среда, 27 сентября 2017 г.

Մտավորական էլ կա, ,,մտավորական,, էլ

Համակարգչային բարձր որակավորում ունեցող, գիտամշակութային համակարգում աշխատող մարդը, ում խոսքը՝հասարակությանը հուզող մի հարցի առնչությամբ մեջբերելիս վերջինիս ներկայացրել էի որպես մտավորական, այդ առթիվ դժգոհել էր, ասելով, որ ինքն իրեն մտավորական համարել չի ցանկանում․սա՝մի քանի տարի առաջ էր։Երեկ էլ պարզվեց, որ 9 տարվա լրագրողը չի իրեն  մտավորական համարում՝իմ բնութագրմանն ի պատասխան։Հարց է ծագում․բա ո՞վ է մտավորականն  այս երկրում․սերիալային դեասաննե՞րը՝մեկը մեկից տափակ ու անհամ, հումորայինի անվան տակ մատուցվող սերիալներում նկարահանվող ու սերիալից սերիալ վազվզող, տարատեսակ ,,մեյմունություններ,, անող, թե՞ մտավորականը մականունավոր պատգամավորները կամ ավագանիներն են/որոնցից մեկն իր մոր տարիքի կնոջն ու երկարամյա մանկավարժին, հարգված մարդուն Եեւանի ավագանու նիստում ,,մեծարել, էր ,,արա,, դիմելաձեւով․․․/։Չգիտես ինչու՝ոմանց կարծիքով մտավորականը բեղ-մորուքի մեջ կորած, ,,քերթողահոր,,  տեսքով գրասեղանի վրա կքած, փետրավոր գրիչը ձեռքին մարդն է, որ մտածում է, թե էլ ինչ ,,բստրի", որ մարդկանց աչքում չկորցնի ,,մտավորականի,, իմիջը, բայց՝համառորեն գլխում որեւէ միտք չի ծնվում, որովհետեւ շատ նստելուց լճացել է։

Մտավորականը նա է, ով ոչ միայն մտահոգ է հասարակության խնդիրներով, այլեւ մշտապես բարձրաձայնում է այն՝չվախենալով դիրքից կամ աշխատանքը կորցնելուց, այլեւայլ հնարավոր ճնշումներից․․․

Մտավորականը կիրթ, խելացի, բազմակողմանի զարգացած ու կարդացած անձն է՝ ստեղծագործող, գրող․․․

Մտավորական կարող են համարվել նաեւ լրագրողները, եթե ,,լուր գրողի,, մակարդակից փորձում են մի քիչ վեր բարձրանալ ու նաեւ վերլուծություններ ու դատողություններ անել, եթե իրենց խղճին դեմ չեն գնում՝կեղտոտ պատվեր կատարելով եւ իրականությանը չհամապատասխանող նյութեր գրելով, եթե նրանց համար լրագրությունը ,,ցեխավիկություն,, չի կամ ,,կոշիկի գործ", ,,գռդոնչիություն,, կամ՝ փողատեր կամ գովազդ ,,կպցնելու,, միջոց/ցավոք, այս կարգի լրագրողները երեվի թե հարյուրավորներ կլինեն, ու ցավոք, այսօր ,,մտավորական,, համարվողների մի զգալի մաը՝պետական համակարգում աշխատող, բացարձակապես անտարբեր է հասարակության խնդիրների հանդեպ,թեպետ՝նեղ շրջանակներում սիրում են դարդակալած ասել՝,,Երկիրս երկիր չէ", բայց իրենց մատը մատին էլ չեն խփում՝երկիրը երկիր դարձնելու համար/։

Մտավորականն՝իր կոչմանը հավատարիմ մանկավարժն է, եթե իր սաներին չի նայում որպես եկամտի աղբյուր։

Մտավորականը բժիշկն է, եթե զբաղվում է գիտական աշխատանքով կամ հասարակական գործունեոթւյամբ։Ցանկը կարեի է էլի շարունակել։Բայց այ՝հաստատ մտավորական չենք կարող համարել համայնքի ավագանու այն անդամին, ում համար այդ հասարակական պաշտոնը միջոց է, որ հարմար գնով հողատարածք ձեռք բերի կամ՝հարմար գործ ,,բռնի,,՝ինչ-որ մեկի բիզնեսին աջակցելու նպատակով հարմար որոշումներ ավագանու նիստում ,,անցկացնելու,, համար։

Վատն այն է, որ վերջին 18 տարիների ընթացքում ,,մտավորական,, բառը լավագույնս վարկաբեկվել է,եւ այդ բառի տակ հաճախ հասկանում են իշխանությանն ստորագույն ծառայություններ մատուցող եւ քծնանքի աննախադեպ դրսեւորումներով հանդես եկող պալատական անձ։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, Վանաձոր,ազատ լրագրող, բլոգեր

понедельник, 25 сентября 2017 г.

Hyuman wrights watch եւ Freedom House միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպություններին

                                          ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ

1995թվից հանդես եմ գալիս որպես լրագրող, թղթակցել եմ հայաստանյան մի շարք առաջատար թերթերի՝հաստիքային, պայմանագրային, հոնորարային կարգով եւ կամ՝ստվերային վարձատրությամբ/ինչն ընդունված աշխատաոճ է հայաստանյան մասնավոր թերթերում/, ինպես նաեւ՝հասարակական հիմունքներով/ քաղաքացիական նախաձեռնության կարգով/։

