն հայկական մեկ հեռուստաալիքի։Հնարավոր է, սա Արմենիայի հերթական ակցիան է՝պարզելու հեռուստաալիքի դիտողականության աստիճանը եւ այն, թե որքանով է հեռուստադիտողը մտահոգված՝այդ ալիքի անհետացմամբ։Ի դեպ, վերջերս էլ այդ հեռուստաալիքը ցերեկային ժամերին էր անհետանում եթերից եւ հայտնվում էր ,,ազդանշան չկա,, անգլերեն գրությունը։

 ․․․Ակամա հիշում եմ հումորային,,Վիտամին,, ակումբի մի համար, երբ հերոս Վադիմ Գռփունին ասում էր,,ժողովրդի ձեռը  փող է հայտնվել, ո՞նց անենք, ի՞նչ օրենք ընդունենք, որ էդ փողը վերկալենք․ձեռները մնաց՝անկապ ծախսելու են,,։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր


понедельник, 30 октября 2017 г.

ԱԻՆ մարզային կառույցները մեքենա-վերելակներ չունե՞ն․․․այ քեզ բա՜ն․․․

Ուրեմն ինչ է ստացվում․ծառերն էտելու նպատակով՝շարժական մեքենա-վերելակներ կան/երեւի թե՝համայնքապատկան,քանիցս ենք տեսել փողոցներում ծառերի էտում-հատում կատարելիս/, շենքերի փակ պատշգամբների քարերը փոխելու նպատակով էլ կան/երեւի թե՝շինարարական կազմակերպությունների կամ մասնավոր անձանց պատկանող ու վարձույթով տրվող/, բայց արտակարգ իրավիճակների մարզային կառույցը, ի տարբերություն մայրաքաղաքի,պարզվում է, նման մեքենաներ չունի ու ընդամենը՝մի նեղ- բարակ աստիճանի/որն էլ շենքերի երրորդ հարկ չի հասնում/ ու ,,կասկադյորների,, ամուր բազուկների հույսին է․․․այ քեզ բա՜ն․․․․

․․․Մեր բնակարանի դռան 2 փականներից մեկը, որ նախատեսված էր ,,ներքին,, օգտագործման համար, ու հազվադեպ էր դրսից օգտագործվում, հոկտեմբերի 28-ին անսպասելիորեն փակվել էր այն ժամանակ, երբ մենք տանը չէինք, ու այդ չօգտագործվող փականի ներսից փակվելը խոչընդոտել էր մյուս՝դրսի օգտագործման համար նախատեսված փականի գործունեությանը, եւ դուռը դրսից չէր բացվում։Արտակարդ դեպք, որ մեկ էլ 40 տարի առաջ էր եղել, ու հարցը կարգավորվեց՝ հարեւանի տան պատշգամբից շատ զգուշորեն՝մի երեխայի ներս մտցնելով։Ու հիմա դրա համար ի՞նչ էր պետք՝ընդամենը շարժական մեքենա-վերելակ, որ կմոտեցնեին սենյակի կամ պատշգամբի լուսամուտին ու բնակարան մտնելով/կամ ապակին ջարդելու կամ՝լուսամուտը կամ դուռը հրել-բացելու միջոցով/։Բայց՝զանգում ես 911 փրկարարական ծառայություն, ու մոտ մի քանի րոպե հարցաքննությունից հետո՝քեզ դուռ ջարդող մասնավոր վարպետի դուռն են ցույց տալիս՝վերջինիս բջջայինի համարը տալով, նա էլ պայման է դնում, որ դռան փականը միայն ջարդելու համար կպահանջվի 5-10հազար դրամ։Միաժամանակ՝911-ը ահազանգը չի համարում ,,արտակարգ", պատճառաբանելով, որ իրենց հրահանգավորման համաձայն՝արտակարգ է համարվում, եթե ներսում հնարավոր մեռած մարդ կա կամ օգնության կարիք ունեցող ու բնակարանի ներսում փակված տատիկ, իսկ որ կարող է ներսում սանհանգույցի, լոգարանի վթար լինի,ու ողջ շենքը ջրատար լինի,դա ,,արտակարգ,, չի համարվում, այնպես, ինչպես արտակարգ չի համարվում այն, որ անձրեւ օրով, մթնող օրով՝մարդիկ գտնվում են բաց երկնքի տակ/էս երկրում էնքան մարդ կա՝անօթեւան ու դրսում գիշերող․մեկ-երկու դրսում մնացածով ավել՝պակաս․․․/։Դուռ ջարդող վարպետի պատասխանը 911-ին փոխանցելուց հետո՝հիմա էլ տվեցին ինչ-որ 113 հեռախոսահամար, որ զանգող հեռախոսահամարին՝մեր հարցով շահագրգիռ անձի պատկանող, լավագույնս ,,քցում,, արեց 500դրամի չափով, եւ արդեն րոպեների էլ, լիցքավորման էլ լիմիտները վերջանում էին, իսկ հեռախոսի լիցքավորիչը գտնվում էր տանը։Ի վերջո, որպես այլընտրանքային տարբերակ/բացի մտքումդ ասված ,,թու՝ձեր մարդ ասողին,, ու ,,էս ինչ երկիր է,, ասելը/, ընտրվեց բարեկամի տանը գիշերելը, մինչեւ ,,լույսը կգա՝բարին հետը։Մի կլորիկ 800դրամ էլ գյուղ տանող տաքսին ,,բռնեց,,․․․ու էսպես ,,քցում արված,, ու ,,դիլխոր,,՝մի մղձավանջային գիշեր լուսացրինք/թեպետ՝բարեկամներս ջերմ ընդունելության արժանացրին ու մխիթարեցին․,,Ձեր դուռը որ չփակվեր, դուք մեր տուն եկողը չէիք/։