1998թվի մայիսին, ՀՀ իշխանափոխությունից մի քանի ամիս անց/երբ ՀՀ առաջին նախագահը հրաժարական տվեց ու երկիրն անցավ Երկրապահա-ՀՀԿ-ական ուժերի ձեռքը/, ստիպված էի ,,սեփական դիմումի համաձայն,, ազատվել Վանաձորի մանկավարժական ինստիտուտի գրադարանի մատենագետի աշխատանքից/ որտեղ աշխատում էի 1994թվից/՝ինստիտուտի նախկին ռեկտորի ու գրադարանի նախկին վարիչի դրդմամբ։Այդ մասին մանրամասն գրել եմ ,,Ինչպես ես դարձա լրագրող եւ դրա հետեւանքները,, հուշագրության մեջ՝2012թվի հունվարին, սույն բլոգում/։Ի դեպ, դեռեւս 2002թվին ԱՄՆ ՄԶԳ ներկայացուցչի հետ վանաձորյան ԶԼՄ-ների հանդիպման ընթացքում այդ մասին նշել եմ, իսկ հանդիպման մասին գրվել է ,,Առավոտ,, թերթի 2002թվի ապրիլի 23-ի,,Հանուն ժողովրդավարության եւ ազատ մամուլի,, հոդվածում։2011թվին, նպաակահարմար չգտնելով շարունակել համագործակցությունս հայաստանյան մամուլի հետ/համոզվելով, որ այն կիսաազատ է՝ինչը քանիցս հավաստել են նաեւ Ձեր կազմակերպություններն՝իրենց զեկույցներում/, ստիպված էի հանդես գալ որպես բլոգեր՝ստեղծելով AZAT ANKAKH բլոգը.հետագայում՝2013վին՝,,Լրագրողական նոթեր,, եւ 2016թվին՝պատմաքաղաքական բլոգները։

6 տարվա բլոգային գործունեության ընթացքում 2 անգամ արգելափակվել է AZAT ANKAKH բլոգը, մի քանի անգամ՝ֆեյսբուքյան էջս, իմ կողմից ստեղծված ,,Սփյուռքահայեր,, խումբը, իսկ վերջին մեկ ամսվա ընթացքում 2 անգամ արգելափակվել են ֆեյսբուքյան 2 հրապարակումներս՝,,Ծովից ծով Հայաստան՝առանց նախագահական համկարգի՞, վարչապետական կառավարմա՞մբ,, եւ ,,Կյանքի էլիքսիր խմեք եւ դիմացեք մինչեւ 2040թիվը,, հոդվածները։Ովքե՞ր եւ ի՞նչ իրավունքով են արգելափակում քաղաքացիական հասարակության ակտիվիստների, լրագրողների էջերը/քանիցս էլ ականատես եմ եղել այլ օգտատերերի կամ կայքերի առանձին հրապարակումների արգելափակման դեպքերի/։Ո՞վ է իրավունք տվել լրագրողի կամ բլոգերի աշխատանքը ջուրը լցնել՝ժամանակի անտեղի կորուստ ու բարոյական վնաս հասցնելով․առավել դատապարտելի ու անմարդկային է,երբ արգելափակվում է իր անձնական միջոցների ու խնայողություների հաշվին  բլոգային գործունեություն ծավալող լրագրողի/տվյալ դեպքում՝իմ/ աշխատանքը, որի պարագայում ակամա հիշում ես ,,Մենք ենք, մեր սարերը,, ֆիլմի հերոսի խոսքերը․,,Մեր պետությունը բժշկին քիչ է վճարում, ուսուցչին քիչ է վճարում, հովվին քիչ է վճարում, որպեսզի խնայված միջոցներով էս երկիրը երկր սարքի, իսկ դու գողանում ես այդ խնայված միջոցները՝սերմացու գողացող մկան պես,,։Տվյալ դեպքում՝բլոգերի աշխատանքն են ջուրը թափում ու խնայված միջոցները գողանում՝հակաժողովրդավարական ուժերը/պետություն ներկայացնող/։Ինչպե՞ս կարելի է արգելափակել ազատ խոսքը, լրագրողական կամ բլոգային նյութը, եթե այն պետական կամ ռազմական գաղտնիք չի պարունակում, ռասիզմ ու կրոնական ատելություն չի քարոզում, հայհոյախոսություն չի պարունակում։Սրան հակառակ՝համացանցում հայհոյախոսական նյութերը երբեւէ չեն արգելափակվում․առավել դատապարտելի է այն, որ այդօրինակ նյութերի հեղինակները լրատվական դաշտի կարկառուն ներկայացուցիչ էլ են լինում եւ օգտվում ժողովրդավարության զարգացմանն ուղղված դրամաշնորհային ծրագրերից։Սրանից կարելի՞ է եզրակացնել, որ ՀՀ կառավարողները հայհոյանքից չեն ազդվում, բայց քննադատության տարածումից վախենում են։Մինչեւ ե՞բր են նման երեւույթները շարունակվելու մի երկրում,  որի կարկառուն լիդերներն անվերջ փորձում են համոզել, թե երկիրը բռնել է ժողովրդավարության ուղին, ու մինչեւ ե՞րբ են տեղեկատվության ազատության հարցերով զբաղվելու կոչված կամակերպությունները դա չտեսնելու տալու, երբեւէ բացատրություն չտալով, թե ի՞նչ իրավունքով են արգելափակվում հայաստայան կայքերի կամ բլոգների որոշ հրապարակումներ, ինչու՞ են ,,մթնեցվում,, կամ դարձվում անհասանելի։Ի՞նչ իրավունքով են իշխանությունները ժողովրդավարության զարգացմանն ուղղված ,,դրսի,, դրամաշնորհային ծրագրերից օգտվում, եթե պարբերաբար ականատես ենք լինում խոսքի ազատության բացահայտ ոտնահարումների՝համացանցային տիրույթում։Նկատի ունենալով, որ նման պայմաններում դժվար իրագործելի է լրագրողական 22-ամյա գործունեությունը շարունակել Հայաստանում՝պարբերաբար սպառելով անձնական խնայողական ռեսուրսները՝համացանցային մամուլի զարգացմանն ուղղված/առավել եւս, որ պետական համակարգում էլ ընդդիմախոս մտավորականը, քաղաքացիական ակտիվիստը չի կարող աշխատել՝լինելով ներկայիս իշխանության եւ նրա իրավանախորդների բազմամյա քննադատն ու ընդդիմախոսը, ստիպված եմ քաղաքական ապաստան փնտրել Հայաստանից դուրս․հակառակ պարագայում՝այս երկրում վերջնականապես վտանգված է իմ եւ ընտանիքիս ֆիզիկական գոյությունն անգամ, ուր մնաց՝լրագրողական-բլոգերային անխափան գործունեությունը։