Հաջորդ օրն արդեն հեռախոսային բանակցությունները/որին արդեն մեր ահազանգով ներգրավվեցին նաեւ մայրաքաղաքային  շահագրգիռ ,,ուժեր,,/ տեղափոխվեցին ուղիղ ԱԻՆ մարզային գրասենյակ, եւ մոտ կես ժամ անց, ի վերջո, խոստացան փրկարար ջոկատ ուղարկել, որից բացի՝պետք է մի ոստիկանության ներկայացուցիչ էլ ժամաներ դեպքի վայր, որպեսզի գործողություններին օրինական տեսք տրվեր։Փրկարար ջոկատը ժամանեց, տեղում ուսումնասիրելով իրավիճակը եւ զարմանալով, որ ահազանգը նախորդ օրվանից է։Միաժամանկ զարմացան եւ չկարողացան հասկանալ, թե այդ ինչ 113 հեռախոսահամար են մեզ տվել, որն էլ հեռախոսին ,,քցում,, է արել։Ժամանել էր մի հսկայական ժամանակակից ավտոմեքենա, մի պատկառելի բրիգադ՝ մի նեղ-բարակ շարժասանդուղքով։Սկսվեցին դուռ բացելու տարբերակների որոնումները։

,,Նախ կփորձենք զամոկն զգուշությամբ բացել, եթե չստացվեց՝ուրեմն պետք է լուսամուտը ջարդվի,,-սա էր նախապայմանը։Որպես պահեստային տարբերակ էլ առաջարկվեց փականը մի թեթեւ կողքից բացել/բայց երբ այդտեղ գտնվող խմբի ղեկավարը առաջարկի հեղինակին հարցրեց, թե դրանից հետո ինքը կարող է՞ փականը նորոգել, ու վերջինս էլ բացասական պատասխան տվեց՝հետագա գործողությունների պատասխանատվությունը դնելով տանտերերի վրա, այդ տարբերակը չեզոքացվեց, ինչն առաջացրեց առաջարկի հեղինակիակնհայտ դժգոհությունը/,,Վայ հորս արեւ, արա․․․ես արդեն թողում եմ՝գնամ,,․ոնց որ՝հայտնի ֆիլմի Մուրադի կատաղելը/։Բարեբախտաբար, հրշեջ ծառայության 2-րդ փրկարար ջոկատի ղեկավար Արարատյանը ճիշտ կշռադատեց իրավիճակը եւ կարգադրեց երիտասարդ ու ճկուն ,,կասկադյորին,,՝շարժասանդուղի օգնությամբ պատշգամբից ներս մտնել, հավաստիանալով, որ լուսամուտը փակ չէ․հակառակ պարագայում, բնականաբար, պետք է ընտրվեր լուսամուտը ջարդելու տարբերակը։Այդ ընթացքում ժամանեց նաեւ ոստիկանության ներկայացուցիչը։Շարժասանդուղքի հնարավորության սահմաններում մագլցելով ու պատշգամբի ձողից կախվելով՝հմուտ կասկադյորը շատ արագ մուտք գործեց՝լուսամուտից/այնպիսի տպավորություն էր, թե Բեռլինի պատն են գրավում/,իսկ նրա գործողությունների ընթացքում՝վերեւի պատշգամբներից դիտող մեկը մտահոգություն հայտնեց,,Ապեր զգու՜յշ, էդ նարդիվանը կարող է չդիմանա,,․եւ չէր սխալվում․կասկադյորի ոտքերի տակ՝աստճանը մի փոքր ճկվեց, եւ կարող է վերջինիս օդ թռցնելով՝տապալեր, բայց՝օպերացիան հաջող ավարտվեց/եւ դուռը բացվեց առանց փականը կոտրելու, առանց լուսամուտը վնասելու/։

Ընդունում- հանձնման արարողության ժամանակ բոլորով միասին ուղեվորվեցին բնակարանի դռան մոտ, որտեղից օրվա իսկապես հերոսը դուրս գալով՝հայտարարեց․,,Դե հիմա նայեք-տեսեք հո բան չի կորել,,։,,Չէ, չէ, ոչ մի բան էլ չի կորել,,-վստահաբար ասացի, իսկ ոստիկանության ներկայացուցիչն շտապեց ահազանգի հեղինակի անձնագիրը լուսանկարել։Թվում էր, թե դրանով ամեն ինչ ավարտվեց․բայց՝հաջորդ օրը ոստիկանությունից հրավիրում են այդ ամեն ինչի մասին բացատրություն տալու եւ գրավոր հավաստելու առ այն, որ տանից ոչինչ չի կորել։Մնում էր՝հայտնի ֆիլմի Գարսեւանի նման ասեիր՝,,Այ մարդ ասինք չէ էլի նե՜տ․․․,,։Այդ պահանջն էլ բավարարվեց։

․․․Երբ 911 ծառայություն այցելության ժամանակ մեր հետ բանակցող աշխատակցին ասացի, որ Ռուսաստանում նման դեպքերում շատ շտապ գալիս են ու լուսամուտը բացում՝շարժավերելակի օգնությամբ, հեգնանքով ասաց․,,Է հա Ամերիկայում էլ կարող է վեռտալյոտով են գալիս,,։

Հիմա եթե դեպքը պատահեր որեւէ բարձրաստիճան պաշտոնյայի կամ փողատիրոջ հետ, կարող եք չկասկածել, հարցը կես ժամում կկարգավորվեր․ շարժական վերելակ էլ կճարվեր, ոստիկանության ներկայացուցչի անհրաժեշտություն էլ չէր լինի/ու դրա հետեւանքվ գործողություններն սկսելու երկարաձգում/, բայց քանի որ մեր երկրում ,,խոշոր խաղացողների,, համար այլ խաղի կանոններ են գործում, շարքային քաղաքացիների համար՝այլ, ուստի մարդիկ պարտադիր պետք է անցնեն տառապանքի ուղիներով, դեւ վերջում էլ գնան ոստիկանություն՝բացատրություն տալու․որպես օրինապաշտ քաղաքացի։Մեռնեմ օրենքին։Բա ի՞նչ․․․

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, Վանաձոր,ազատ լրագրող, բլոգեր


среда, 27 сентября 2017 г.