․․․Պարտադիր չէ, որ լրագրողներին, գաղափարական հակառակորդներին լռեցնելու փորձ անեն ֆիզիկական բռնության ենթարկելով․կան նաեւ այլ՝առավել ,,անշառ,, տարբերակներ․օրինակ՝սոցիալական ճնշումները/եկամտից զրկելը, աշխատանքային պայմաններն ու միջավայրն անտանելի դարձնելը, սոցիալական տեռորը, բարոյահոգեբանական ճնշումները տվյալ անձի կան նրա հարազատների նկատմամբ։Իմ եւ իմ ընտանիքի նկատմամբ որպես պայքարի ձեւ՝հենց այս վերջին տարբերակն է ընտրվել․սոցիալական ճնշում/։Ցավոք, լրագրողներին, ընդդիմախոսներին  ճնշելու այս ձեւը երբեւէ չի արտացոլվում խոսքի ազատության պաշտպանության, լրագրողների իրավունքների հարցերով զբաղվող հայաստանյան կազմակերպությունների հաշվետվություններում, որոնց եւս վերջին 15 տարում տեղեկացրել եմ իմ եւ իմ ընտանիքի, լրագրողական գործունեությանս նկատմամբ իրականացվող խոչընդոտների մասին։Այս 19 տարիների ընթացքում իմ եւ իմ ընտանիքի դեմ պայքարը մերթ թեժացել է, մերթ՝ թուլացել․դա կախված է եղել իմ նյութերի ուղղվածությունից ու քննադատության աստիճանից՝առ իշխանությունները, եւ, որպես կանոն, վերջիններիս համար տհաճ թեմա պարունակող յուրաքանչյուր հոդված կամ տեղեկատվություն՝իր տհաճ հետեւանքներն է ունեցել ինձ համար։Իսկ առհասարակ՝վերջին 26 տարիներին, ստացվում էր այնպես, որ մեկ հորս էին աշխատանքից ազատում, մեկ՝ինձ։1989թվից սկսած, հայրս՝ԳեորգիՀովսեփյանը ստիպված է եղել իր աշխատանքային իրավունքների համար պայքար մղել տարբեր ատյաններում․միայն 1990-97թիվը կարելի էր համարել համեմատաբար խաղաղ շրջան, իսկ 1997թվից հետո արդեն վերջինիս պայքարը հիմնականում դատաիրավական համակարգում էր․2 անգամ վերականգնվել է, 2 անգամ՝կրկին ազատվել աշխատանքից՝հիմնարկի ,,օպտիմալացման,, պատճառաբանությամբ եւ ,,կենսաթոշակի իրավունք ձեռք բերելու,, հիմնավորմամբ։ Այդ երկարատեւ պայքարը հանգեցրեց նրան, որ տարիների ընթացքում ու սոցիալական ծանր պայմանների արդյունքում քայքայելով նյարդերն ու առղջությունը, պարբերաբար ճանապարհային դժվարություններ կրելով Վանաձոր-Երեւան դատարանների ու նախարարությունների ճանապարհին, 2013թվին մահվան դուռը հասավ։Սոցիալական ծանր պայմանների ու ներքաղաքական իրավիճակի զոհ կարելի է համարել նաեւ մորս, որ ավելի վաղ կնքեց մահկանացուն՝2009թվին, երրորդ կաթվածն ստանալու արդյունքում/թերեւս՝չդիմանալով իր ընտանիքի նկատմամբ իրականացվող սոցիալական տեռորին ու ծնողական բազում երազանքների անկատար մնալու վշտին/։Այս ամենի պատասխանատվությունն ընկնում է իշխանությունների խղճին, իսկ դրա համար, ցավոք, Հայաստանում ոչ ոք դեռ չի պատժվել, քանի որ չկա բարոյական վնասի հատուցում։Ցավով պետք է արձանագրեմ, որ Հայաստանում շարունակաբար մաքառելու դեպքում՝ստեղծված իրավիճակը կարող է հանգեցնել նրան, որ հայտնվեմ խոսքի ազատության զոհերի ցուցակում/եվ, քանի որ այն կարող է որեւէ տեղ չֆիքսվել, ուստի որոշեցի այս ամենը հանձնել համացանցին/։Այժմ հայտնվել եմ լրատվական դաշտի կամ քաղաքացիական հասարակության կամիկաձեի կարգավիճակում՝իշխանության կողմից վերահսկվող կամ նրանց հետ սերտաճած քրեաօլօգարխիկ համակարգից ֆինանսավորվող կիսաազատ մամուլի հետ համագործակցությունս անիմաստ համարելով/քանի որ այդ առումով տառապանքս փորձ ունի/, եւ հանդես գալով որպես բլոգեր։Դրա հետեւանքով ստեղծված սոցիալական ճնշումների հսկայական բեռը դամոկլյան սրի նման տարիներ շարունակ կախված է մեր ընտանիքի գլխին՝տեղական իշխանիկների ձեռքին հզոր ,,հաղթաթուղթ,, լինելով, իսկ դրան զուգահեռ՝իշխանությանն ընդդիմախոս լրագրողն ու նրա՝իշխանության համար ոչ հաճո քաղաքացիական ակտվիստ հարազատը՝բարձրագույն կրթությամբ ու երկարատեւ աշխատանքային ստաժով, դրական բնութագրերով՝սովետական տարիներին տրված, փաստորեն, նորանկախ Հայաստանում պարբերաբար զրկվել են աշխատանքի իրավունքից, իսկ երրորդ անդամն էլ՝նույնպես բարձրագույն կրթությամբ, առհասարակ հնարավորություն չի ունեցել իր ընդունակություններին համապատասխան աշխատանքով զբաղվելու՝դառնալով քավության նոխազ ու հնարավորություն չունենալով անգամ կազմակերպել իր անձնական կյանքը։Ստեղծված իրավիճակի պատճառով ստիպված ենք եղել պարբերաբար ձերբազատվել տարիների ընթացքում ձեռք բերած առձեռն խնայողություններից, գույքից ու արժեքավոր իրերից, նվերներից՝դրանք շուկայական արժեքից ցածր գներով ստիպված լինել վաճառքի դնել՝որպես գոյության միջոց/այդ ընթացքում հնարավորություն ունենալով շփվել տարբեր ոլորտներում առեւտրային-միջնորդական գործունեություն ծավալող  անհատ-ձեռներեցների հետ՝ուսումնասիրելով ոսկու, արծաթի ու գունավոր մետաղների շուկան ու դրանցում առկա կոռուպցիոն ռիսկերը/։Թե որքանով կարող է շարունակվել այս օրհասական վիճակը՝կախված է ճակատագրից ու հանգամանքներից, բայց ոչ՝իշխանության բարի կամքի դրսեւորումից, որոնց պահուստային ֆոնդերում շարունակում են պտտվել իմ ընտանիքի բոլոր անդամների/այդ թվում՝մահացած ծնողներիս/ ԽՍՀՄ ավանդներն ու դրանց տոկոսադրույքները, որոնց վերադարձի դեպքում միգուցե հնարավոր լիներ հեռանալ երկրից կամ սոցիալական օրհասական վիճակը շտկել։Բայց, անգամ երկրից հեռանալը մեծ խնդիր է ոչ միայն ճանապարհածախսի հետ կապված, այլեւ՝այն պատճառով, որ անհրաժեշտ կլինի մինչ այդ կարգի բերել 28 տարի չվերանորոգված բնակարանը, որպեսզի այն հնարավոր լինի ապահով վիճակում լքել, քանի որ կիսավթարային վիճակում գտնվող ջրատար համակարգն ամեն րոպե կարող է աղետալի հետեւանքներ առաջացնել, իսկ համատիրությունում տարիներ շարունակ գոյացած պարտքը՝տարիների տոկոսադրույքներով/որի հիմնավոր կամ անհիմն լինելը դեռ մի առանձին ուսումնասիրության կարիք ունի/հնարավորություն չի տալիս կենցաղային պարբերական խնդիրների հարցերով դիմել համատիրությանը։