Մտավորական էլ կա, ,,մտավորական,, էլ

Համակարգչային բարձր որակավորում ունեցող, գիտամշակութային համակարգում աշխատող մարդը, ում խոսքը՝հասարակությանը հուզող մի հարցի առնչությամբ մեջբերելիս վերջինիս ներկայացրել էի որպես մտավորական, այդ առթիվ դժգոհել էր, ասելով, որ ինքն իրեն մտավորական համարել չի ցանկանում․սա՝մի քանի տարի առաջ էր։Երեկ էլ պարզվեց, որ 9 տարվա լրագրողը չի իրեն  մտավորական համարում՝իմ բնութագրմանն ի պատասխան։Հարց է ծագում․բա ո՞վ է մտավորականն  այս երկրում․սերիալային դեասաննե՞րը՝մեկը մեկից տափակ ու անհամ, հումորայինի անվան տակ մատուցվող սերիալներում նկարահանվող ու սերիալից սերիալ վազվզող, տարատեսակ ,,մեյմունություններ,, անող, թե՞ մտավորականը մականունավոր պատգամավորները կամ ավագանիներն են/որոնցից մեկն իր մոր տարիքի կնոջն ու երկարամյա մանկավարժին, հարգված մարդուն Եեւանի ավագանու նիստում ,,մեծարել, էր ,,արա,, դիմելաձեւով․․․/։Չգիտես ինչու՝ոմանց կարծիքով մտավորականը բեղ-մորուքի մեջ կորած, ,,քերթողահոր,,  տեսքով գրասեղանի վրա կքած, փետրավոր գրիչը ձեռքին մարդն է, որ մտածում է, թե էլ ինչ ,,բստրի", որ մարդկանց աչքում չկորցնի ,,մտավորականի,, իմիջը, բայց՝համառորեն գլխում որեւէ միտք չի ծնվում, որովհետեւ շատ նստելուց լճացել է։

Մտավորականը նա է, ով ոչ միայն մտահոգ է հասարակության խնդիրներով, այլեւ մշտապես բարձրաձայնում է այն՝չվախենալով դիրքից կամ աշխատանքը կորցնելուց, այլեւայլ հնարավոր ճնշումներից․․․

Մտավորականը կիրթ, խելացի, բազմակողմանի զարգացած ու կարդացած անձն է՝ ստեղծագործող, գրող․․․

Մտավորական կարող են համարվել նաեւ լրագրողները, եթե ,,լուր գրողի,, մակարդակից փորձում են մի քիչ վեր բարձրանալ ու նաեւ վերլուծություններ ու դատողություններ անել, եթե իրենց խղճին դեմ չեն գնում՝կեղտոտ պատվեր կատարելով եւ իրականությանը չհամապատասխանող նյութեր գրելով, եթե նրանց համար լրագրությունը ,,ցեխավիկություն,, չի կամ ,,կոշիկի գործ", ,,գռդոնչիություն,, կամ՝ փողատեր կամ գովազդ ,,կպցնելու,, միջոց/ցավոք, այս կարգի լրագրողները երեվի թե հարյուրավորներ կլինեն, ու ցավոք, այսօր ,,մտավորական,, համարվողների մի զգալի մաը՝պետական համակարգում աշխատող, բացարձակապես անտարբեր է հասարակության խնդիրների հանդեպ,թեպետ՝նեղ շրջանակներում սիրում են դարդակալած ասել՝,,Երկիրս երկիր չէ", բայց իրենց մատը մատին էլ չեն խփում՝երկիրը երկիր դարձնելու համար/։

Մտավորականն՝իր կոչմանը հավատարիմ մանկավարժն է, եթե իր սաներին չի նայում որպես եկամտի աղբյուր։

Մտավորականը բժիշկն է, եթե զբաղվում է գիտական աշխատանքով կամ հասարակական գործունեոթւյամբ։Ցանկը կարեի է էլի շարունակել։Բայց այ՝հաստատ մտավորական չենք կարող համարել համայնքի ավագանու այն անդամին, ում համար այդ հասարակական պաշտոնը միջոց է, որ հարմար գնով հողատարածք ձեռք բերի կամ՝հարմար գործ ,,բռնի,,՝ինչ-որ մեկի բիզնեսին աջակցելու նպատակով հարմար որոշումներ ավագանու նիստում ,,անցկացնելու,, համար։

Վատն այն է, որ վերջին 18 տարիների ընթացքում ,,մտավորական,, բառը լավագույնս վարկաբեկվել է,եւ այդ բառի տակ հաճախ հասկանում են իշխանությանն ստորագույն ծառայություններ մատուցող եւ քծնանքի աննախադեպ դրսեւորումներով հանդես եկող պալատական անձ։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, Վանաձոր,ազատ լրագրող, բլոգեր

понедельник, 25 сентября 2017 г.

Hyuman wrights watch եւ Freedom House միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպություններին

                                          ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ

1995թվից հանդես եմ գալիս որպես լրագրող, թղթակցել եմ հայաստանյան մի շարք առաջատար թերթերի՝հաստիքային, պայմանագրային, հոնորարային կարգով եւ կամ՝ստվերային վարձատրությամբ/ինչն ընդունված աշխատաոճ է հայաստանյան մասնավոր թերթերում/, ինպես նաեւ՝հասարակական հիմունքներով/ քաղաքացիական նախաձեռնության կարգով/։

1998թվի մայիսին, ՀՀ իշխանափոխությունից մի քանի ամիս անց/երբ ՀՀ առաջին նախագահը հրաժարական տվեց ու երկիրն անցավ Երկրապահա-ՀՀԿ-ական ուժերի ձեռքը/, ստիպված էի ,,սեփական դիմումի համաձայն,, ազատվել Վանաձորի մանկավարժական ինստիտուտի գրադարանի մատենագետի աշխատանքից/ որտեղ աշխատում էի 1994թվից/՝ինստիտուտի նախկին ռեկտորի ու գրադարանի նախկին վարիչի դրդմամբ։Այդ մասին մանրամասն գրել եմ ,,Ինչպես ես դարձա լրագրող եւ դրա հետեւանքները,, հուշագրության մեջ՝2012թվի հունվարին, սույն բլոգում/։Ի դեպ, դեռեւս 2002թվին ԱՄՆ ՄԶԳ ներկայացուցչի հետ վանաձորյան ԶԼՄ-ների հանդիպման ընթացքում այդ մասին նշել եմ, իսկ հանդիպման մասին գրվել է ,,Առավոտ,, թերթի 2002թվի ապրիլի 23-ի,,Հանուն ժողովրդավարության եւ ազատ մամուլի,, հոդվածում։2011թվին, նպաակահարմար չգտնելով շարունակել համագործակցությունս հայաստանյան մամուլի հետ/համոզվելով, որ այն կիսաազատ է՝ինչը քանիցս հավաստել են նաեւ Ձեր կազմակերպություններն՝իրենց զեկույցներում/, ստիպված էի հանդես գալ որպես բլոգեր՝ստեղծելով AZAT ANKAKH բլոգը.հետագայում՝2013վին՝,,Լրագրողական նոթեր,, եւ 2016թվին՝պատմաքաղաքական բլոգները։