Այժմ իշխանությունները թերեւս համբերությամբ ու մեծագույն ,,ախորժակով,, սպասում են մեր՝արդեն փոքրաթիվ ընտանիքի վերջին մոհիկանների սոցիալական վերջնական ոչնչացմանն ու կործանմանը, հուսալով, որ այն դաս կլինի նրանց համար, ովքեր կհանդգնեն կանգնել իրենց ճանապարհին։Սույն նամակը ներկայացնում եմ ձեզ՝կցելու Հայաստանում մարդու իրավունքների եւ ժողովրդավարական արժեքների ու սկզբունքների խախտումների վերաբերյալ  ունեցած այլեւայլ փաստերի, որոնց հիման վրա ձեր կազմակերպությունները քանիցս նշել են, որ Հայաստանը կիսաավտորիտար պետություն է, իսկ մամուլն էլ՝կիսաազատ։Հուսով եմ, նամակս Ձեզ կհասնի նաեւ թարգմանված տարբերակով նրանց կողմից, ովքեր շահագրգիռ են Հայաստանում մարդու իրավունքների խախտումներին առնչվող հարցերը պարբերաբար ջրի երես հանելու։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող,բլոգեր, 

25․09․2017թ․

e-mail:gayanehovsepyan91@gmail.com

gayane1960@gmail.com

hovsepyan_60@mail.ru

среда, 20 сентября 2017 г.

Համացանցային գործունեությունս 6 տարեկան է

․․․Հուլիսի 11-ից համացանցային գործունեությունս դարձավ 6 տարեկան․պարզապես՝ստեղծագործական զբաղվածությունս ու ներքաղաքական թեմաներին առավել հաճախ անդրադառնալու պատճառները հնարավորություն չէին տալիս այդ մասին ավելի վաղ գրեմ ու ամփոփեմ վերջին 6 տարիների գործունեությունս․․․

Որպեսզի իմ 6 տարվա անկախ բլոգերային, լրագրողական-գրական գործունեությանս ետեւում որեւէ քաղաքական ուժի ,,ականջները,, չփնտրեն, տեղեկացնեմ, որ իմ ստեղծագործական անկախ գործունեությունն իրականացվում է բացառապես իմ անձնական-ընտանեկան տարիների խնայողությունների, նվիրատվությունների եւ բարի կամեցողների շնորհիվ, քանի որ այս երկրում ազատ-անկախ լրագրությունը, եթե չի բխում իշխանության կամ կլանների շահերից, դրամաշնորհային ծրագրերի մեջ տեղավորելը, թերեւս, հատուկ ընդունակություններ է պահանջում/այլ կերպ՝,,գրանտ կպցնելու,, ունակություն, որին դժբախտաբար թե բարեբախտաբար՝չեմ տիրապետում/։Բարեբախտաբար, այս 6 տարվա ընթացքում մոտ 3 տարի, համացանցային գործունեությունս եւ ուակություններս զարգացրի՝շնորհիվ նաեւ ինտերնետային մատչելի եւ անգամ՝կանանց համար կիսով չափ զեղչով ծառայություններ մատուցող մի գրասենյակի շնորհիվ․/ու մեծապես գնահատում եմ այդ գրասենյակի դերը՝ազատ մամուլի զարգացման գործում/․ցավոք, այդ գրասենյակը 1 տարի առաջ լուծարվեց՝գործունեության տեսակը փոխելով, որի արդյունքում, թե հոսանքի թանկացման հետեանքով՝մյուս ծառայություններն իրենց գները բարձրացրին։Այլ կերպ՝Հայաստանում ազատ, համացանցային -բլոգային գործունեության համար բոլոր անբարենպաստ պայմանները կան՝հատկապես մայրաքաղաքից դուրս։Դե իսկ իշխանության ենթահպատակ կառույցներից սնվող մտավորականությունը լիուլի հնարավորություններ ունի իր պետական առնվազն նորմալ աշխատավարձով/,,էլի բան է,,՝չեղածի դիմաց/, կողքից ,,կցմցած,, դրամաշնորհային ծրագրերով զբաղվել նաեւ  գրական-ստեղծագործական աշխատանքով եւ աշխարհին ներկայանալ որպես ,,անմրցակից,, ու գիտունների գիտուն/անկախ նրանից, թե ինչ է ,,քերթում,, կամ կերտում/՝նաեւ որոշակի շահույթ հետապնդելով։Վերջիններիս ոմանք կոչում են իշխանության ,,տաշտից,, սնվողներ․ դա միայն ես չէ, որ ասում եմ ու նորություն էլ չէ, անգամ իրենք են իրենց խոստովանում՝նեղ շրջանակներում․մի անգամ իշխանական ոլորտում աշխատող մեկը զրույցի ընթացքում անկեղծանալով՝ասաց․,,Էնքան մտել ենք, որ էլ մտնելու տեղ չկա, ուրիշ մտնողի տեղ էլ չկա,,/։Ի դեպ, մտորելու տեղիք է տալիս ԱԺ պատգամավորերից մեկի այն հայտարարությունը, որ պետբյուջեից հատկացումներ են արվում իշխանական ,,ֆեյքերի,, կամ օգտատերերի․դե որ ամբիոնից հայտարարում էր, ուրեմն մի բան գիտեր այդ ընդդիմախոս պատգամավորուհին, որ նախկինում լրագրող է եղել/։Հո օդից չէ՞ր վերցրել փաստերը։

6 տարվա բլոգերային գործունեության ընթացքում ստեղծել եմ 3 բլոգ /AZAT ANKAKH, Լրագրողական նոթեր, Պատմաքաղաքական բլոգ /, մի քանի ֆեյսբուքյան խմբեր /,,Սփյուռքահայեր", ,,Գրական-երաժշտական աշխարհ", Հայկական պետություն", ,,Մարդ եւ օրենք", ,,Մարդու իրավունքները Վանաձորում", "Կիրովական", ,,Ձորագէս,,/։2014թվի տարեվերջից՝լրագրողական գործունեության հետ սկսեցի համադրել գրական աշխարհը․իսկ ավելի կոնկրետ՝պոեզիան/3 տարվա ընթացքում հասցրի գրել ավելի քան 70 բանաստեղծություններ՝դրանք զետեղելով ,,Լրագրողական նոթեր,, բլոգիս ,,Ես եւ իմ պոեզիան,, էջում․մի քանիսը գտնվում են անտիպ նյութերիս արխիվում/։Ձեռք եմ բերել համախոհներ Հայաստանում եւ սփյուռքում, որոնցից մի քանիսի հանդեպ անգամ հարազատական զգացումներ ունեմ, գտել երբեմնի կորած ծանոթ-համերկրացիների թե ֆեյսբուք եւ թե Օդնիկլասնիկի ցանցերով․․․/։Ուրախ եմ, որ իմ գործունեության ընթացքում կարողացել եմ համախմբել ինտերնետային տիրույթում՝քաղաքացիական հասարակության համար շահագրգիռ մարդկանց, անհատների՝անկախ նրանց բնակության վայրից կամ կուսակցական պատկանելությունից, ուրախ եմ, երբ որոշ հրապարակումների արդյունքում ժողովրդանպաստ փոփոխություններ են տեղի ունեցել, հակառակն ապացուցելով այն մարդկանց,որ երբեմն ասում են՝,,Որ էդքան գրեցիք՝մե՞ջն ինչ կա, ո՞վ է բանի տեղ դնում,,։

,,Գեղ կանգնի՝գերան կկոտրի,,․համացանցը կարող է փրկել ու փոխել աշխարհը, եթե ամեն մեկն իր հնարավորության սահմաններում այն օգտագործի նպատակային, ու հանրությանն օգուտ գործունեություն ծավալի դրա միջոցով։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,Վանաձոր, ազատ լրագրող, բլոգեր

понедельник, 18 сентября 2017 г.