6 տարվա բլոգային գործունեության ընթացքում 2 անգամ արգելափակվել է AZAT ANKAKH բլոգը, մի քանի անգամ՝ֆեյսբուքյան էջս, իմ կողմից ստեղծված ,,Սփյուռքահայեր,, խումբը, իսկ վերջին մեկ ամսվա ընթացքում 2 անգամ արգելափակվել են ֆեյսբուքյան 2 հրապարակումներս՝,,Ծովից ծով Հայաստան՝առանց նախագահական համկարգի՞, վարչապետական կառավարմա՞մբ,, եւ ,,Կյանքի էլիքսիր խմեք եւ դիմացեք մինչեւ 2040թիվը,, հոդվածները։Ովքե՞ր եւ ի՞նչ իրավունքով են արգելափակում քաղաքացիական հասարակության ակտիվիստների, լրագրողների էջերը/քանիցս էլ ականատես եմ եղել այլ օգտատերերի կամ կայքերի առանձին հրապարակումների արգելափակման դեպքերի/։Ո՞վ է իրավունք տվել լրագրողի կամ բլոգերի աշխատանքը ջուրը լցնել՝ժամանակի անտեղի կորուստ ու բարոյական վնաս հասցնելով․առավել դատապարտելի ու անմարդկային է,երբ արգելափակվում է իր անձնական միջոցների ու խնայողություների հաշվին  բլոգային գործունեություն ծավալող լրագրողի/տվյալ դեպքում՝իմ/ աշխատանքը, որի պարագայում ակամա հիշում ես ,,Մենք ենք, մեր սարերը,, ֆիլմի հերոսի խոսքերը․,,Մեր պետությունը բժշկին քիչ է վճարում, ուսուցչին քիչ է վճարում, հովվին քիչ է վճարում, որպեսզի խնայված միջոցներով էս երկիրը երկր սարքի, իսկ դու գողանում ես այդ խնայված միջոցները՝սերմացու գողացող մկան պես,,։Տվյալ դեպքում՝բլոգերի աշխատանքն են ջուրը թափում ու խնայված միջոցները գողանում՝հակաժողովրդավարական ուժերը/պետություն ներկայացնող/։Ինչպե՞ս կարելի է արգելափակել ազատ խոսքը, լրագրողական կամ բլոգային նյութը, եթե այն պետական կամ ռազմական գաղտնիք չի պարունակում, ռասիզմ ու կրոնական ատելություն չի քարոզում, հայհոյախոսություն չի պարունակում։Սրան հակառակ՝համացանցում հայհոյախոսական նյութերը երբեւէ չեն արգելափակվում․առավել դատապարտելի է այն, որ այդօրինակ նյութերի հեղինակները լրատվական դաշտի կարկառուն ներկայացուցիչ էլ են լինում եւ օգտվում ժողովրդավարության զարգացմանն ուղղված դրամաշնորհային ծրագրերից։Սրանից կարելի՞ է եզրակացնել, որ ՀՀ կառավարողները հայհոյանքից չեն ազդվում, բայց քննադատության տարածումից վախենում են։Մինչեւ ե՞բր են նման երեւույթները շարունակվելու մի երկրում,  որի կարկառուն լիդերներն անվերջ փորձում են համոզել, թե երկիրը բռնել է ժողովրդավարության ուղին, ու մինչեւ ե՞րբ են տեղեկատվության ազատության հարցերով զբաղվելու կոչված կամակերպությունները դա չտեսնելու տալու, երբեւէ բացատրություն չտալով, թե ի՞նչ իրավունքով են արգելափակվում հայաստայան կայքերի կամ բլոգների որոշ հրապարակումներ, ինչու՞ են ,,մթնեցվում,, կամ դարձվում անհասանելի։Ի՞նչ իրավունքով են իշխանությունները ժողովրդավարության զարգացմանն ուղղված ,,դրսի,, դրամաշնորհային ծրագրերից օգտվում, եթե պարբերաբար ականատես ենք լինում խոսքի ազատության բացահայտ ոտնահարումների՝համացանցային տիրույթում։Նկատի ունենալով, որ նման պայմաններում դժվար իրագործելի է լրագրողական 22-ամյա գործունեությունը շարունակել Հայաստանում՝պարբերաբար սպառելով անձնական խնայողական ռեսուրսները՝համացանցային մամուլի զարգացմանն ուղղված/առավել եւս, որ պետական համակարգում էլ ընդդիմախոս մտավորականը, քաղաքացիական ակտիվիստը չի կարող աշխատել՝լինելով ներկայիս իշխանության եւ նրա իրավանախորդների բազմամյա քննադատն ու ընդդիմախոսը, ստիպված եմ քաղաքական ապաստան փնտրել Հայաստանից դուրս․հակառակ պարագայում՝այս երկրում վերջնականապես վտանգված է իմ եւ ընտանիքիս ֆիզիկական գոյությունն անգամ, ուր մնաց՝լրագրողական-բլոգերային անխափան գործունեությունը։