Բաց նամակ ԱԺ պատգամավորներին, կառավարությանը

1988թ.Սպիտակի երկրաշարժից հետո Վանաձորում չկա մի շենք, որ  վթարային կամ կիսավթարային դարձած չլինի.դրանց մի մասը քանդեցին՝համարելով բնակության համար ոչ պիտանի, մի մասում մարդիկ շարունակեցին գոյատեւել՝28 տարի շարունակ:Եվ, քանի որ 2 տասնամյակ շարունակ կառավարությունն այդպես էլ մատը մատին չխփեց՝շենքերն ամրացնելու հարցում, ուստի ոմանք ձեռնամուխ եղան իրենց ուժերով իրենց բնակարաններում կապիտալ փոփոխություններ կատարել՝կամայական ձեւափոխություններով, իսկ դա, բնականաբար, թուլացնում է շենքի հիմքերը/մանավանդ, որ առաջին հարկերն էլ պարբերաբար ձեռքից ձեռք վաճառվելով՝մեկ այլ կարգի ,,ասպատակության,, էին ենթարկվում՝միջնապատերի քանդել-վերաձեւելու հետեւանքով:Ով միջոցներ ուներ՝անգամ իր քարե պատշգամբի քարերն էր փոխում. ջրատար համակարգի ու սանհանգույցի կապիտալ խողովակները փոխում/առանց մասնագիտական թույլտվության ու առանց ճարտարապետական նորմերի պահպանման.բողոքողն ով էր.բողոքում էին եզակի դեպքերում, եթե այդ փոփոխություններն ուղղակիորեն ազդում էին իրենց բնակարանի վրա, ու դրա միակ ,,դրականն, այն էր լինում, որ համայնքի բյուջեն հարստանում է՝ապօրիի կառույցը տուգանքի միջոցով ,,օրինականացնելու,, շնորհիվ, իսկ հետեւանքները՝որպես կանոն, մնում են կամ՝ավելի ուշ իրենց զգացնել տալիս:Ով էլ միջոց չուներ՝ստիպված հարմարվում էր ,,վերեւ-ներքեւների,, կամայական փոփոխություններ հետեւանքով իր մոտ առաջացած ՝առաստաղի ճաքոց-կաթոցներին:Ճարնե՞րն ինչ:Ասելիքս ինչ է...

...Պարոնայք կառավարողներ, ԱԺ պատգամավորներ, ի վերջո բարի կամք դրսեւորեք, ու աղետի գոտու վթարային շենքերի բնակիչներին վերադարձրեք իրենց ԽՍՀՄ ավանդները/այդ թվում նաեւ՝ժառանգորդի իրավունքով/.բայց՝խելամիտ հաշվարկով, ավանդի ներդրման օրից սկսած՝տոկոսներն էլ հետը, ու որ չստացվի այնպես, որ մարդկանց հավաքած կահույքի կամ մեքենայի փողը հավասարեցվի ԱԺ պատգամավորի կամ նախարարի մեկ ամսվա աշխատավարձին:Այդ կերպ մարդիկ գոնե հնարավորություն կունենան վերեւ-ներքեւի բնակարանների կամայական ձեւափոխություների հետեւանքները վերացնեն, առնվազն դուռ-լուսամուտ փոխեն, հատակ ներկեն...Ինչքա՞ն կարեի է ձեւացնել, թե տեղյակ չեն մարկանց խնդիրներին:Ամեն տարի նույն փողոցի վրա ասալտի փողեր լվանալու փոխարեն մի քիչ էլ մտածեք շարքային քաղաքացիների ամենօրյա խնդիրների մասին:Ի վերջո ինչքա՞ն կարեի է միջհարեւանային բախումների նպաստել կենցաղային հողի վրա.մեկը միջոցներ ունի՝ոչ միայն կապիտալ փոփոխություններ է կատարում, այլեւ՝ապօրինի ձեւափոխություններ ու միացումներ, մյուսը տարիներ շարունակ տուժում է այդ ապօրինության հետեւանքներից, բայց՝սոցիալական պաշտպանվածխութուն չունի, որ գոնե դրա հետեւանքները վերացնի:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Վանաձոր,բլոգեր, ազատ լրագրող,

пятница, 1 сентября 2017 г.

Եվ կրկին՝գրաքննություն

Այսօր, ներքաղաքական թեմաներով հերթական նյութից հետո՝ֆեյսբուքիս ,,նոթագրություններ,,բաժինը դարձավ մասնակի արգելափակված, անհնարին դարձնելով այնտեղ նյութի տեղադրումը։Դրա հետ միաժամանկ՝փորձ արվեց, որ ես կրկին փոխեմ իմ ֆեյսբուքի էջիս ,,պարոլը,,։Այժմ ֆեյսբուքում կարող եմ նյութ տեղադրել միայն ,,ստատուս,, բաժնում։Սա առաջին դեպքը չէ, երբ ֆեյսբուքիս նոթագրություններ բաժինն արգելափակվում է մասամբ կամ ամբողջությամբ՝պատճառաբանելով ,,չարաշահելու,, հանգամանքը։Ահա եւ ձեզ ,,ժողովրդավարություն,, ու համացանցի ,,ազատություն,,։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,ազատ լրագրող, բլոգեր, Վանաձոր

суббота, 12 августа 2017 г.