․․․Պարտադիր չէ, որ լրագրողներին, գաղափարական հակառակորդներին լռեցնելու փորձ անեն ֆիզիկական բռնության ենթարկելով․կան նաեւ այլ՝առավել ,,անշառ,, տարբերակներ․օրինակ՝սոցիալական ճնշումները/եկամտից զրկելը, աշխատանքային պայմաններն ու միջավայրն անտանելի դարձնելը, սոցիալական տեռորը, բարոյահոգեբանական ճնշումները տվյալ անձի կան նրա հարազատների նկատմամբ։Իմ եւ իմ ընտանիքի նկատմամբ որպես պայքարի ձեւ՝հենց այս վերջին տարբերակն է ընտրվել․սոցիալական ճնշում/։Ցավոք, լրագրողներին, ընդդիմախոսներին  ճնշելու այս ձեւը երբեւէ չի արտացոլվում խոսքի ազատության պաշտպանության, լրագրողների իրավունքների հարցերով զբաղվող հայաստանյան կազմակերպությունների հաշվետվություններում, որոնց եւս վերջին 15 տարում տեղեկացրել եմ իմ եւ իմ ընտանիքի, լրագրողական գործունեությանս նկատմամբ իրականացվող խոչընդոտների մասին։Այս 19 տարիների ընթացքում իմ եւ իմ ընտանիքի դեմ պայքարը մերթ թեժացել է, մերթ՝ թուլացել․դա կախված է եղել իմ նյութերի ուղղվածությունից ու քննադատության աստիճանից՝առ իշխանությունները, եւ, որպես կանոն, վերջիններիս համար տհաճ թեմա պարունակող յուրաքանչյուր հոդված կամ տեղեկատվություն՝իր տհաճ հետեւանքներն է ունեցել ինձ համար։Իսկ առհասարակ՝վերջին 26 տարիներին, ստացվում էր այնպես, որ մեկ հորս էին աշխատանքից ազատում, մեկ՝ինձ։1989թվից սկսած, հայրս՝ԳեորգիՀովսեփյանը ստիպված է եղել իր աշխատանքային իրավունքների համար պայքար մղել տարբեր ատյաններում․միայն 1990-97թիվը կարելի էր համարել համեմատաբար խաղաղ շրջան, իսկ 1997թվից հետո արդեն վերջինիս պայքարը հիմնականում դատաիրավական համակարգում էր․2 անգամ վերականգնվել է, 2 անգամ՝կրկին ազատվել աշխատանքից՝հիմնարկի ,,օպտիմալացման,, պատճառաբանությամբ եւ ,,կենսաթոշակի իրավունք ձեռք բերելու,, հիմնավորմամբ։ Այդ երկարատեւ պայքարը հանգեցրեց նրան, որ տարիների ընթացքում ու սոցիալական ծանր պայմանների արդյունքում քայքայելով նյարդերն ու առղջությունը, պարբերաբար ճանապարհային դժվարություններ կրելով Վանաձոր-Երեւան դատարանների ու նախարարությունների ճանապարհին, 2013թվին մահվան դուռը հասավ։Սոցիալական ծանր պայմանների ու ներքաղաքական իրավիճակի զոհ կարելի է համարել նաեւ մորս, որ ավելի վաղ կնքեց մահկանացուն՝2009թվին, երրորդ կաթվածն ստանալու արդյունքում/թերեւս՝չդիմանալով իր ընտանիքի նկատմամբ իրականացվող սոցիալական տեռորին ու ծնողական բազում երազանքների անկատար մնալու վշտին/։Այս ամենի պատասխանատվությունն ընկնում է իշխանությունների խղճին, իսկ դրա համար, ցավոք, Հայաստանում ոչ ոք դեռ չի պատժվել, քանի որ չկա բարոյական վնասի հատուցում։Ցավով պետք է արձանագրեմ, որ Հայաստանում շարունակաբար մաքառելու դեպքում՝ստեղծված իրավիճակը կարող է հանգեցնել նրան, որ հայտնվեմ խոսքի ազատության զոհերի ցուցակում/եվ, քանի որ այն կարող է որեւէ տեղ չֆիքսվել, ուստի որոշեցի այս ամենը հանձնել համացանցին/։Այժմ հայտնվել եմ լրատվական դաշտի կամ քաղաքացիական հասարակության կամիկաձեի կարգավիճակում՝իշխանության կողմից վերահսկվող կամ նրանց հետ սերտաճած քրեաօլօգարխիկ համակարգից ֆինանսավորվող կիսաազատ մամուլի հետ համագործակցությունս անիմաստ համարելով/քանի որ այդ առումով տառապանքս փորձ ունի/, եւ հանդես գալով որպես բլոգեր։Դրա հետեւանքով ստեղծված սոցիալական ճնշումների հսկայական բեռը դամոկլյան սրի նման տարիներ շարունակ կախված է մեր ընտանիքի գլխին՝տեղական իշխանիկների ձեռքին հզոր ,,հաղթաթուղթ,, լինելով, իսկ դրան զուգահեռ՝իշխանությանն ընդդիմախոս լրագրողն ու նրա՝իշխանության համար ոչ հաճո քաղաքացիական ակտվիստ հարազատը՝բարձրագույն կրթությամբ ու երկարատեւ աշխատանքային ստաժով, դրական բնութագրերով՝սովետական տարիներին տրված, փաստորեն, նորանկախ Հայաստանում պարբերաբար զրկվել են աշխատանքի իրավունքից, իսկ երրորդ անդամն էլ՝նույնպես բարձրագույն կրթությամբ, առհասարակ հնարավորություն չի ունեցել իր ընդունակություններին համապատասխան աշխատանքով զբաղվելու՝դառնալով քավության նոխազ ու հնարավորություն չունենալով անգամ կազմակերպել իր անձնական կյանքը։Ստեղծված իրավիճակի պատճառով ստիպված ենք եղել պարբերաբար ձերբազատվել տարիների ընթացքում ձեռք բերած առձեռն խնայողություններից, գույքից ու արժեքավոր իրերից, նվերներից՝դրանք շուկայական արժեքից ցածր գներով ստիպված լինել վաճառքի դնել՝որպես գոյության միջոց/այդ ընթացքում հնարավորություն ունենալով շփվել տարբեր ոլորտներում առեւտրային-միջնորդական գործունեություն ծավալող  անհատ-ձեռներեցների հետ՝ուսումնասիրելով ոսկու, արծաթի ու գունավոր մետաղների շուկան ու դրանցում առկա կոռուպցիոն ռիսկերը/։Թե որքանով կարող է շարունակվել այս օրհասական վիճակը՝կախված է ճակատագրից ու հանգամանքներից, բայց ոչ՝իշխանության բարի կամքի դրսեւորումից, որոնց պահուստային ֆոնդերում շարունակում են պտտվել իմ ընտանիքի բոլոր անդամների/այդ թվում՝մահացած ծնողներիս/ ԽՍՀՄ ավանդներն ու դրանց տոկոսադրույքները, որոնց վերադարձի դեպքում միգուցե հնարավոր լիներ հեռանալ երկրից կամ սոցիալական օրհասական վիճակը շտկել։Բայց, անգամ երկրից հեռանալը մեծ խնդիր է ոչ միայն ճանապարհածախսի հետ կապված, այլեւ՝այն պատճառով, որ անհրաժեշտ կլինի մինչ այդ կարգի բերել 28 տարի չվերանորոգված բնակարանը, որպեսզի այն հնարավոր լինի ապահով վիճակում լքել, քանի որ կիսավթարային վիճակում գտնվող ջրատար համակարգն ամեն րոպե կարող է աղետալի հետեւանքներ առաջացնել, իսկ համատիրությունում տարիներ շարունակ գոյացած պարտքը՝տարիների տոկոսադրույքներով/որի հիմնավոր կամ անհիմն լինելը դեռ մի առանձին ուսումնասիրության կարիք ունի/հնարավորություն չի տալիս կենցաղային պարբերական խնդիրների հարցերով դիմել համատիրությանը։

Այժմ իշխանությունները թերեւս համբերությամբ ու մեծագույն ,,ախորժակով,, սպասում են մեր՝արդեն փոքրաթիվ ընտանիքի վերջին մոհիկանների սոցիալական վերջնական ոչնչացմանն ու կործանմանը, հուսալով, որ այն դաս կլինի նրանց համար, ովքեր կհանդգնեն կանգնել իրենց ճանապարհին։Սույն նամակը ներկայացնում եմ ձեզ՝կցելու Հայաստանում մարդու իրավունքների եւ ժողովրդավարական արժեքների ու սկզբունքների խախտումների վերաբերյալ  ունեցած այլեւայլ փաստերի, որոնց հիման վրա ձեր կազմակերպությունները քանիցս նշել են, որ Հայաստանը կիսաավտորիտար պետություն է, իսկ մամուլն էլ՝կիսաազատ։Հուսով եմ, նամակս Ձեզ կհասնի նաեւ թարգմանված տարբերակով նրանց կողմից, ովքեր շահագրգիռ են Հայաստանում մարդու իրավունքների խախտումներին առնչվող հարցերը պարբերաբար ջրի երես հանելու։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող,բլոգեր, 

25․09․2017թ․

e-mail:gayanehovsepyan91@gmail.com

gayane1960@gmail.com

hovsepyan_60@mail.ru