,,21-րդ դարի հառաչանքը,,

Բնակարանի սանհանգույցը վերանորոգել ցանկացող վանաձորցին հայտնվել է խաբեբաների ճիրաններում, ու մոտ մեկ տարի է՝փորձում է արդարությունը վերականգնել, իր կորցրած վնասն էլ՝ետ բերել, բայց դատաիրավական համակարգում բյուրոկրատական քաշքշուկներից բացի՝որեւէ արդյունքի չի հասնում ու բառացիորեն՝,,կոտրած տաշտակի առաջ,, է կանգնել։Ահա այդ մասին է ստորեւ ներկայացվող նամակը՝վանաձորցի թոշակառու, նախկին տնտեսագետ Ռաֆիկ Սահարյանի կողմից մեզ հանձնված, որ վերջինս վերնագրել է

                   21-ՐԴ ԴԱՐԻ ՀԱՌԱՉԱՆՔԸ

Վանաձոր քաղաքի Երեւանյան խճուղու 129 շենքը շահագործման է հանձնվել 31․05․1979թ․ սովետական կարգերի ժամանակ։Մարդիկ նոր բազմաբնակարան շենքերում բնակարան ստանալիս ձեւափոխում եւ վերանորոգում էին ամենքն իր կարողությամբ եւ ճաշակին համապատասխան, ես էլ էի բնակարանս որոշ ձեւափոխումների ենթարկել եւ վերանորոգել,սակայն 1988թվի դեկտեմբերյան երկրաշարժը չեղյալ դարձրեց ՀՀ հյուսիսային շրջաններում ապրող մարդկանց բնակարանների բարելավմանն ուղղված բոլոր ջանքերը։

Իմ բնակարանը, ճիշտ է, չէր ոչնչացել/շենքը չէր քանդվել/, սակայն վերակառուցման եւ վերանորոգման խիստ կարիք ուներ, որի կատարմանը ձեռնամուխ եղա 2016թ․ վերջին ՌԴ-ից վերադառնալուց հետո։Վերանորոգման համար անհրաժեշտ էր լավ մասնագետ/,,բազմափեշակ արհեստավոր,,/։10-ն օրյա որոնումների արդյունքը եղավ այն, որ հարեւանիս օգնությամբ փորձեցի իբր լավ մասնագետ վարձել․․․վերջինիս տղային ու փեսային։Նրանց ,,արհեստավարժ,,լինելու հանգամանքը, սակայն, ինձ հայտնի դարձավ վերանորոգումն սկսելու 3-րդ թե 4-րդ օրը, երբ արդեն ուշ էր՝նրանցից հրաժարվելու համար, քանի որ ոչ մի այլ արհեստավոր ուրիշ վարպետի  կիսատ թողած գործը չի շարունակի․սա մշտական, չգրված օրենք է` վաղ միջնադարից եկած։Պարզվեց, որ նրանք երկուսն էլ վերանորոգման գործից անտեղյակ խաբեբաներ են եւ խաբեության եւ խարդախության միջոցով են իրենց հացը վաստակում, որոնք մարդկանց իրենց որոգայթի մեջ գրավելու մեծ տաղանդ ունեն։Սանհանգույցի վերանորոգումը մի կերպ հասցրել էին ավարտին/2 ամսվա ընթացքում, 65-75 տոկոսով/, բայց չէին ավարտել, երբ մի շաբաթ էր՝չէին կարողանում գեյզերը տեղադրել/նրանցից մեկը հորն էլ բերեց օգնելու՝նա էլ չկարողացավ/։Հայտարարեցին, որ գործը վերջացրել են, իրենք այլեւս անելիք չունեն, կաֆելն էլ շարել-պրծել են, ,,մեր արած գործի փողը տուր՝գնանք,,։Կատարված գործի թերություններն ի հայտ եկան նոյեմբեր ամսին՝սանհանգույցը շահագործելուց հետո։Իմ բազում խնդրանքները՝կատարված աշխատանքի թերությունները վերացնելու վերաբերյալ՝պատասխանում էին, որ իրենք սանտեխնիկներ չեն, չեն կարող այդ թերություները վերացնել։Ես դիմեցի ոստիկանություն, այնուհետ դատարան եւ հայտնվեցի սարսափելի անօրինականության փակուղում։․․․

             Միտք եմ անում միտք՝

Ու չեմ հասկանում՝ով է մեղավոր,

Հենց էն եմ տեսնում, մենք՝խաբված մարդիկ

Էլի մենք ենք տանջվում ամեն օր,

Թե կոռումպացված կլանին 

Գանգատ ես գրում՝

Բացի դուշմանից բան չես վաստակում։

Իրենք ասում են, ու քեզ չեն լսում,

Լսածն էլ անգամ՝չեն էլ հասկանում։

Համեցեք դիվան ուզիր սրանցից,

Քեզ քաղցր խոսքով ճամփու են դնում՝

,,Դու կգաս, պապի, մի քանի օրից,

Փոստով պատասխան կստանաս ,,գլխից,,։

Այժմ նոր կարգ է դրել ,,գլուխը,,

Ի՞նչ արդարություն, օրենք, իրավունք,

Գլխացավանքից ընդմիշտ ազատվել,

Դիմում չընդունել ու չքննարկել։

ՌԱՖԻԿ ՍԱՀԱՐՅԱՆ

Նամակը/որ ավարտվում է մեծն Թումանյանի ,,Հառաչանք,, պոեմի հանգույն՝բանաստեղծական մատուցմամբ/, եւ որին կցված են նաեւ համապատասխան պաշտոնյաների պատասխանները, ներկայացնում  ենք որոշ կրճատումներով։Տեղական ոստիկանական բաժանմունք դիմած բողոքին ի պատասխան, 26․12․2016թ․, պատասխանել են, որ ,,Դիմումում նշված փաստերը կրում են քաղաքացիաիրավական բնույթ եւ  դուք կարող եք դիմել Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան,,։Իսկ դատական 3 ատյաններն էլ հայցը մերժել են՝վկայակոչելով  դիմումի հետ կապված ինչ-ինչ անճշտություններ, որոնք, ըստ բողոքարկուի, կրկին են մերժվել՝նոր դիմում ներկայացնելուց եւ թերությունները վերացնելուց հետո եւս։Մինչդեռ մարդն ընդամենը պահանջում է, որ մասնագիտական հանձնաժողով կազմվի, որը կգա եւ իր եզրակացությունը կտա բնակարանի սանհանգույցի տեխնիկական վիճակի մասին։Մի՞թե այդքան բարդ խնդիր է,չէ՞ որ այդ խնդիրը կարող էր կարգավորվել նաեւ քաղաքապետարանի կամ մարզպետարանի համապատասխան բաժնի կողմից/սակայն քաղաքացիները փորձ ունեն, որ նման դեպքերում, հարեւանների միջեւ վեճերի, բնակարանների վերանորոգման կամ վնասների հետ կապված փոխհատուցման պահանջների դեպքում՝քաղաքապետարանը խորհուրդ է տալիս ,,դիմել դատարան,,/։Փաստորեն, ոստիկանությունը դատարանի դուռն է ցույց տալիս,դատարանն էլ ,,դուզ,, դեպի դուռն է ցույց տալիս՝ինչ-ինչ հիմնավորումներով, որ, ըստ էության, կոչվում է բյուրոկրատական քաշքշուկ։

․․․Այս ամենի բուն պատճառն այն է, որ Վանաձորում չկան բնակարանների սանհանգույցների վերանորոգում իրականացնող, բանվորական անհրաժեշտ ուժով ապահովող կոմպլեքս-գրասենյակներ, որոնք օրինական կարգով աշխատանքներ կկատարեին եւ որոնցից կարելի էր օրինական կարգով պատասխանատվություն ակնկալել։Անվերջ բիզնես-ծրագրերից են խոսում կառավարությունում, մի՞թե չկա մի կառույց, որ բիզնես-ծրագիր ներկայացնի համայնքային կազմում բանվորական ուժ մատակարարող հիմնարկ ստեղծելու մասին, կամ այդ ոլորտում մրցույթ հայտարարվի, թե որ կազմակերպությունը կարող է որակյալ ծառայություն մատուցել ու թեկուզ վարկի օգնությամբ՝գործ սկսի․․․/որ քաղաքացիները դեսուդեն ընկած՝ծանոթ-բարեկամ ,,մեջ չգցեն,, սանհանգույցի մասնագետ կամ թեկուզ՝համապատասխան աշխատանքներ իրականացնող որեւէ մասնագետ գտնելու համար ու չհայտնվեն խաբեբաների թակարդում/։Ցավոք, 17 տարվա համայնքային կառավարման ընթացքում Վանաձորի նախորդ տեղական իշխանությունն այդպես էլ չկարողացավ ոչ Կենցաղի տուն ստեղծել, ոչ արհեստավորների աշխատանքները կոորդինացնող մարմին/Երեւանում գոնե մարդիկ գնում են ,,ֆայլա-բազարից,, են աշխատուժ վարձում, Երեվանում գոնե կենցաղային շտապօգնություն կա․․․/։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

пятница, 11 августа 2017 г.

Ինչու են լուծարվել մարզային տեղեկատուները

           Մեր սեփական երկրում՝մեր իրավունքները ոտնահարված

Էս թեմային մի անգամ էլ մեկ շաբաթ առաջ անդրադարձա։Այսօր կրկին փորձեցի կապվել Բիլայն տեղեկատուի հետ, եւ վիճակը կրկին անմխիթարական էր։Ժողովրդին լրիվ ձեռ են առել․զանգում ես 100 տեղեկատու, որ քեզ հայտնեն քո քաղաքի՝քեզ հետաքրքրող որեւէ հիմնարկի հեռախոսահամար, ,,Բիլայն,, ռոբոտը քեզ խորհուրդ է տալիս, որ եթե ուզում ես արագ ծառայություն ստանաս, մտնես ֆեյսբուքի իրենց՝Բիլայնի էջ։Այ քեզ բա՜ն․․․կարող է զանգողը տանը համակարգիչ չունի կամ ֆեյսբուքում գրանցում չունի, ուրեմն պետք է անորոշ ժամանակով սպասի, թե այդ հեռախոսահամարից վերջապես երբ են բարեհաճելու պատասխանե՞լ/այսինքն՝երբ է օպերատորը միանալու համակարգի՞ն/․․․Ու որ պատասխանեն՝դեռ փառք է/մի ժամանակ պատասխանում էին/, հիմա, պարզվում է, երաժշտությունը դեմ են անում ականջիդ/ որ նույնպես ավանդույթի ուժ է ստացել/ ու էդ ընթացքում իրենք երեւի թե ֆեյսբուք կամ ով գիտե՝ինստագրամ են մտնում կամ պաղպաղակ ուտելով են զբաղված, կամ էլ՝գնում են շուկա՝գնումներ կատարելու․դե մարզաբնակ, դու սպասիր, թե մայրաքաղաքում նստած օպերատորը երբ է քեզ միանալու, որ նրան հարց ուղղես։Ինչու՞ պետք է Վանաձորի/կամ եթե այլ քաղաքում ես ապրում՝տվյալ քաղաքի/որեւէ հեռախոսահամար իմանալու համար զանգեն Երեվան ու կախված լինեն օպերատորի քմահաճույքից, ինչու՞ են լուծարվել մարզային տեղեկատուները՝,,Բիլայն,, համակարգում։Ու այս կարգի ,,օպտիմալացումն,, այլ ոլորտներում էլ է․մասնավորապես՝ջրային տնտեսությունում էլ, փաստորեն, մայրաքաղաքում նստած օպերատորն է հանձնարարություն տալիս մարզային պատասխանատուներին/այս առթիվ համացանցում գյումրեցի լրագրող էր բողոք հայտնել/։Սրա՞ համար ենք մեր ռազմավարական կառոյցներն օտարին հանձնել, որ մեր երկրում մեր սեփական իրավունքները սահմանափակեն։Ինչ է, իսկապես գաղութի ե՞նք վերածվում,դառնալով երկրորդ ,,սորտի,, ժողովուրդ՝շահագործողների համար։

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